Back to top

De NSB maakte voor propagandadoeleinden veel gebruik van het toen relatief nieuwe medium film. Dat wordt duidelijk aan de hand van de NSB-filmcollectie die Beeld en Geluid in samenwerking met het Netwerk Oorlogsbronnen online beschikbaar stelt binnen het project WO2 Open Data Depot. Het materiaal is als publiek domein gemarkeerd en wordt nu online vrijgegeven om grootschalig en laagdrempelig onderzoek mogelijk te maken en te stimuleren. De collectie bestaat uit zo’n 170 gedigitaliseerde films met name uit 1941 t/m 1944, waarvan een deel in de hoogste kwaliteit gescand is.

 

De films vertellen veel over het ideaalbeeld dat de NSB haar leden en de ‘volksgenoten’  wilde voorspiegelen: orde, discipline, tucht, patriottisme, volksbelang voor individueel belang. Daarnaast laten ze goed zien aan welke emoties de NSB probeerde te appelleren: eensgezindheid, saamhorigheid en lotsverbondenheid. De aantrekkingskracht van de NSB - in 1943 telde de beweging 100.000 leden - is in de historiografie een onderbelicht thema waar pas de laatste jaren meer aandacht voor is.

Geconfisceerd oorlogsmateriaal

Het gaat om 'geconfisqueerd oorlogsmateriaal’. De auteursrechten van de NSB op de films zijn bij ontbinding van de NSB (een landverraderlijke organisatie) in 1944 aan de Staat vervallen. Aangezien de films langer dan 70 jaar geleden zijn gepubliceerd, zijn de auteursrechten inmiddels vervallen en de films in het publiek domein gekomen.

De NSB-filmcollectie komt op verschillende manieren online beschikbaar:

Bijeenkomst rond NSB-filmmateriaal

Op donderdag 31 mei is een bijeenkomst georganiseerd waarin de publicatie van het filmmateriaal centraal staat.

31-05-2018

De Leider spreekt: NSB propagandamateriaal als bron

170 films en 1300 foto's van de Filmdienst en Fotodienst der NSB zijn beschikbaar gesteld in het publieke domein. Op 31 mei gaan we in op de wetenschappelijke waarde van dit materiaal.

WO2 Open Data Depot

Omdat het voor veel individuele erfgoedorganisaties te tijdrovend is om met terugwerkende kracht de juridische status van WO2-collecties te bepalen, heeft het Netwerk Oorlogsbronnen WO2-bronnen in het publieke domein en met open licenties verzameld. Door deze open oorlogsbronnen te publiceren op platforms met een groot publieksbereik, wordt het hergebruik ervan gestimuleerd. Het project WO2 Open Data Depot is mogelijk dankzij het Prins Bernhard Cultuurfonds.