Back to top

Wat betekent het als we grote archieven of historische tekstcollecties integraal digitaal doorzoekbaar kunnen maken? Dan kun je door de diepste informatielagen, dwars door alle individuele dossiers en inventarisnummers heen zoeken. Binnen het project Tribunaalarchieven als digitale onderzoeksfaciliteit (TRIADO) is de afgelopen 2,5 jaar onderzocht met welke methoden en technieken het meest geraadpleegde WO2-archief van ons land, het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR), full text doorzoekbaar kan worden gemaakt en welke mogelijkheden dit biedt voor onderzoek. Welke resultaten heeft dit opgeleverd en wat betekent dit voor de toekomst van het CABR?

Programma

 

DagvoorzitterPuck Huitsing

FotograafMaarten Nauw

Aanmelden: De inschrijving voor dit congres is vol. U kunt zich op een wachtlijst plaatsen door een email te sturen naar a.helfrich@niod.knaw.nl

 

10.00 – 10.30  Ontvangst met koffie

10.30 – 10.45  Welkom door Puck Huitsing programmadirecteur Netwerk Oorlogsbronnen

10.45 – 12.00 Het belang van Tribunaalarchieven, in het bijzonder het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR)

  • Sporen: ontsporing en opsporing door Abram de Swaan, emeritus hoogleraar Sociale Wetenschap, Universiteit van Amsterdam (UvA)

Gerechtelijke stukken en verhoorverslagen zijn een belangrijke bron van kennis over de daders. Ze zijn ook vertekenend. Digitalisering biedt nieuwe mogelijkheden van onderzoek, maar zonder grondige analyse van de data dreigt pseudo-validiteit. Probleem blijft ook dat bij massamoord ter plekke geen gedistantieerde observatie mogelijk is.

  • Met de ogen van de Procureur-Fiscaal door Peter Romijn, directeur onderzoek, NIOD

Peter Romijn gaat in op de relatie tussen het vervolgingsbeleid van het Openbaar Ministerie (OM) en de archiefvorming, als bijdrage aan de discussie over ambivalentie van de bronnen in het CABR.

  • Het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging. Een korte geschiedenis door Anne Gorter, projectleider, Nationaal Archief

Het CABR bestaat eigenlijk uit tientallen kleine archieven. Hoe is het archief tot stand gekomen? Wat kun je er in vinden? In het kort wordt verteld hoe dit bijzondere archief is gevormd.

  • Mogelijkheden en beperkingen van het CABR door Ad van Liempt, journalist en auteur

Ad van Liempt deed in 2001 uitvoerig onderzoek in CABR-dossiers naar de leden van de Colonne-Henneicke, dat leidde tot de publicatie van het boek Kopgeld in 2002. Daarna heeft hij nog diverse projecten met CABR-dossiers gedaan.

12.00 – 13.00  LUNCH

13.00 – 13.30  Er is leven na de scan. Project Tribunaalarchieven als digitale onderzoeksfaciliteit (TRIADO) en verder door Edwin Klijn, programmamanager Netwerk Oorlogsbronnen en projectleider TRIADO, en Gertjan Filarski, directeur digitale infrastructuur KNAW Humanities Cluster

Edwin Klijn zoomt in op de resultaten van het project TRIADO. Gertjan Filarski plaatst TRIADO in de context van andere ontsluitingsprojecten waarbij digitale technologie wordt gebruikt om de toegang te verbeteren en het hergebruik van datasets te stimuleren. En tot slot het vervolg op TRIADO; hoe ziet de toekomst van het CABR er uit?

13.30-13.45    OVERGANG naar sessies

13.45 – 15.00  Parallelle sessies

  • 1] AI en U? Kunstmatige intelligentie, machine-learning en collectieontsluiting o.l.v. Rutger van Koert, softwareontwikkelaar bij de afdeling Digital Infrastructure van het KNAW Humanities Cluster en Edwin Klijn, projectleider TRIADO

Een sessie gericht op de techniek en ontsluitingsmethodes. Welke problemen kom je tegen bij een archief met een diversiteit aan stukken van wisselende kwaliteit? Wat kan je wel en niet met digitale gereedschappen, wat leveren ze op en hoe ziet de toekomst eruit?

  • 2] Hoe gebruik je gedigitaliseerde bronnen? o.l.v. Ismee Tames, programmaleider War & Society/senior onderzoeker, NIOD en Peter Romijn, directeur onderzoek, NIOD instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies

Mogelijkheden en valkuilen voor onderzoek in complexe gedigitaliseerde historische collecties.

  • 3] Facebook van Vervolging o.l.v. Lizzy Jongma, ICT projectmanager, Netwerk Oorlogsbronnen

Sinds 2016 werkt het team van Netwerk Oorlogsbronnen (NOB) aan het reconstrueren van mensenlevens vanuit archiefbronnen in het project 'Oorlogslevens'. Met behulp van crowdsourcing, matching en slimme koppelingen van thesauri heeft NOB inmiddels de levens van ongeveer 300.000 oorlogsbetrokkenen in kaart kunnen brengen. Oorlogslevens kan ook een belangrijk instrument worden bij het onderzoeken van slachtoffers, daders en betrokkenen in het CABR.

15.00 – 15.20  PAUZE (koffie/thee)

15.20 – 16.00  ​Paneldiscussie. Debat over hoe verder, wat kun je hier nu mee, wat houdt ons tegen o.l.v. Lex Heerma van Voss, algemeen directeur Huygens ING

Panelleden:

  • Catrien Bijleveld, hoogleraar methoden en technieken van criminologisch onderzoek, Vrije Universiteit Amsterdam en directeur NSCR
  • Marens Engelhard, algemeen rijksarchivaris, algemeen directeur, Nationaal Archief
  • Ralf Futselaar, onderzoeker, NIOD instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies
  • Jan van Kooten, directeur, Nationaal Comité 4 en 5 mei
  • Ad van Liempt, journalist en auteur
  • Wouter Veraart, hoogleraar Rechtsfilosofie, Vrije Universiteit Amsterdam

16.00 – 16.15  Afsluiting door Puck Huitsing

16.15 – 17.30  Borrel