Back to top

Iedere foto, tekening en ieder dagboek of archiefstuk uit de periode 1940-1945 heeft een eigen verhaal. Soms is het verhaal groot, soms klein. Iedere bron is uniek en heeft een eigen geschiedenis. In deze rubriek wordt zo’n uniek object uit de collectieportal Oorlogsbronnen.nl uitgelicht. Deze aflevering: een kleurenfoto van herstelwerkzaamheden aan de Weerter Sluis 16.

Toen de bezetter in mei 1940 naderde, was een gedetailleerd evacuatieplan voor de inwoners van het Limburgse Weert uitgewerkt. Maar de plaats was onderdeel van de Peel-Raamstelling, een verdedigingslinie die de eerste Nederlandse oorlogsdag al viel. Er bleek niet genoeg tijd om het evacuatieplan uit te voeren. 

Pierre Linssen, gemeenteontvanger (financieel beheerder) van Weert schrijft in zijn dagboek over de vroege ochtend van 10 mei 1940: 'men liet de Biesterbrug en Sluis 16 in de lucht vliegen. Het was overal een ravage van je welste. Door de enorme luchtdruk werden nagenoeg alle spiegelruiten, zelfs tot midden in de stad vernield. De menschen liepen en schreeuwden angstig door elkaar. Al de bruggen waren stuk, hoe moesten de menschen nu evacueren?'*

Om de vijand de vertragen, werd de brug over de sluis verwoest. Evenals de grote spoorbrug. Maar daardoor kon de evacuatie ook niet meer volgens plan worden uitgevoerd. Door schepen overdwars in het kanaal te leggen konden duizenden Weertenaren toch evacueren. Een grote verwoesting bleef Weert verder bespaard, evenals een hoog aantal slachtoffers (7). Na een paar dagen keerden de evacués terug naar hun door Duitsers bezette stad.**  

Een beschadigd noordelijke sluislichaam van Sluis 16 in mei 1940. (Vervaardiger J. de Haan. Collectie Erfgoedcluster Weert. CC BY-SA 3.0 NL)
Vrouw met fiets passeert houten loopplanken over de Zuid-Willemsvaart bij een verwoeste Sluis 16. Datum onbekend (Vervaardiger G.A.W. Collectie Erfgoedcluster Weert. CC BY-SA 3.0 NL)
Herstelwerkzaamheden aan het noordelijke sluishoofd van Sluis 16 in de Zuid-Willemsvaart in 1945 (Vervaardiger J. de Haan. Collectie Erfgoedcluster Weert. CC BY-SA 3.0 NL)

Bevrijding

De sluis speelt niet alleen een grote rol in de eerste dag van de oorlog voor Weertenaren. Ook in de laatste. Op 22 september 1944 verschijnen, nadat de bezetters 's nachts Weert hadden verlaten, in het ochtendgloren rond zeven uur de Britten. Het Suffolk Regiment komt uit de richting van Sluis 16 (zo'n 3,5 km van de Weerter binnenstad). Weertenaren verwelkomen de bevrijders vol vreugde en komen ze tegemoet.

Over de foto(graaf)

Vaak zijn foto's uit de periode van de Tweede Wereldoorlog zwart-wit. Dat maakt de collectie van amateurfotograaf Jacques de Haan uit de Maasstraat, geschoten op een Duitse AGFA (Aktiengesellschaft für Anilinfabrikation)-kleurenfilm, zo bijzonder. Zijn collectie kleurenfoto’s van Weert rond de Tweede Wereldoorlog, is na zijn dood aan het Gemeentearchief Weert overgedragen. 

Meer bronnen over Sluis 16 in Weert kunt u vinden via de collectieportal van Oorlogsbronnen.nl. Zoek bijvoorbeeld op 'Sluis 16 Weert' en vind tientallen bronnen.

 

* Bron: Pierre Linssen ‘ Kroniek van de Tweede Wereldoorlog’  GAW Archiefbibliotheek L.V. W.O. Lins volgnr. 233

** Bron: Museumweert.nl Bruggen in de lucht