Back to top

De eerste razzia in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog op 22 en 23 februari 1941, is aanleiding voor de Februaristaking. Maar waarom vindt deze razzia plaats en wat gebeurt er met de ruim vierhonderd opgepakte Joodse mannen? Verdiep je in hun levens via Oorlogslevens.nl.

Straatterreur

De  Razzia van Amsterdam is het gevolg van een reeks aan gebeurtenissen in de winter van 1940-1941. Wanneer de Weerbaarheidsafdeling (WA) van de NSB Joden lastigvalt op straat in de Amsterdamse Jodenbuurt ontstaat er verzet. Knokploegen van Joodse of communistische mannen raken regelmatig in gevecht met de WA. In de avond van 11 februari 1941 loopt dit flink uit de hand. Na een vechtpartij op het Waterlooplein blijft WA’er Hendrik Koot zwaar gewond achter, hij overlijdt drie dagen later aan zijn verwondingen. De dood van Koot wordt door de NSB voorgesteld als een martelaarsdood en daarmee publicitair flink uitgebuit.

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-17)
HAKO is de winkel van Koot in de Vijzelstraat. Va[...] (1941-02-17)
Vervaardiger, datum
1941-02-17
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • begrafenissen
  • koot, hendrik
  • wa
  • vechtpartijen
  • nsb
beschrijving
HAKO is de winkel van Koot in de Vijzelstraat. Vanaf de winter van 1940 vielen leden van de nationaal-socialistische Weerbaarheidsafdeling van de NSB Joden lastig in de Amsterdamse Jodenbuurt. Ze vernederden de Joodse bewoners en stalen hun spullen. De bewoners van de Jodenbuurt, een overwegend arme buurt, verzetten zich tegen de NSB'ers en vormden knokploegen, daarbij gesteund door andere (niet-Joodse) Amsterdammers. WA'er Hendrik Koot sterft in februari 1941 aan de gevolgen van een straatruzie op het Waterlooplein. Zijn begrafenis op Zorgvlied in Amsterdam wordt door de NSB met veel publicitair geweld aangegrepen om aandacht te vragen voor het haar gedane onrecht. 'Passeren winkel Koot. Begrafenis Hendrik Koot.'
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/d8832b7a-0259-11e7-904b-d89d6717b464/media/b45b1e65-e211-a4a1-cedb-d235694c0abf
Verzetsmuseum Amsterdam (februari 1941)
Beeldvullende foto van de voorzijde van het WA-bl[...] (februari 1941)
Vervaardiger, datum
februari 1941
Collectie
Verzetsmuseum Amsterdam
trefwoorden
  • koot, hendrik
  • wa
  • periodieken
  • vechtpartijen
  • nsb
beschrijving
Beeldvullende foto van de voorzijde van het WA-blad 'De Zwarte Soldaat', waarin een verslag van de ongeregeldheden op 11 februari 1941, waarbij Hendrik Koot om het leven kwam. Met portret van Koot. De dood van Koot was mede aanleiding tot de razzia's rond het Jonas Daniël Meijerplein, die tot de Februaristaking leidden.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/66114cb0-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/d48cbc4f-4072-8606-1aac-2f9d813b7ec2
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-17)
'Begrafenis W.A.-man Hendrik E. Koot Amsterdam. K[...] (1941-02-17)
Vervaardiger, datum
1941-02-17
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • politie
  • begrafenissen
  • woudenberg, h.j.
  • koot, hendrik
  • wa
  • vechtpartijen
  • nsb
beschrijving
'Begrafenis W.A.-man Hendrik E. Koot Amsterdam. Kop van de stoet.' Met o.a. Kardoes, Woudenberg, Huygen. Vanaf de winter van 1940 vielen leden van de nationaal-socialistische Weerbaarheidsafdeling van de NSB Joden lastig in de Amsterdamse Jodenbuurt. Ze vernederden de Joodse bewoners en stalen hun spullen. De bewoners van de Jodenbuurt, een overwegend arme buurt, verzetten zich tegen de NSB'ers en vormden knokploegen, daarbij gesteund door andere (niet-Joodse) Amsterdammers. WA'er Hendrik Koot sterft in februari 1941 aan de gevolgen van een straatruzie op het Waterlooplein. Zijn begrafenis op Zorgvlied in Amsterdam wordt door de NSB met veel publicitair geweld aangegrepen om aandacht te vragen voor het haar gedane onrecht.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/d88d50be-0259-11e7-904b-d89d6717b464/media/a5b64f3d-358e-c660-372e-550c937d1953

