Back to top

Gelders Archief

Het Gelders Archief is een Regionaal Historisch Centrum dat rijks-, provinciale-, gemeentelijke- en waterschaparchieven beheert uit de provincie Gelderland, de gemeenten Arnhem, Renkum, Rheden, Rozendaal en Overbetuwe en het Waterschap Vallei en Veluwe. Via de themapagina 'Meer weten over de Tweede Wereldoorlog?' zijn bronnen te vinden die te maken hebben met Gelderland in de Tweede Wereldoorlog.

Westvoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem
Nederland
026-3521600

Oorlogsbronnen Gelders Archief

Gelders Archief (1942-01-01)
Brandweerwedstrijd (1942-01-01)
Vervaardiger, datum
G. Kuiper, 1942-01-01
beschrijving
Film met beelden van een brandweerwedstrijd op het Roermondsplein in Arnhem in 1942. Op het plein zijn in de openlucht een aantal houten stellages gemaakt die onderdelen van een huis voorstellen, zoals een deur, een hindernis en een dak. Een kleine groep brandweermannen moet in of vanuit dit denkbeeldige gebouw een denkbeeldige brand blussen. Juryleden in burger met uniformpet beoordelen de verrichtingen. Onder de toeschouwers bevinden zich enkele hoogwaardigheidsbekleders. De brandweermannen dragen twee typen brandweerhelmen en een Duits model gasmasker over de rechter schouder. In de film zijn beelden verwerkt van een echte brand in de Leeghwaterstraat.
http://www.oorloginblik.nl/film/niod/2759901
Gelders Archief
Oosterbeek 1940-44
Vervaardiger, datum
familie Monné
beschrijving
Film met beelden van Oosterbeek tijdens de Duitse bezetting. Een groot deel van de beelden is gemaakt vanuit de woning van de heer en mevrouw Monné aan de Utrechtseweg. Links aan de overkant van de weg is de toegangspoort van de Dennenkamp waar Duitse militairen en/of leden van de Reichs Arbeits Dienst (RAD) gelegerd zijn. De film bevat beelden van Duitse troepen, zoals een passerende transportcolonne met paard en wagen en leden van de RAD. Een groot deel van de opnamen verbeeldt de dagelijkse nadelen van de bezetting zoals distributie, kopen met bonkaarten en schaarste. Het gebrek aan benzine krijgt de nodige aandacht door beelden van auto’s met houtgasgeneratoren en gashouders. De film bevat beelden van het opruimen van munitie door Nederlandse militairen. De film eindigt met beelden van wat een straatloterij lijkt te zijn.
http://www.oorloginblik.nl/film/niod/2759897
Gelders Archief (1940-01-01)
Sonsbeek Bloemententoonstelling 1940 (1940-01-01)
Vervaardiger, datum
G. Kuiper, 1940-01-01
beschrijving
Film met beelden van bloeiende bloemen. De opnamen zijn gemaakt tijdens een bezoek aan de bollenvelden in West-Nederland tijdens Bollenzondag en aan de bloemententoonstelling in Park Sonsbeek in mei 1940. Behalve beelden van bloemen zijn er close-ups van insecten. Tijdens het bezoek aan Park Sonsbeek zijn mevrouw Kuiper en drie van haar kinderen in beeld, onder anderen op het terras van het theehuis.
http://www.oorloginblik.nl/film/niod/2759900
Gelders Archief
Oosterbeek 1944-46
Vervaardiger, datum
familie Clous
beschrijving
Film in zes episoden met beelden van Oosterbeek tussen september 1944 en september 1946. De opnamen zijn gemaakt door de heer en mevrouw Clous, voornamelijk vanuit en rond hun woning aan de Utrechtseweg. De eerste episode bevat beelden van langstrekkende Duitse militairen en militaire voertuigen, waarschijnlijk gemaakt begin september 1944 rond Dolle Dinsdag. In de tweede episode rijden jeeps met Britse parachutisten over dezelfde weg richting Arnhem, waarschijnlijk direct na de luchtlandingen op 17 september 1944. Daarop volgen beelden van schade aan meubels en huisraad en van een gat in de buitenmuur, waarschijnlijk als gevolg van de gevechten. Bijzonder zijn opnamen van een Duits pantservoertuig met wachtende militairen naast het huis. De derde episode gaat over de bevrijding. Geallieerde tanks en gemechaniseerd geschut rijden over de Utrechtseweg richting Arnhem. Er wordt een man opgebracht door een politieman, omringd door een menigte toeschouwers. Waarschijnlijk gaat het hier om beelden van direct na de bevrijding in april 1945. Verder opnamen van gewonde mannen op de vloer van een gebouw, blijkbaar een noodhospitaal. De vierde episode bevat beelden van de onthulling van het Airborne Monument te Oosterbeek door Koningin Wilhelmina op 17 september 1946. Bijzonder zijn de close-ups van generaal Roy Urquhart. De film eindigt met twee episoden met beelden van het asfalteren van de weg voor het huis en beelden van een nachtelijke uitslaande brand.
http://www.oorloginblik.nl/film/niod/2759899
Arnhem in 1942 (1942-01-01)
Vervaardiger, datum
G. Kuiper, 1942-01-01
beschrijving
Film in drie episoden met beelden van de familie Kuiper in en buiten Arnhem in 1942. De eerste episode is een geënsceneerd verhaal rond het voeren van konijnen. Zoon Kuiper jr. speelt de hoofdrol. Hij en zijn twee zusjes halen konijnen uit het konijnenhok om ze in de voortuin op het gras los te laten. Na ze weer in het hok teruggebracht te hebben, rijdt de jongen op een fiets vanaf het huis aan de Noordelijke Parallelweg over de Schipbrug naar de Praets aan de overkant van de Rijn om in het veld achter een boerderij gras te knippen als voer. De enige verwijzing naar de oorlog is een overvliegend tweemotorig vliegtuig. Een korte tweede episode toont drie trekpaarden van de heer Visscher bij de boerderij waar het gras gehaald is. De derde episode toont beelden van een woning aan de Utrechtseweg. De jongen laat een hond uit. Alleen in deze episode komt behalve de kinderen ook een vrouw in beeld. De film eindigt met beelden van vogels in een volière.
http://www.oorloginblik.nl/film/niod/2759898
download