Ga direct naar: Hoofdnavigatie
Ga direct naar: Inhoud

Rozenkrans gemaakt van broodkruimels

Rozenkrans gemaakt van broodkruimels in concentratiekamp Ravensbrück door Suzy Timmermans-Pasteleurs (Westkapelle, 10-7-1903 - Saint Clare de Rivière, 1-3-1983). Verzetsdeelnemer. Rozenkrans bestaat uit circa 60 kralen geregen aan een rode draad, met 2 bedels waarvan 1 een crucifix betreft. Bijbehorend 2 textiele vierkante zakjes met zwart stiksel. De Belgische Sidonie (Suzy) Josepha Pasteleurs (1903-1983) en de Nederlander Johannes (Johan) Wolterus Hubertus Gerhardus Timmermans (1901-2001), allebei Rooms-katholiek, leerden elkaar kennen in België. Beide studeerden aan de mijnschool in Marchiénne au Pont en werkten op de Puils St. Charles. Na het eindexamen trouwden ze en werd Johan, na een verblijf in Belgisch Congo, in 1932 vennoot van wijnhandel "Apeldoorn" in Velp. Na de Duitse inval op 10 mei 1940 sneden de Duitsers de IJssellinie af en hielpen Suzy en Johan, samen met 'Pater Capman', Nederlandse soldaten met een roeibootje over de Rijn via Wageningen naar de Betuwe te komen. Ook verspreidden ze illegale bladen, waaronder het "Parool" en "Vrij Nederland". In 1940 kwamen er per toeval uit Duitsland gevluchte Franse krijgsgevangenen bij Johan en Suzy aan de deur, die met succes vanuit Velp werden terugbracht naar Frankrijk. De soldaten stuurden pakketten naar het krijgsgevangenkamp in Duitsland, gelegen bij Rheine, met dicht gesoldeerde blikjes waarin het adres van Suzy en Johan zat. Zieke krijgsgevangenen die bij Johan en Suzy aankwamen werden geholpen door dokter Van de Willigen. Hij hoorde bij de groep van betrokkenen waarvan iedereen ‘Pim’ heette. Via ontsnappingsroutes, onder andere langs Weert, Stamprooij, en Maaseik, en diverse trappistenkloosters, werden gevluchte krijgsgevangenen weggebracht. Op de terugweg nam Johan vaak informatie mee die via Jo van Koevorden (2de kamerlid) naar Engeland werd doorgespeeld. Onder de door Johan en Suzy geholpen personen waren in april/ mei 1942 een Engelse piloot Guy Conran, en de Nederlanders Henky Lebbink en Pim Hartman. Die laatste werkte bij Philips en wilde naar Engeland. Hartman zijn vader was directeur van papierfabriek Van Gelder uit Apeldoorn ,die tijdens de oorlog papier leverde voor het drukken van illegale bladen. Weggebrachte jongens kregen altijd een wachtwoord mee dat bij aankomst in Engeland (mogelijk via Radio Oranje) werd uitgezonden. Hartman en Lebbink hadden het wachtwoord 'Josipau' gekregen. Beide kwamen op 2 mei 1942 in Engeland aan, en werden zoals gebruikelijk aldaar ondervraagd om Duitse spionage te voorkomen. Op 5 mei 1942 stond er echter een man bij Johan en Suzy aan de deur met een briefje dat hij naar Engeland moest en het aan Hartman en Lebbink gegeven codewoord Josipau. Kort nadat Johan de man uit wantrouwen had weggestuurd deed de SD (Sicherheitsdienst) een inval. Suzy en Johan werden gearresteerd en gevangen gezet in Scheveningen (Oranjehotel). Daaropvolgend kwam Suzy via kamp Vught uiteindelijk in concentratiekamp Ravensbrück terecht. Johan zat in Duitsland onder andere in het concentratiekamp Natzweiler-Struthof. Na de oorlog vernamen Johan en Suzy dat hun verraad iets te maken had gehad met het ‘Englandspiel, waar ook Nederlandse ambtenaren uit de omgeving van Koningin Wilhelmina bij betrokken zouden zijn geweest. Johan en Suzy ontvingen verschillende onderscheidingen voor hun verzetswerk, van onder andere president de Gaulle en Eisenhouwer, het Nacht und Nebel herdenkingskruis, en het Verzetsherdenkingskruis. Zie voor een foto van Johan Timmermans en Suzy Timmermans-Pasteleurs VMA 18095.
Type
  • Object
Blijf tweewekelijks op de hoogte
Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sportVFonds
Contact

Herengracht 380
1016 CJ
Amsterdam

020 52 33 87 0info@oorlogsbronnen.nlPers en media