Back to top

Thema's Tweede Wereldoorlog

Vormaanduiding
Vormaanduiding
Vormaanduiding is de verzamelnaam voor de uiterlijke gedaanten van objecten; hoe inhoud of idee uitgedrukt is. NB: Gebruik de term Vormaanduiding als zodanig NIET, maar kies een specifieke term uit de vormaanduidingenlijst. Veel vormaanduidingstermen zijn zowel vormaanduiding als onderwerpsaanduiding, bijvoorbeeld: Cartoons (een boek gaat over cartoons, of een boek ìs een cartoon), Kinderboeken (een boek gaat over kinderboeken, of ìs een kinderboek). In dit onderscheid wordt hier niet voorzien.
Bestuur
Bestuur
Bestuur is het besturen, het leiden en regelen van zaken en personen. Hier vooral in de context van (gemeentelijk) overheid.
Cultuur
Cultuur
De term Cultuur wordt hier gebruikt in twee betekenissen: 1) het geheel van manifestaties van kunst, ontspanning en vermaak; 2) het geheel van normen, waarden, omgangsvormen e.d.
Strijdkrachten
Strijdkrachten
Strijdkrachten zijn de gezamenlijke manschappen waarover voor een strijd kan worden beschikt.
Ideologieën
Ideologieën
Een Ideologie is een geheel van ideeën over de mens, menselijke relaties en de inrichting van de maatschappij, dat leeft binnen een maatschappelijke groep, met name een politieke partij, een denkstroming of een sociale klasse.
Evacuaties
Evacuaties
Evacuaties zijn het wegtrekken of verplaatsen van groepen personen van een gevaarlijke of omstreden plaats naar een veiligere plaats. Grote evacuaties tijdens de Tweede Wereldoorlog waren die uit het westelijk kustgebied vanwege de bouw van de Atlantikwall en die uit Arnhem en omgeving vanwege Operatie Market Garden.
Oorlogsslachtoffers
Oorlogsslachtoffers
Oorlogsslachtoffers zijn personen die tengevolge van een oorlog gedood zijn of fysieke (door bijvoorbeeld gewond te zijn geraakt), psychische en/of materiële schade hebben geleden.
Koninklijk Huis
Koninklijk Huis
Het Koninklijk Huis is dat deel van de Nederlandse koninklijke familie dat gerechtigd is tot de troon én onder de ministeriële verantwoordelijkheid valt. Daarnaast zijn ook de afgetreden monarch en de echtgenoten van bovengenoemde personen leden van het Koninklijk Huis. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog bestond het Koninklijk Huis uit: koningin Wilhelmina, prinses Juliana en prins Bernhard en de prinsesjes Beatrix, Irene en Margriet. Gebruik voor koninklijke huizen in andere landen de term Koningshuizen.
Vervolging
Vervolging
Vervolging is het vervolgen of vervolgd worden, aantasting in vrijheid en persoon (vrijheidsberoving, mishandeling, vernedering, levensbedreiging).
Economie
Economie
Economie is het geheel van de financiële middelen, de handel en de industrie van een land, stad, regio e.d.
Lokale geschiedenis
Lokale geschiedenis
Lokale geschiedenis is de geschiedenis van een bepaalde stad of een bepaald dorp.
Oorlogvoering
Oorlogvoering
Oorlogvoering is het voeren van oorlog. Hier gebruikt als verzamelnaam voor alles wat met voeren van oorlog te maken heeft, met name de militaire zaken.
Tewerkstelling
Tewerkstelling
Tewerkstelling is de verplichting opgedragen arbeidsprestaties te leveren.
Pers
Pers
Pers is hier het middel tot overdracht en verspreiding van kennis en informatie. Gebruik voor naoorlogse perskanalen (televisie, internet) de term Media.
Onderwijs
Onderwijs
Onderwijs is het systematisch, volgens aangenomen beginselen, georganiseerd overbrengen van elementaire en uitgebreide kennis en kunde door daartoe aangestelde, bevoegde leerkrachten, aan afzonderlijke of daarvoor bijeenzijnde personen, m.n. onderricht dat op scholen wordt gegeven. Ook gebruikt in de betekenis van de instellingen waaraan onderricht gegeven wordt.
Gevallenen
Gevallenen
Met Gevallenen worden hier bedoeld personen die als militair of ten gevolge van verzet zijn omgekomen door inwerking van directe oorlogshandelingen of maatregelen van de bezetters in Nederland, Nederlands-Indië of elders.
Politiek
Politiek
Politiek is 1) het geheel van staatkundige beginselen en regels volgens welke een staat, gewest etc., wordt of moet worden geregeerd, en 2) de handelswijze, gedragslijn van een regering ten aanzien van bepaalde objecten.
Derde Rijk
Derde Rijk
Het Derde Rijk is Duitsland in de periode van 1933 tot 1945.
Bevrijding
Bevrijding
De Bevrijding is de bevrijding van de Duitse resp. Japanse bezetting/overheersing. In stricte zin vond dat op Nederlands grondgebied plaats op 5 mei resp. 15 augustus 1945. Zuidelijk Nederland werd echter al in het najaar van 1944 (12 september- 3 december) bevrijd. Hier niet alleen gebruikt voor de bevrijdingsdag maar ook voor de dagen/weken direct daarna.
Religie
Religie
Religie is (een bepaald systeem van) godsdienst.
Propaganda
Propaganda
Propaganda is een vorm van communicatie waarbij door de belanghebbende partij wordt getracht aanhangers voor haar gedachtengoed te winnen door het bespelen van de publieke opinie. Dit wordt bewerkstelligd door het bewust verspreiden van eenzijdige en/of verzonnen informatie.
Recht
Recht
Recht wordt hier gebruikt als verzamelbegrip voor alles wat met recht te maken heeft: rechten, rechtspraak, wetten en andere juridische zaken. Gebruik waar mogelijk alleen de specifieke rechtstermen zoals hier aangegeven.
Verzet
Verzet
Verzet is de verzamelnaam voor alle personen en groepen die weerstand boden aan de Duitse bezetting.
Dagelijks leven
Dagelijks leven
Dagelijks leven is het leven van alledag, het 'gewone' leven. Hier vooral gebruikt voor de zaken die bij burgers plaats of effect hadden, zowel in het openbare leven als in huiselijke kring.
Vluchtelingen
Vluchtelingen
Vluchtelingen zijn mensen die uit hun land of woonplaats vluchten of gevlucht zijn voor lijfsgevaar of geweld, of voor dreiging daarvan of bedreiging daarmee.
Collaboratie
Collaboratie
Collaboratie is samenwerking met een (buitenlandse) vijand waarbij men zich keert tegen eigen bevolking en overheid.
Naoorlogse periode
Naoorlogse periode
Naoorlogse periode is de periode na afloop van de Tweede Wereldoorlog tot heden.
Internationale betrekkingen
Internationale betrekkingen
Internationale betrekkingen zijn de relaties tussen landen. Hier vooral gebruikt voor de relaties op politiek en economisch gebied.
Vooroorlogse periode
Vooroorlogse periode
Met Vooroorlogse periode wordt bedoeld de periode vóór het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.
Openbare orde
Openbare orde
Openbare orde is (het ordentelijk verloop van) het maatschappelijk verkeer in de openbare ruimte.
Kampen
Kampen
Kampen is het verzamelbegrip voor de verblijfplaatsen, meestal in de vorm van barakken, die worden gebruikt om mensen (gedwongen) te verzamelen.