Ga direct naar: Hoofdnavigatie
Ga direct naar: Inhoud
Filter op
Geen filters gevonden
Geen filters gevonden
Geen filters gevonden
Sorteer op
Interview met B. Patjanan door de Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING). Introductie Ben Patjanan woont nu in Zwolle. Hij is op 14 mei 1943 geboren in Fako, een dorp op het eiland Kei-Besar (Grote Kei), onderdeel van de Molukken. Zijn vader was daar landbouwer en visser. Vader trad in dienst trad als hospik bij het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL). Daardoor reisde het gezin (vader, moeder, Ben en een jonger broertje) per boot van de Grote Kei naar Ambon. Vandaar reisden ze verder naar Makassar op Celebes, waar het gezin een paar maanden verbleef. Vervolgens naar Djember, Malang en Soerabaja op Oost-Java. Zij woonden in tangsis (een tangsi is een militair kampement, waar soldaten van het KNIL en hun gezinsleden werden ondergebracht).] Zijn vader werkte als verpleger en assistent van de dokter. Fröbelschool Vanaf zijn vijfde bezocht Ben de Fröbelschool. Hij herinnert zich hoe zijn vader in Malang de kinderen uit de tangsi naar school bracht en een geweer droeg. "Dat maakte indruk." Met een grote groep kinderen liepen ze van de tansgsi naar school. "Een heel eind." In Djember zat Ben op een katholieke school met een klooster. "We moesten bidden met de zusters. We zijn van huis uit protestant, maar op deze school kon je Nederlands leren." Op de tangsi was de voertaal Maleis. "Er waren geen blanken op school. Wel was er in Malang een onderwijzer die Janssen heette, het was een Indo." Tangsi beschoten In de tijd van de 'politionele acties' werd in Djember de kazerne een hele avond beschoten. "Een man, Tamahata, kwam naar ons toe en zei: 'Doe een matras voor de deur en blijf liggen.' Mijn moeder en ik waren alleen. Mijn vader was weg, waarschijnlijk op patrouille." Ze verhuisden van de ene tangsi naar de andere: met militaire trucks, de spullen van het gezin in kisten. Van Djember naar Malang, daarna Soerabaja, weer Malang en tenslotte Soerabaja. Zijn broertje is
Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING)
Interview met B. Patjanan door de Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING). Introductie Ben Patjanan woont nu in Zwolle. Hij is op 14 mei 1943 geboren in Fako, een dorp op het eiland Kei-Besar (Grote Kei), onderdeel van de Molukken. Zijn vader was daar landbouwer en visser. Vader trad in dienst trad als hospik bij het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL). Daardoor reisde het gezin (vader, moeder, Ben en een jonger broertje) per boot van de Grote Kei naar Ambon. Vandaar reisden ze verder naar Makassar op Celebes, waar het gezin een paar maanden verbleef. Vervolgens naar Djember, Malang en Soerabaja op Oost-Java. Zij woonden in tangsis (een tangsi is een militair kampement, waar soldaten van het KNIL en hun gezinsleden werden ondergebracht).] Zijn vader werkte als verpleger en assistent van de dokter. Fröbelschool Vanaf zijn vijfde bezocht Ben de Fröbelschool. Hij herinnert zich hoe zijn vader in Malang de kinderen uit de tangsi naar school bracht en een geweer droeg. "Dat maakte indruk." Met een grote groep kinderen liepen ze van de tansgsi naar school. "Een heel eind." In Djember zat Ben op een katholieke school met een klooster. "We moesten bidden met de zusters. We zijn van huis uit protestant, maar op deze school kon je Nederlands leren." Op de tangsi was de voertaal Maleis. "Er waren geen blanken op school. Wel was er in Malang een onderwijzer die Janssen heette, het was een Indo." Tangsi beschoten In de tijd van de 'politionele acties' werd in Djember de kazerne een hele avond beschoten. "Een man, Tamahata, kwam naar ons toe en zei: 'Doe een matras voor de deur en blijf liggen.' Mijn moeder en ik waren alleen. Mijn vader was weg, waarschijnlijk op patrouille." Ze verhuisden van de ene tangsi naar de andere: met militaire trucks, de spullen van het gezin in kisten. Van Djember naar Malang, daarna Soerabaja, weer Malang en tenslotte Soerabaja. Zijn broertje is
[Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING)]Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING)
