Back to top

Met de invoering van vrouwenkiesrecht en de eerste feministische golf beginnen de denkbeelden over man-vrouwverhoudingen langzaam te veranderen. Onder invloed van deze ontwikkelingen ontstaan er ook verschillende conservatieve tegenbewegingen. De NSVO - een samenvoeging van verschillende nationaal-socialistische vrouwenclubs - is er een van. Om vrouwen te winnen voor het nationaal-socialisme in Nederland richt Mussert in september 1938 de NSVO op. De vrouwen van de NSVO naaien niet alleen pantoffels, maar spelen ook een rol in de richtingenstrijd binnen de NSB.

Machtsstrijd 

De oprichting van de NSVO was niet direct een succes. In 1939 telt de organisatie ongeveer duizend leden. Ter vergelijking, de NSB had rond die tijd zo’n 37.000 leden. Maar in de loop van de bezetting neemt het animo voor de NSVO toe. Op het hoogtepunt in 1943 heeft de NSVO ruim twintigduizend leden. Dit is deels te verklaren door de gedwongen opheffing van diverse andere vrouwenorganisaties onder druk van de Duitse machthebbers. Een andere verklaring voor deze explosieve groei is de verandering van richting door de nieuw aangestelde leidster. Deze ommekeer heeft vooral te maken met de interne machtsstrijd tussen radicale en gematigde facties binnen de NSB. Aanvankelijk staat de NSVO onder leiding van de leidsters Julia Op ten Noort en Elisabeth Keers-Laseur. Zij zijn, net als Meinoud Rost van Tonningen, overtuigd van de nazistische rassenleer, waarin het Arische ras superieur geacht wordt. De leidsters zijn ook erg georiënteerd op nazi-Duitsland en hangen de Groot-Duitse gedachte aan, waarin Nederland zou moeten opgaan in nazi-Duitsland. Mussert streeft juist naar een volledig onafhankelijk nationaal-socialistisch Nederland, dus stelt hij in 1941 Olga de Ruiter-van Lankeren Matthes aan als leidster. Van Lankeren Matthes is meer gericht op Nederland, dat in haar ogen een zelfstandige staat moet blijven.

ZB Planbureau en Bibliotheek van Zeeland
NSB vrouwen
Vervaardiger, datum
[Onbekend]
Collectie
ZB Planbureau en Bibliotheek van Zeeland
trefwoorden
  • vrouwenorganisaties
  • geschiedenis 1940-1945
beschrijving
NSB vrouwen
http://digitaal.zeeuwsebibliotheek.nl/foto/734c61d2-97d0-11e3-8f8e-cf9d2d4226ab
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
Noort, Julia op ten. Noort, Julia op ten (links) [...]
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • vrouwen
  • noort, julia op ten
  • nationaalsocialisme
  • nsb
  • nsvo
beschrijving
Noort, Julia op ten. Noort, Julia op ten (links) en mevr. Rost van Tonningen (rechts).
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/dd769e8c-0259-11e7-904b-d89d6717b464/media/8965aad8-1c0e-4fbe-d88a-a41cec64eb5b
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1944-07-26)
'26-7-1944 Landelijk leidster N.S.V.O. bezoekt La[...] (1944-07-26)
Vervaardiger, datum
Fotodienst der NSB / G.H. Cino, 1944-07-26
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • groepsportretten
  • nsb
  • nsvo
  • ziekenhuizen
beschrijving
'26-7-1944 Landelijk leidster N.S.V.O. bezoekt Lazarett te Rosmalen, mevr.O. de Ruiter- van Lankeren Matthes .' In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. Olga de Ruiter-Van Lankeren Matthes was voor de NSB actief als leidinggevende van de NSVO. In maart 1941 volgde zij landelijk leidster Elisabeth Keers-Laseur op, die de functie op last van Mussert had moeten neerleggen.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/aed9858e-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/ba75aacd-7882-232a-8f54-c2c2554d49f5
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-03-17)
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistisc[...] (1941-03-17)
Vervaardiger, datum
1941-03-17
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • redevoeringen
  • ruiter-van lankeren matthes, o.
  • vrouwenorganisaties
  • nsb
  • nsvo
beschrijving
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. Olga de Ruiter-Van Lankeren Matthes was voor de NSB actief als leidinggevende van de NSVO. In maart 1941 volgde zij landelijk leidster Elisabeth Keers-Laseur op, die de functie op last van Mussert had moeten neerleggen. Foto:Op de achterwand is het embleem van de NVSO te zien met het motto: 'Het hartvuur heilig, het haardvuur veilig'. De bijeenkomst vond plaats in de dierentuin in Den Haag.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/2d00732e-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/0e1c6c04-3c70-a1e1-b404-bc1ef34b6f07
Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen (OVCG) (1940-1945)
Een optocht in Winschoten van kameraadskes van de[...] (1940-1945)
Vervaardiger, datum
1940-1945
Collectie
Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen (OVCG)
trefwoorden
  • vrouwen
  • straatpropaganda
  • nationale jeugdstorm
beschrijving
Een optocht in Winschoten van kameraadskes van de Jeugdstorm die de leuzen 'het hartvuur heilig, het haardvuur veilig' en 'de toekomst is ons' met zich meedragen.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/7d7c33ba-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/1665a7bd-0ba4-6c54-44a6-2da1f4915edd