Voorbeeld gesteld

Ook de Duitse bezetter neemt het hoog op en treft maatregelen. Hans Böhmcker, de vertegenwoordiger van het Duitse Rijk in Amsterdam, beslist dat er een Joodse Raad opgericht moet worden door Joodse notabelen. De eerste taak van deze Joodse Raad is om ervoor te zorgen dat alle Joden in Amsterdam hun wapens inleveren. Ook wordt de Jodenbuurt regelmatig afgesloten. Toch stelt dit de Duitse bezetter nog niet gerust. De aanhoudende onrust en confrontaties moeten de kop ingedrukt worden. Er moet een voorbeeld gesteld worden.

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941)
Afsluiting Jodenbuurt. De Amstel. Na de rellen in[...] (1941)
Vervaardiger, datum
1941
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • anti-joodse maatregelen
  • bruggen
  • versperringen
  • jodenvervolging
beschrijving
Afsluiting Jodenbuurt. De Amstel. Na de rellen in de Amsterdamse jodenbuurt waarbij WA-man H. Koot (NSB) om het leven kwam. werden op verschillende plaatsen in de Jodenbuurt prikkeldraadversperringen aangebracht. Duitse plannen om de joden in een permanent (totaal afgesloten van de buitenwereld) getto te isoleren, werden niet uitgevoerd.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e21407e-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/abe038d6-f328-438d-52e8-782a29ab3d67
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-09)
Voorafgaande relletjes door de W.A. op het Thorbe[...] (1941-02-09)
Vervaardiger, datum
A.C. Ahlers, 1941-02-09
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • anti-joodse maatregelen
  • horeca
  • februaristaking
  • wa
  • vechtpartijen
  • nsb
  • knokploegen
beschrijving
Voorafgaande relletjes door de W.A. op het Thorbeckeplein bij cafe- cabaret Alcazar waar nog joodse artiesten optraden. Later in de maand volgde de razzia op joden op het Waterlooplein en als gevolg daarvan de Februaristaking . Foto-opschrift: ' ...maar de stoel wordt teruggegooid!'
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e885034-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/7e539aaa-0e6c-07f2-7363-66db07965ea6

Op 22 februari rijdt een colonne Duitse legertrucks het Waterlooplein op en de buurt wordt afgegrendeld. Jonge Joodse mannen worden door de Grüne Polizei (Ordnungspolizei in groen uniform) hardhandig naar de verzamelplekken op het Jonas Daniël Meijerplein en het Waterlooplein gebracht. Hier worden zij vernederd, mishandeld en afgevoerd. De volgende dag gebeurt hetzelfde en dan zijn veel niet-Joodse Nederlanders getuigen van de razzia vanwege de zondagsmarkt op het Waterlooplein. In totaal worden er 427 Joodse mannen tussen de 20 en 35 jaar opgepakt.

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e85684c-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/7236eaa9-64bc-a522-de68-6fe68075ca61
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e83f26e-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/4efab428-4108-7118-9d27-b414b568a451
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e813948-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/75a8daf9-28f1-1034-936e-abe63d21e0d1
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e7d8172-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/2e00aafc-e33c-2348-a397-9957860d9336
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e7eb3e4-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/f3e6a3a1-f256-96ef-662f-708a494e8d5a
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e803d4a-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/ddebc046-6f28-2e5f-430b-c4128ed057a0
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e7fc950-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/3ce09814-c0d0-4ee5-21b8-203e9b854cd1
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • razzia's
  • jodenvervolging
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e84748c-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/ccfbe28e-5f85-01cb-f0e1-2efb74435665

Deportatie 

De vrachtwagens voeren hen naar Kamp Schoorl. Hier worden de mannen medisch gekeurd en verhoord. Bijna veertig mannen worden vanwege medische redenen teruggestuurd naar Amsterdam. Vier dagen later, op 27 februari, worden 389 mannen getransporteerd naar Buchenwald. Zij vertrekken vanaf Alkmaar per trein naar het station van Weimar. Vanaf daar lopen zij naar het kamp. In Kamp Buchenwald overlijden bijna vijftig mannen.