Interview met Wim Rahajaan door de Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING). Frits Willem Rahajaan is geboren op 29 februari 1948 in Makassar (Celebes). Zijn ouders komen van Groot Kei, één van de Kei-eilanden in de Molukken. Zijn vader is geboren in 1923, zijn moeder in 1928. Zijn vader was landbouwer en visser. Hij verbouwde knolgewassen (zoete aardappels) en groenten; hij plantte palmbomen. Mensen werden opgeroepen om tegen de 'vrijheidsstrijders' te vechten. In 1947 schreef de vader van Ben zich stiekem in bij het KNIL. Zijn vader was er tegen omdat hij de enige zoon was. Om niet door de Japanners als troostmeisje weggehaald te worden, trouwden Rond 1942/43 trouwden zijn toen 15-jarige moeder en zijn vader voor de Keiese wet al met elkaar. Dat was om te voorkomen dat de Japanners zijn moeder als troostmeisje zouden inzetten. Voor de officiële wet trouwden ze in 1947. Ze waren niet de enigen: op 10 februari trouwden er tien stellen tegelijk uit de lichting van zijn vader. Assistent kamparts Als rekruut ging zijn vader drie maanden vooruit naar Ambon. De tien militairen van de Kei kwamen terecht bij de Medisch Geneeskundige Dienst (MGD) van het KNIL. Rahajaans reisde met de familie vooruit naar Djember en Malang in Oost-Java. Daar assisteerde hij de kamparts. Hij verzorgde niet alleen oorlogsgewonden, maar ook soldaten die geslachtsziekten hadden opgelopen. Twee zusters van Ben zijn in Malang en Djember geboren. "Via een brief kreeg mijn vader te horen dat mijn opa ziek was . Hij wilde met verlof naar Groot Kei. Ik zou meegaan, zodat mijn opa mij nog een keer zou zien. Dat mocht niet, dus is hij niet gegaan. Maar stel dat hij wel was gegaan, misschien had hij mij daar achtergelaten. Zo is het met mijn zwager ook gegaan, de oudste broer van mijn vrouw." In tegenstelling tot de mensen van de Kei-eilanden, waren de Ambonezen al in de jaren dertig actief in het KNIL. Ze waren de 'lievelingetjes' van
Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING)
Interview met Wim Rahajaan door de Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING). Frits Willem Rahajaan is geboren op 29 februari 1948 in Makassar (Celebes). Zijn ouders komen van Groot Kei, één van de Kei-eilanden in de Molukken. Zijn vader is geboren in 1923, zijn moeder in 1928. Zijn vader was landbouwer en visser. Hij verbouwde knolgewassen (zoete aardappels) en groenten; hij plantte palmbomen. Mensen werden opgeroepen om tegen de 'vrijheidsstrijders' te vechten. In 1947 schreef de vader van Ben zich stiekem in bij het KNIL. Zijn vader was er tegen omdat hij de enige zoon was. Om niet door de Japanners als troostmeisje weggehaald te worden, trouwden Rond 1942/43 trouwden zijn toen 15-jarige moeder en zijn vader voor de Keiese wet al met elkaar. Dat was om te voorkomen dat de Japanners zijn moeder als troostmeisje zouden inzetten. Voor de officiële wet trouwden ze in 1947. Ze waren niet de enigen: op 10 februari trouwden er tien stellen tegelijk uit de lichting van zijn vader. Assistent kamparts Als rekruut ging zijn vader drie maanden vooruit naar Ambon. De tien militairen van de Kei kwamen terecht bij de Medisch Geneeskundige Dienst (MGD) van het KNIL. Rahajaans reisde met de familie vooruit naar Djember en Malang in Oost-Java. Daar assisteerde hij de kamparts. Hij verzorgde niet alleen oorlogsgewonden, maar ook soldaten die geslachtsziekten hadden opgelopen. Twee zusters van Ben zijn in Malang en Djember geboren. "Via een brief kreeg mijn vader te horen dat mijn opa ziek was . Hij wilde met verlof naar Groot Kei. Ik zou meegaan, zodat mijn opa mij nog een keer zou zien. Dat mocht niet, dus is hij niet gegaan. Maar stel dat hij wel was gegaan, misschien had hij mij daar achtergelaten. Zo is het met mijn zwager ook gegaan, de oudste broer van mijn vrouw." In tegenstelling tot de mensen van de Kei-eilanden, waren de Ambonezen al in de jaren dertig actief in het KNIL. Ze waren de 'lievelingetjes' van
[Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING)]Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING)