Pantoffels 

Ook het beeld van de ideale nationaal-socialistische vrouw verandert. Het blad De Nationaalsocialistische Vrouw, later Nederlandsch Vrouwenleven, wordt in toenemende mate gevuld met tips op het gebied van vrouwenmode, het huishouden en opvoeding. Van een politiek strijdblad wordt het een typisch vrouwenblad om zo meer vrouwen te werven voor de NSVO. Op de foto’s van NSVO-bijeenkomsten zien we activiteiten als het maken van kinderkleding, tassen van touw en pantoffels, en wordt geoefend met het verzorgen van kinderen. Zo houdt de afdeling Moederdienst zich bezig met het geven van cursussen voor het huishouden, zuigelingenzorg, EHBO en opvoeding.

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1944-02-29)
Serie van 17 foto's van de Nationaal-Socialistisc[...] (1944-02-29)
Vervaardiger, datum
Swart, A.G., 1944-02-29
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • kleding
  • opleidingen
  • nsb
  • nsvo
  • textiel
beschrijving
Serie van 17 foto's van de Nationaal-Socialistische Vrouwen-Organisatie (NSVO): Een cursus voor het maken van pantoffels. Swart, A. G. 1920. Woonde in Amsterdam en werd in april 1941 lid van de NSB. Vanaf mei 1941 ( tot augustus 1944 ) werkte hij als laborant en fotograaf voor de Fotodienst der N.S.B. Vanaf augustus verschijnen zijn foto’s in Fotonieuws. Midden 1944 ging hij werken als fotograaf voor de Landwacht. Op 10 mei 1945 werd hij gearresteerd.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/fcb179ce-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/ab0acb07-4805-6b70-3df0-4f90ac9ca6d7
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (juni 1942)
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistisc[...] (juni 1942)
Vervaardiger, datum
juni 1942
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • vrouwenorganisaties
  • opleidingskampen
  • nsb
  • nsvo
beschrijving
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. FOTO: Eerste Moederschool in Arnhem, geopend op 2 mei 1942. Vrouwen tijdens een naai- en verstelmiddag om van oude kledingstukken nieuwe te maken. Zie: De Nationaal- Socialistische Vrouw, 2de jrg. nr.12. 1 juli 1942
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/2d0b5ed8-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/259ebe28-f264-7796-e798-78de465026fe
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (April1942)
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistisc[...] (April1942)
Vervaardiger, datum
April1942
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • kleding
  • vrouwenorganisaties
  • kinderen
  • nsb
  • nsvo
  • opvoeding
beschrijving
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. Foto: Vrouwen van de NSVO nemen de maat voor het maken van een korte broek. Zie: De Nationaal-Socialistische Vrouw, 2de jrg. nr. 7. 15 april 1942
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/2d07b422-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/79fc74e7-6a54-8a8f-a9ec-70770904eb55
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1943-08-28)
Serie van 9 foto's van de Nationaal-Socialistisch[...] (1943-08-28)
Vervaardiger, datum
Fotodienst der NSB / A.G. Swart, 1943-08-28
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • arbeid
  • opleidingen
  • nsb
  • nsvo
beschrijving
Serie van 9 foto's van de Nationaal-Socialistische Vrouwen-Organisatie (NSVO): Een cursus voor het maken van tassen van touw. Swart, A. G. 1920. Woonde in Amsterdam en werd in april 1941 lid van de NSB. Vanaf mei 1941 ( tot augustus 1944 )werkte hij als laborant en fotograaf voor de Fotodienst der N.S.B. Vanaf augustus verschijnen zijn foto’s in Fotonieuws. Midden 1944 ging hij werken als fotograaf voor de Landwacht. Op 10 mei 1945 werd hij gearresteerd.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/fcc33b28-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/95c6190b-38b7-0412-bc8a-f7ecee9f1ed2
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1943-07-16)
Serie van 24 foto's over de Nationaal-Socialistis[...] (1943-07-16)
Vervaardiger, datum
Cino, G.H., 1943-07-16
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • lichaamsverzorging
  • opleidingen
  • kinderen
  • nsb
  • nsvo
beschrijving
Serie van 24 foto's over de Nationaal-Socialistische Vrouwen-Organisatie (NSVO): een cursus kinderverzorging in de Moederschool van de NSVO in de Paulus Potterstraat. De ( interne) cursus duurt 6 weken en is bedoeld voor meisjes die na de opleiding gaan helpen in gezinnen waar de huisvrouw afwezig of hulpbehoevend is. Cino, G.H. 1894 – 1967. Cino werkte sinds midden jaren ’20 voor Het Leven. In december 1940 was Cino lid geworden van de NSB. Het Leven werd eind 1941 opgeheven en in juli 1942 krijgt Cino een baan bij de Fotodienst der N.S.B. Zijn foto’s verschijnen in Volk en Vaderland, Fotonieuws, de Zwarte Soldaat en Storm SS. Op 28 mei 1945 werd hij gearresteerd.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/fca7b876-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/7019d54a-6685-6dcf-6c3f-bda5cd21f4d4

