Back to top

Gelders Archief

Het Gelders Archief is een Regionaal Historisch Centrum dat rijks-, provinciale-, gemeentelijke- en waterschaparchieven beheert uit de provincie Gelderland, de gemeenten Arnhem, Renkum, Rheden, Rozendaal en Overbetuwe en het Waterschap Vallei en Veluwe. Via de themapagina 'Meer weten over de Tweede Wereldoorlog?' zijn bronnen te vinden die te maken hebben met Gelderland in de Tweede Wereldoorlog.

Westvoortsedijk 67-D
6827 AT Arnhem
Nederland
026-3521600

Oorlogsbronnen Gelders Archief

Gelders Archief
Ineke Bennie Joost
Vervaardiger, datum
B.G. van Griethuysen
beschrijving
Film met beelden van de familie Van Griethuysen in de periode 1936-1938. In beeld komen mevrouw Van Griethuysen, de oudste dochter, de middelste zoon en de baby: Joost, Bennie en Ineke. De kinderen worden al spelend gefilmd in huis, in de woonkamer, in de tuin en het aangrenzende park. Het tweede deel van de film is opgenomen rond het terras van een hotel of uitspanning op een heuvel.
http://www.oorloginblik.nl/film/niod/2759913
Oosterbeek 1944-45
Vervaardiger, datum
familie Monné
beschrijving
Film met beelden van Oosterbeek in de periode september 1944 tot 1945. Een groot deel van de beelden is gemaakt vanuit de woning van de heer en mevrouw Monné aan de Utrechtseweg. Links aan de overkant van de weg is de toegangspoort van de Dennenkamp. Eerst zijn er beelden van langstrekkende Duitse militaire voertuigen, waarschijnlijk gemaakt begin september 1944 rond Dolle Dinsdag. Direct daarop volgen de luchtlandingen op 17 september 1944 met beelden van overvliegende geallieerde vliegtuigen, zweefvliegtuigen, zogenaamde gliders, en neerdalende containers en parachutisten. ‘s Nachts brandt het postkantoor aan de Annastraat. Er zijn opnamen van de eigen schuilkelder in de achtertuin, gevolgd door beelden van een rookkolom boven het zuidelijke deel van het dorp. Op 18 september trekken Britse parachutisten met jeeps en te voet over de Utrechtseweg richting Arnhem en worden begroet door de bevolking. Enkele soldaten rusten uit in de voortuin. Daarna volgen beelden tijdens het maken van de opnamen voor de Britse speelfilm Theirs the glory in augustus en/of september 1945 tussen de resten van het dorp. Mevrouw F.C.J. Monné filmt in 1945 overblijfselen van de gevechten. In het gebied van de Johannahoeve liggen de uitgebrande resten van een Pools zweefvliegtuig dat daar op 19 september 1944 is neergestort. In de buurt liggen twee veldgraven, mogelijk van de piloten. Langs de Amsterdamseweg bij kilometerpaal 6 liggen zes veldgraven in de wegberm. De film eindigt met beelden van een herdenking waarschijnlijk op de Airborne Begraafplaats Oosterbeek. Generaal Urquhart is een van de aanwezigen.
http://www.oorloginblik.nl/film/niod/2759896
Gelders Archief
Oosterbeek 1940-44
Vervaardiger, datum
familie Monné
beschrijving
Film met beelden van Oosterbeek tijdens de Duitse bezetting. Een groot deel van de beelden is gemaakt vanuit de woning van de heer en mevrouw Monné aan de Utrechtseweg. Links aan de overkant van de weg is de toegangspoort van de Dennenkamp waar Duitse militairen en/of leden van de Reichs Arbeits Dienst (RAD) gelegerd zijn. De film bevat beelden van Duitse troepen, zoals een passerende transportcolonne met paard en wagen en leden van de RAD. Een groot deel van de opnamen verbeeldt de dagelijkse nadelen van de bezetting zoals distributie, kopen met bonkaarten en schaarste. Het gebrek aan benzine krijgt de nodige aandacht door beelden van auto’s met houtgasgeneratoren en gashouders. De film bevat beelden van het opruimen van munitie door Nederlandse militairen. De film eindigt met beelden van wat een straatloterij lijkt te zijn.
http://www.oorloginblik.nl/film/niod/2759897
Arnhem in 1942 (1942-01-01)
Vervaardiger, datum
G. Kuiper, 1942-01-01
beschrijving
Film in drie episoden met beelden van de familie Kuiper in en buiten Arnhem in 1942. De eerste episode is een geënsceneerd verhaal rond het voeren van konijnen. Zoon Kuiper jr. speelt de hoofdrol. Hij en zijn twee zusjes halen konijnen uit het konijnenhok om ze in de voortuin op het gras los te laten. Na ze weer in het hok teruggebracht te hebben, rijdt de jongen op een fiets vanaf het huis aan de Noordelijke Parallelweg over de Schipbrug naar de Praets aan de overkant van de Rijn om in het veld achter een boerderij gras te knippen als voer. De enige verwijzing naar de oorlog is een overvliegend tweemotorig vliegtuig. Een korte tweede episode toont drie trekpaarden van de heer Visscher bij de boerderij waar het gras gehaald is. De derde episode toont beelden van een woning aan de Utrechtseweg. De jongen laat een hond uit. Alleen in deze episode komt behalve de kinderen ook een vrouw in beeld. De film eindigt met beelden van vogels in een volière.
http://www.oorloginblik.nl/film/niod/2759898
Gelders Archief
Oosterbeek 1944-46
Vervaardiger, datum
familie Clous
beschrijving
Film in zes episoden met beelden van Oosterbeek tussen september 1944 en september 1946. De opnamen zijn gemaakt door de heer en mevrouw Clous, voornamelijk vanuit en rond hun woning aan de Utrechtseweg. De eerste episode bevat beelden van langstrekkende Duitse militairen en militaire voertuigen, waarschijnlijk gemaakt begin september 1944 rond Dolle Dinsdag. In de tweede episode rijden jeeps met Britse parachutisten over dezelfde weg richting Arnhem, waarschijnlijk direct na de luchtlandingen op 17 september 1944. Daarop volgen beelden van schade aan meubels en huisraad en van een gat in de buitenmuur, waarschijnlijk als gevolg van de gevechten. Bijzonder zijn opnamen van een Duits pantservoertuig met wachtende militairen naast het huis. De derde episode gaat over de bevrijding. Geallieerde tanks en gemechaniseerd geschut rijden over de Utrechtseweg richting Arnhem. Er wordt een man opgebracht door een politieman, omringd door een menigte toeschouwers. Waarschijnlijk gaat het hier om beelden van direct na de bevrijding in april 1945. Verder opnamen van gewonde mannen op de vloer van een gebouw, blijkbaar een noodhospitaal. De vierde episode bevat beelden van de onthulling van het Airborne Monument te Oosterbeek door Koningin Wilhelmina op 17 september 1946. Bijzonder zijn de close-ups van generaal Roy Urquhart. De film eindigt met twee episoden met beelden van het asfalteren van de weg voor het huis en beelden van een nachtelijke uitslaande brand.
http://www.oorloginblik.nl/film/niod/2759899
download