Back to top

Gelders Archief

Het Gelders Archief is een Regionaal Historisch Centrum dat rijks-, provinciale-, gemeentelijke- en waterschaparchieven beheert uit de provincie Gelderland, de gemeenten Arnhem, Renkum, Rheden, Rozendaal en Overbetuwe en het Waterschap Vallei en Veluwe. Via de themapagina 'Meer weten over de Tweede Wereldoorlog?' zijn bronnen te vinden die te maken hebben met Gelderland in de Tweede Wereldoorlog.

Westvoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem
Nederland
026-3521600

Oorlogsbronnen Gelders Archief

PMC te Nijmegen: Stukken betreffende geïnterneerden, 1944-1945
trefwoorden
  • Nasleep
  • Internering, onderzoek en rechtspraak
PMC te Nijmegen: Stukken betreffende geïnterneerden, 1944-1945
http://archievenwo2.nl/archieven/inventarisnummer/2109393614
Secretarie Gemeente Arnhem, afdeling Duitse Zaken
trefwoorden
  • Duitse overheid en instellingen
  • Nederlands bestuur in Nederland
  • Nederlands bestuur tijdens WOII
In sommige gemeenten werden de "Duitse" aangelegenheden door wisselende ambtenaren behandeld, maar in Arnhem lag het vanwege de omvang van de papierwinkel voor de hand om daarvoor een speciale administratie op te zetten. Alleen al het door de Wehrmacht in beslag genomen onroerend goed omvatte hier tot de evacuatie in september 1944 honderden objecten. Begin 1943 was de situatie zodanig, dat er haast geen dag voorbij ging zonder dat weer nieuwe Duitse instanties moesten worden ondergebracht. Alle grote gebouwen waren in beslag genomen.
http://archievenwo2.nl/archieven/archief-blok/1358772570
Militair Gezag in Gelderland
trefwoorden
  • Militair Gezag/Nederlands bestuur na WOII
  • Nasleep
Tussen september 1944 en april 1945 was ten gevolge van het mislukken van de Market Garden- operatie slechts een klein deel van Gelderland bevrijd gebied, grosso modo het Rijk van Nijmegen en delen van het Land van Maas en Waal en Overbetuwe. Het bestuur was in dit gebied in handen van het tijdelijk provinciaal bestuur van Gelderland onder leiding van de waarnemend Commissaris der Koningin, mr. E.H.J. baron van Voorst tot Voorst, het Engelse Civil Affairs Detachment 312 en het MG. Het Provinciaal Militair Commissariaat Gelderland werd ingesteld bij KB van 4 september 1944 no. 1. De periode tussen september 1944 en april 1945 kenmerkte zich onder meer door voortdurende Duitse militaire bedreiging, gebrek aan veel goederen bij de burgerbevolking, competentiestrijd tussen bestuursorganisaties onderling, maar ook interne verdeeldheid. Zo ontstonden er ernstige tegenstellingen tussen de DMC te Nijmegen, majoor ir. A.F.H. Blaauw, die sedert 22 september 1944 in Nijmegen was, en de PMC, kolonel H. van Everdingen, die ook in deze stad was gevestigd. Problemen rezen onder meer bij de burgemeesterswisseling in Nijmegen, het zuiveringsbeleid en de onderlinge samenwerking. De DMC's in Gelderland werden in de maanden juli, augustus en september opgeheven. Het PMC Gelderland nam hun taken over. De afwikkelingsbureaus van de DMC's handelden de lopende zaken af en zorgden voor de definitieve liquidatie. Het PMC Gelderland werd vervolgens zelf per 1 oktober 1945 opgeheven en ging in het 4e Afdelings Militaire Commissariaat (AMC Gelderland en Overijssel) op.
http://archievenwo2.nl/archieven/archief-blok/2058402125
Districts Militaire Commissaris te Zutphen: Stukken betreffende oorlogsmisd[...]
trefwoorden
  • Nasleep
  • Rechtspraak tijdens WOII
  • Internering, onderzoek en rechtspraak
Districts Militaire Commissaris te Zutphen: Stukken betreffende oorlogsmisdaden, 1945
http://archievenwo2.nl/archieven/inventarisnummer/-2050930391
PMC te Arnhem: Stukken betreffende het herstel van wegen, vaarwegen, brugge[...]
trefwoorden
  • Oorlogsschade
  • Nasleep - overig
  • Vervoer
  • Nasleep
  • Economisch leven
PMC te Arnhem: Stukken betreffende het herstel van wegen, vaarwegen, bruggen en andere waterstaatsobjecten, 1945
http://archievenwo2.nl/archieven/inventarisnummer/-2059114376
download