Naast de praktische en ideologische scholing hecht de NSVO veel waarde aan een gezond lichaam. Een andere veel gefotografeerde bezigheid van de NSVO is lichamelijke beweging en gymnastiek.

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (5 - 12 september 1942)
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistisc[...] (5 - 12 september 1942)
Vervaardiger, datum
G.H. Cino, 5 - 12 september 1942
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • vrouwenorganisaties
  • opleidingskampen
  • nsb
  • sport
  • nsvo
beschrijving
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. FOTO: Jonge vrouwen doen aan gymnastiek in het jongerenkamp in Roden. Nationaal - Socialisten hechten veel waarde aan een gezond lichaam. Zie: De Nationaal-Socialistische Vrouw, 2de jrg. nr. 17. 15 september 1942. Fotograaf Gerrit H. Cino werkte tot 1941 voor het geïllustreerde blad Het Leven. In 1940 werd hij ( weer ) lid van de NSB. Vanaf juli 1942 werkte hij bij de Fotodienst der N.S.B. Na de oorlog verklaarde hij sinds 1936 voor de NSB gefotografeerd te hebben.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/2d08ecf2-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/ba449388-a253-42f6-8725-3652410ed11f
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (5 -12 september 1942)
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistisc[...] (5 -12 september 1942)
Vervaardiger, datum
Fotodienst der NSB / G.H. Cino, 5 -12 september 1942
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • vrouwenorganisaties
  • opleidingskampen
  • nsb
  • nsvo
  • sport
beschrijving
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. FOTO:Jongerenkamp in Roden. Jonge, ongetrouwde vrouwen die lid werden van de NSVO werden ' Meta's ' genoemd: Moed, Eer, Trouw en Arbeid. Zie: De Nationaal-Socialistische Vrouw, 2de jrg. nr. 17. 15 september 1942. Fotograaf Gerrit H. Cino werkte tot 1941 voor het geïllustreerde blad Het Leven. In 1940 werd hij ( weer ) lid van de NSB. Vanaf juli 1942 werkte hij bij de Fotodienst der N.S.B. Na de oorlog verklaarde hij sinds 1936 voor de NSB gefotografeerd te hebben.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/2d150096-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/c4f598f4-6d39-bbcd-2c50-bd82c1aaf960
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941-05-18)
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistisc[...] (1941-05-18)
Vervaardiger, datum
Fotodienst der NSB / J.C.M. Otto, 1941-05-18
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • vrouwenorganisaties
  • opleidingskampen
  • nsb
  • nsvo
  • sport
beschrijving
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. FOTO: 'Eine NSVO-Gruppe der jüngeren Mitglieder aus der Provinz Groningen auf einem Wanderwettbewerbskampf.' Een wandeltocht van 30 kilometer georganiseerd door de WA. Fotograaf Otto fotografeerde sinds 1937 voor de NSB, na 1940 ook voor de WA. Later trad hij in dienst van de fotodienst der N.S. B. Zie: De Nationaal-Socialistische Vrouw, nr. 18, 30 mei 1941
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/2d1072f6-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/e792288a-269d-3e10-0120-9bf1a3bc88cb

