De Tweede Wereldoorlog dichtbij

Vanaf het begin volgen de meeste Nederlanders de oorlogshandelingen op de voet. Op 6 juni 1944 wordt met D-Day het startsein voor de bevrijding van Europa gegeven. Maar het duurt tot september 1944 voor de eerste Amerikaanse soldaten de Nederlandse grens passeren in Limburg. In de tussentijd wordt er volop gespeculeerd en doen de wildste geruchten de ronde.

Op het Duitse treinstation Lauterecken botst op 20 mei 1945 een trein met aardappels achterop een stilstaande trein met Nederlandse ex-krijgsgevangenen die worden gerepatrieerd naar Nederland. Meerdere wagons worden versplinterd, negen Nederlanders overleven de treinbotsing niet en twee Nederlanders overlijden later aan hun verwondingen.

In bevrijd Nederland worden ruim honderdduizend vermeende collaborateurs opgepakt: dit zijn niet alleen mannen, ook hun vrouwen en kinderen worden vaak gevangengezet. Ze zitten wegens gebrek aan voldoende gevangenissen onder slechte omstandigheden op provisorische plekken gevangen, van fabrieken en scholen tot havenloodsen en voormalig concentratiekampen.