Back to top

Van schrijnende beelden van de hongerwinter in Den Haag, tot de leren jas die de Joodse verzetsman Eliazar Blei Weissmann droeg tijdens zijn executie in Rotterdam en een foto van Anton Mussert tijdens de ingebruikname van een NSB-kindertehuis in Nijmegen. Het Netwerk Oorlogsbronnen maakt ruim 900 gedigitaliseerde foto’s en objecten uit de Tweede Wereldoorlog open beschikbaar via Wikimedia Commons. (Let op: binnenkort worden de laatste +/- vijftig bronnen aan het WO2 Open Data Depot toegevoegd).   

 

Publiek domein: Den Haag in oorlogstijd door Menno Huizinga 

Een van de meest omvangrijke en bijzondere onderdelen van dit WO2 Open Data Depot is de collectie van Menno Huizinga. Zo'n achthonderd gedigitaliseerde foto’s van deze professionele fotograaf komen nu voor het eerst in het publieke domein beschikbaar. Huizinga legde in het geheim, met zijn Leica verborgen in een kaaskistje, de stad Den Haag in oorlogstijd vast. Het leven in bezet Nederland komt dichtbij met zijn beelden van de hongerwinter, de sloop van wijken voor de bouw van de Atlantikwall, bominslagen, vluchtende NSB’ers op Dolle Dinsdag en de intocht van geallieerden. 

 

Menno Huizinga maakte heimelijk foto’s vanaf zijn fiets, met zijn Leica verstopt in een kaaskistje. Zo legde hij de Ortskommandantur aan het Lange Voorhout in Den Haag vast. (Collectie NIOD, Vervaardiger Menno Huizinga, publiek domein).
Brandstofschaarste najaar 1944: een vrouw en man zijn in de Obrechtstraat op houtjacht en krijgen heftige ruzie om een simpele plank die uit een pand is gesloopt (Collectie NIOD, Vervaardiger Menno Huizinga, publiek domein).

Vrij gebruik voor iedereen

“Voor veel individuele erfgoedorganisaties is het te tijdrovend om met terugwerkende kracht de juridische status van WO2-collecties te bepalen. Daarom heeft het Netwerk Oorlogsbronnen rond belangrijke WO2-thema’s bronnen verzameld in het publieke domein en met open licenties als CC BY en CC BY-SA”, aldus Edwin Klijn, programmamanager NOB. De oorlogsbronnen in het WO2 Open Data Depot, een project dat mogelijk is dankzij het Prins Bernhard Cultuurfonds, kunnen vrijelijk worden gebruikt door bijvoorbeeld scholieren in hun werkstuk, in kranten of in documentaires, door conservatoren en curatoren in tentoonstellingen, apps of games.

Directeur van Wikimedia Nederland Sandra Rientjes: “Materiaal uit de Tweede Wereldoorlog met open licentie is schaars. We zijn dan ook blij met de grote hoeveelheid afbeeldingen en objecten uit die periode, die dankzij het Netwerk Oorlogsbronnen is toegevoegd aan Wikimedia Commons. Dit is hét platform waar nationaal en internationaal hergebruik wordt gestimuleerd. Bijvoorbeeld door de bronnen bij artikelen op Wikipedia toe te voegen. Zo wordt kennis over 1940 - 1945 in Nederland verspreid”.

Een kaart van de Vlissingse kustlijn met landingsplaatsen op Uncle Beach tijdens operatie Infatuate - onderdeel van de Slag om de Schelde - op 1 november 1944. (Collectie Bevrijdingsmuseum Zeeland, CC BY-SA 4.0)
Anton Mussert tijdens de ingebruikname van het NSB-kindertehuis de Westerhelling (Nijmegen) op 30 juli 1941. (Collectie Regionaal Archief Nijmegen, publiek domein)

WO2 Open Data Depot

Andere open oorlogsbronnen, die binnenkort aan het WO2 Open Data Depot worden toegevoegd, zijn afkomstig uit collecties van het NIOD instituut voor oorlogs-, holocaust-, en genocidestudies, Regionaal Archief Nijmegen, Bevrijdingsmuseum Zeeland, Museon, Museum Rotterdam, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, het Rijksmuseum en het Nationaal Archief. Ook internationale instituten als Library and Archives Canada en United States Holocaust Memorial Museum (USHMM) stelden materiaal beschikbaar.

Het Netwerk Oorlogsbronnen werkt in het project WO2 Open Data Depot samen met Wikimedia Nederland, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, Stichting Musea en Herinneringscentra 40-45, Nationaal Comité 4 en 5 mei, Kennisland en Liberation Route Europe.