Collecteren

Ook zijn de NSVO-leden druk bezig met collecteren. Na de inval in de Sovjet-Unie begint leidster Van Lankeren Matthes een grote inzamelactie voor het Duitse Rode Kruis. Dit levert maar liefst tachtigduizend gulden op. Een deel van het geld gaat naar Kareol, het herstellingsoord voor Nederlandse gewonden. De rest van het bedrag wordt in ontvangst genomen door mevrouw Seyss-Inquart. Later bezoekt Van Lankeren-Matthes Nederlandse Waffen-SS’ers die herstellen van aan het Oostfront opgelopen verwondingen in de Lazaret te Rosmalen. 

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1944-07-26)
'26-7-1944 Landelijk leidster N.S.V.O. bezoekt La[...] (1944-07-26)
Vervaardiger, datum
Fotodienst der NSB / G.H. Cino, 1944-07-26
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • groepsportretten
  • uniformen
  • nsb
  • ziekenhuizen
beschrijving
'26-7-1944 Landelijk leidster N.S.V.O. bezoekt Lazarett te Rosmalen In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. Olga de Ruiter-Van Lankeren Matthes was voor de NSB actief als leidinggevende van de NSVO. In maart 1941 volgde zij landelijk leidster Elisabeth Keers-Laseur op, die de functie op last van Mussert had moeten neerleggen
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/aeda5ae0-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/2f8a2560-7e66-b29d-a70e-bec9378e81df
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1944-07-26)
'26-7-1944 Landelijk leidster N.S.V.O. bezoekt La[...] (1944-07-26)
Vervaardiger, datum
Fotodienst der NSB / G.H. Cino, 1944-07-26
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • groepsportretten
  • nsb
  • ziekenhuizen
  • nsvo
beschrijving
'26-7-1944 Landelijk leidster N.S.V.O. bezoekt Lazarett te Rosmalen, mevr. O de Ruiter-van Lankeren Matthes. In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. Olga de Ruiter-Van Lankeren Matthes was voor de NSB actief als leidinggevende van de NSVO. In maart 1941 volgde zij landelijk leidster Elisabeth Keers-Laseur op, die de functie op last van Mussert had moeten neerleggen
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/aed9f302-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/4bfa35ed-c9b4-97da-7526-63231cacd41e
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1941 - 1944)
Mevr. Mussert op bezoek in een ziekenhuis. Van be[...] (1941 - 1944)
Vervaardiger, datum
1941 - 1944
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • vrouwen
  • nsb
  • ziekenhuizen
  • mussert, anton adriaan
beschrijving
Mevr. Mussert op bezoek in een ziekenhuis. Van beroep was zij verpleegster.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/f3c3e992-0259-11e7-904b-d89d6717b464/media/7baab0df-f04f-0193-7319-472cda494f0c

Hoewel de NSVO-vrouwen geen uniform dragen is er wel een kledingvoorschrift. Op grote bijeenkomsten dragen zij allen een mantelpakje met zwarte of witte blouse en natuurlijk het NSVO-insigne. Naast de onschuldige activiteiten als cursussen in het verzorgen van kinderen en het maken van pantoffels en tasjes zien we op deze grote bijeenkomsten ook een meer militante kant van de organisatie. De vrouwen brengen, soms volledig in het zwart gehuld, massaal de Houzee-groet.  