Interview met mevr. Petra Bergman-Robert door de Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING). Interview met Petra Bergman- Robert te ZwolleGeboren op 9 okt 1942 in het bergdorp Batoe op Oost Java, in de buurt van Malang. De Nederlanders hebben daar tuinen aangelegd met onder andere appelbomen. Haar moeder was een aardige spontane vrouw en geliefd bij de mensen. Haar ouders waren Indo’s, haar grootvader (van vaderszijde) kwam van de Molukken en was KNIL- militair. Ze heeft goede herinneringen aan haar jeugd; het was een vredige omgeving waar ze zich veilig voelde. Soms was haar moeder erg bang en moest ieder binnen blijven omdat de Permuda’s in de buurt waren en de streek onveilig maakte. Op haar zesde jaar verhuisde ze met haar ouders naar Batavia en ging ze voor het eerst naar school. Over de Japanse periode op Java heeft ze weinig meegekregen. Haar vader was boekhouder. Hij was invalide wegens de val van een paard en kon zijn arm niet goed bewegen en sleepte met één been. Daarom waren de Japanners niet in hem geïnteresseerd. De reden waarom haar ouders naar Batavia gingen, kan ze zich niet herinneren. Waarschijnlijk wilde haar opa (Ruggenberg), die daar woonde, hen daar in veiligheid brengen. Haar ouders werden door de Permuda’s namelijk beschouwd als blanda’s. De reis van Batoe naar Batavia was vermoeiend voor haar ouders en hun inmiddels vijf dochters. Haar opa was amanuensis van de Koning Willem III -school in Batavia en had daar een groot huis. Er was in dat huis genoeg ruimte. Ze vond dat een leuke tijd. De Nederlanders en Indo’s raakten hun baan kwijt, want die banen werden allemaal aan de Indonesiërs gegeven. Haar vader koos voor de Indonesische nationaliteit maar raakte toch werkeloos. Daarom werd het grote huis van haar opa (die inmiddels was overleden) verhuurd aan o.a. een Chinese handelaar. Petra zat bij de zusters Ursulinen (nonnen) op school en heeft daar veel geleerd. Dat was een leu
Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING)
Interview met mevr. Petra Bergman-Robert door de Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING). Interview met Petra Bergman- Robert te ZwolleGeboren op 9 okt 1942 in het bergdorp Batoe op Oost Java, in de buurt van Malang. De Nederlanders hebben daar tuinen aangelegd met onder andere appelbomen. Haar moeder was een aardige spontane vrouw en geliefd bij de mensen. Haar ouders waren Indo’s, haar grootvader (van vaderszijde) kwam van de Molukken en was KNIL- militair. Ze heeft goede herinneringen aan haar jeugd; het was een vredige omgeving waar ze zich veilig voelde. Soms was haar moeder erg bang en moest ieder binnen blijven omdat de Permuda’s in de buurt waren en de streek onveilig maakte. Op haar zesde jaar verhuisde ze met haar ouders naar Batavia en ging ze voor het eerst naar school. Over de Japanse periode op Java heeft ze weinig meegekregen. Haar vader was boekhouder. Hij was invalide wegens de val van een paard en kon zijn arm niet goed bewegen en sleepte met één been. Daarom waren de Japanners niet in hem geïnteresseerd. De reden waarom haar ouders naar Batavia gingen, kan ze zich niet herinneren. Waarschijnlijk wilde haar opa (Ruggenberg), die daar woonde, hen daar in veiligheid brengen. Haar ouders werden door de Permuda’s namelijk beschouwd als blanda’s. De reis van Batoe naar Batavia was vermoeiend voor haar ouders en hun inmiddels vijf dochters. Haar opa was amanuensis van de Koning Willem III -school in Batavia en had daar een groot huis. Er was in dat huis genoeg ruimte. Ze vond dat een leuke tijd. De Nederlanders en Indo’s raakten hun baan kwijt, want die banen werden allemaal aan de Indonesiërs gegeven. Haar vader koos voor de Indonesische nationaliteit maar raakte toch werkeloos. Daarom werd het grote huis van haar opa (die inmiddels was overleden) verhuurd aan o.a. een Chinese handelaar. Petra zat bij de zusters Ursulinen (nonnen) op school en heeft daar veel geleerd. Dat was een leu
[Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING)]Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw Guinea (WONING)
Ontvang onze nieuwsbrief
Tweewekelijks geven we je een overzicht van de meest interessante en relevante onderwerpen, artikelen en bronnen van dit moment.
Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sportVFonds
Contact

Herengracht 380
1016 CJ
Amsterdam

020 52 33 87 0info@oorlogsbronnen.nlPers en media
Deze website is bekroond met:Deze website is bekroond met 3 DIA awardsDeze website is bekroond met 4 Lovie awards