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e7f0a74-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/c60b795d-6a19-3686-ef12-644cdf32e781
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
  • transport
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e84f9b6-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/9eb60555-8b9b-6829-6ece-eed833b3e766
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzias in Amsterdam. Victims of round up being l[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
  • transport
beschrijving
Razzias in Amsterdam. Victims of round up being loaded in vans. Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e865324-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/9ab4722d-16ce-8908-7edf-7e4113b6f2a9
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-02-22)
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmle[...] (1941-02-22)
Vervaardiger, datum
1941-02-22
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • joden
  • duitse strijdkrachten
  • razzia's
  • jodenvervolging
  • transport
beschrijving
Razzia op Joden, Jonas Daniël Meijerplein. Himmler, Seyss-Inquart en Rauter besloten een voorbeeld te stellen: de eerste razzia op joden werd een feit. Op zaterdagmiddag 22 februari 1941 verscheen een colonne Duitse vrachtwagens in de buurt van het Waterlooplein. De omgeving werd geheel afgezet. Op meedogenloze wijze werden jonge joodse mannen op het Jonas Daniël Meijerplein bijeen gedreven. Ook op de dag daarop werden vele joodse mannen opgepakt. In totaal 427 joden tussen de twintig en vijfendertig jaar werden afgevoerd naar het kamp Schoorl.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4e829aea-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/8ae8c2a1-e6a1-7434-379b-4ef38c3780da

Overlevers

Slechts twee mannen die opgepakt zijn tijdens de Razzia van Amsterdam, overleven: Max Nebig en Gerrit Blom. Max wordt van Kamp Schoorl naar Buchenwald getransporteerd, daar wordt hij geselecteerd door de kamparts voor medische experimenten. Max ondergaat een nutteloze maagoperatie. Hierna zou hij een dodelijke injectie moeten krijgen, maar een goedgezinde Kapo voorkomt dit. Hij verblijft tot de bevrijding ondergedoken in de TBC barak van het kamp. 
Bekijk de tijdlijn van Max Nebig op Oorlogslevens.nl
 
De Joodse communist Gerrit Blom wordt ook naar Buchenwald getransporteerd, maar keert daarna terug naar Amsterdam. Tijdens verhoren in het Lloyd Hotel, waar veel februaristakers gevangen zitten en mishandeld worden, noemt een van de organisatoren van de staking, Frans Lavell, de naam van Gerrit Blom. Frans weet dat Gerrit al gearresteerd is tijdens de Razzia van Amsterdam en maakt zich daarom geen zorgen. Maar hierdoor wordt Gerrit teruggehaald uit Buchenwald en berecht in het proces tegen de organisatoren van de Februaristaking in het najaar van 1941. Hij krijgt ruim zes jaar tuchthuisstraf in de Duitse gevangenis en overleeft.
Bekijk de tijdlijn van Gerrit Blom op Oorlogslevens.nl

Mauthausen

De 338 overgebleven mannen worden op 22 mei 1941 getransporteerd van kamp Buchenwald naar concentratiekamp Mauthausen. Bij aankomst worden direct vijftig van hen tegen de omheining gejaagd en geëlektrocuteerd. Vrijwel alle mannen sterven voor het einde van het jaar aan de ontberingen in Mauthausen. Zij worden vermoord, plegen zelfmoord of sterven in de steengroeve. In Schloss Hartheim worden 96 van de Joodse mannen vergast met koolmonoxide. Dit is een van de euthanasie-centra uit Aktion T4, waar gehandicapten en mensen met psychiatrische ziektes worden gesteriliseerd of vermoord. Op 28 december 1941 zijn nog acht mannen in leven. Ook zij sterven korte tijd later.

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
De 'Dodentrap' in Mauthausen.
Vervaardiger, datum
SS Archiv
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • dodenmarsen
  • vernietigingskampen
  • concentratiekampen
beschrijving
De 'Dodentrap' in Mauthausen.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/18aa9972-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/2b5ba69f-1fd3-29ab-9e61-91d95d8f95b0
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
Mauthausen.
Vervaardiger, datum
SS Archiv
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • tewerkstelling
  • dwangarbeid
  • gevangenen
  • vernietigingskampen
  • concentratiekampen
beschrijving
Mauthausen.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/18964620-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/e26f82e2-6e84-ab55-5ec1-1e939d1fa870
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
Mauthausen. Foto uit het SS-Archiv.
Vervaardiger, datum
SS Archiv
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • tewerkstelling
  • dwangarbeid
  • gevangenen
  • vernietigingskampen
  • concentratiekampen
beschrijving
Mauthausen. Foto uit het SS-Archiv.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/18971136-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/a760b48c-f92c-0fba-41ba-b6644ba22abb