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (september 1941)
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistisc[...] (september 1941)
Vervaardiger, datum
september 1941
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • bijeenkomsten
  • vrouwenorganisaties
  • nsb
  • nsvo
beschrijving
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. Foto: Vrouwen op een NVSO bijeenkomst, waarschijnlijk in de dierentuin in Den Haag, brengen de NSB groet: Houzee.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/2d022002-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/80d17682-0a86-a6e9-ab47-8566dd73d457
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1939)
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistisc[...] (1939)
Vervaardiger, datum
1939
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • vooroorlogse periode
  • vrouwenorganisaties
  • opleidingskampen
  • nsb
  • nsvo
beschrijving
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. FOTO: Vrouwen in een NSVO-kamp hijsen de vlag. 1939. Foto-Bureau Otto werkte al voor de oorlog voor de NSB. Na 1940 gingen vader en zoon Otto hiermee door.Zoon Otto werd een van de fotografen van de Fotodienst der N.S.B.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/2d15681a-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/5504fa42-41b3-a6b2-0c58-6b0d7e2c2cdb
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (mei 1944)
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistisc[...] (mei 1944)
Vervaardiger, datum
mei 1944
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • vrouwenorganisaties
  • opleidingskampen
  • militaire oefeningen
  • nsb
  • nsvo
beschrijving
In 1938 richtte Mussert de Nationaal-Socialistische Vrouwenorganisatie (NSVO) op. Deze nevenorganisatie van de NSB had tot doel de Nederlandse vrouw voor te bereiden op haar taak in de toekomstige nationaal-socialistische staat. De NSVO hield zich bezig met alle specifiek 'vrouwelijke' taken. Van politieke zaken hield zij zich zoveel mogelijk afzijdig. FOTO: Vormingskamp der NSVO.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/2d14a362-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/a62e8cf2-f8b0-7877-1267-f3749cca9e3f

Internering

Ook in de aanloop naar de bevrijding speelt de NSVO een belangrijke rol. Op Dolle Dinsdag vluchten veel NSB’ers met het hele gezin richting Duitsland, maar een groot deel keert al snel weer terug wanneer blijkt dat de bevrijding nog niet aanstaande is. De NSVO-leden regelen de verzorging van deze vluchtelingen. Tijdens en vlak na de bevrijding volgt een enorme golf van arrestaties door de Binnenlandse Strijdkrachten. Dit gebeurt vaak aan de hand van lijsten die in de loop van de bezetting zijn opgesteld door verzetsgroepen. Hierop staan collaborateurs en andere Duitsgezinden. Naast mannelijke NSB-leden worden ook veel vrouwelijke leden opgepakt. Lidmaatschap van de NSB betekent namelijk landverraad. Na arrestatie worden ze opgesloten in geïmproviseerde kampen. Ook een deel van de kinderen wordt opgesloten, vaak totdat opvang geregeld is via familie of Bureau Bijzondere Jeugdzorg. Maar de vrouwen zitten vaak minimaal een jaar in voorarrest. Hiermee worden niet alleen mannelijke NSB’ers uit de maatschappij verwijderd, hele gezinnen worden uit elkaar getrokken.   

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (1944-09-05)
NSB vrouwen vertrekken bepakt en bezakt op de fie[...] (1944-09-05)
Vervaardiger, datum
1944-09-05
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • vluchtelingen
  • vrouwen
  • rijwielen
  • dolle dinsdag
beschrijving
NSB vrouwen vertrekken bepakt en bezakt op de fiets. Op dinsdag 5 september 1944 ontstaan na de bevrijding van Antwerpen geruchten over de op hand zijnde aantocht van de geallieerden. De bevolking maakt zich op om de bevrijders te verwelkomen. Sommige illegale kranten brengen een bevrijdingsnummer uit. De Duitsers grijpen niet in. Veel Duitse soldaten slaan zelfs op de vlucht. Met speciale treinen vertrekken 60.000 NSB'ers hals over kop naar Duitsland. Op 6 september blijkt alles een vergissing.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/20acc762-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/50833992-38f8-baa9-f720-7d17578f5274
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (zomer 1945)
Zorg voor NSB-kinderen. Huize St. Pieter, Maastri[...] (zomer 1945)
Vervaardiger, datum
zomer 1945
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • naoorlogse periode
  • kinderen
  • nsb
  • opvoeding
beschrijving
Zorg voor NSB-kinderen. Huize St. Pieter, Maastricht.
https://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/4b4d91f4-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/39d238e6-549f-481b-10c1-7b37a6dbdaa1