Back to top

Thema's Tweede Wereldoorlog

Vormaanduiding
Vormaanduiding
Vormaanduiding is de verzamelnaam voor de uiterlijke gedaanten van objecten; hoe inhoud of idee uitgedrukt is. NB: Gebruik de term Vormaanduiding als zodanig NIET, maar kies een specifieke term uit de vormaanduidingenlijst. Veel vormaanduidingstermen zijn zowel vormaanduiding als onderwerpsaanduiding, bijvoorbeeld: Cartoons (een boek gaat over cartoons, of een boek ìs een cartoon), Kinderboeken (een boek gaat over kinderboeken, of ìs een kinderboek). In dit onderscheid wordt hier niet voorzien.
Bekendmakingen
Bibliografieën
Foto's
Kinderboeken
Spellen
Overlijdensadvertenties
Zangbundels
Liederen
Grammofoonplaten
Namenlijsten
Vaandels
Poëzie
Stripverhalen
Romans
Tekeningen
Miniatuurboekjes
Collecties
Cartoons
Affiches
Woordenboeken
Spotprenten
Proclamaties
Telefoonboeken
Stafkaarten
Egodocumenten
Emblemen
Biografieën
Encyclopedieën
Essays
Fotoboeken
Adreslijsten
Gedenkboeken
Bestuur
Bestuur
Bestuur is het besturen, het leiden en regelen van zaken en personen. Hier vooral in de context van (gemeentelijk) overheid.
Accomodatie
Burgemeesters
Bezettingsbestuur
Regering in ballingschap
Binnenlandse politiek
Volksvertegenwoordiging
Verkiezingen
Bevolkingsregisters
Sultanaten
Bestuursorganen
Staatsinrichting
Staatshoofden
Besprekingen
Economische politiek
Ministers
Benoemingen
Regering
Referenda
Proclamaties
Parlement
Overheidsinstellingen
Overheden
Ministeries
Koninklijke besluiten
Kabinetten
Ambtenaren
Defensiepolitiek
Cultuurpolitiek
Corruptie
Commissies
Vichy
Belastingen
Cultuur
Cultuur
De term Cultuur wordt hier gebruikt in twee betekenissen: 1) het geheel van manifestaties van kunst, ontspanning en vermaak; 2) het geheel van normen, waarden, omgangsvormen e.d.
Dans
Klederdrachten
Kunst
Kunstgeschiedenis
Kunstroof
Letterkunde
Lichaamscultuur
Astrologie
Miniatuurboekjes
Modernisme
Musea
Beeldende kunst
Bellettrie
Vaandels
Masculiniteit
Entartete Kunst
Landschappen
Architecten
Artiesten
Kunstenaars
Auteurs
Kunsthandel
Reclame
Film
Fotografie
Volkskunde
Taalgebruik
Symboliek
Verzuiling
Intellectuelen
Folklore
Foto's
Strijdkrachten
Strijdkrachten
Strijdkrachten zijn de gezamenlijke manschappen waarover voor een strijd kan worden beschikt.
Zuid-Afrikaanse strijdkrachten
Leger
Landmacht
Koopvaardij
Internationale brigades
Inspectie
Hoofdkwartier
Gewetensbezwaren
Geallieerden
Dienstweigering
Dienstplicht
Desertie
Vrijwilligers
Verlofgangers
Veldpost
Vaandels
Uitrusting
Thuisfront
Hongaarse strijdkrachten
Legerleiding
Heiho
Indische strijdkrachten
Griekse strijdkrachten
Indonesische strijdkrachten
Prinses Irene Brigade
Italiaanse strijdkrachten
Finse strijdkrachten
Japanse strijdkrachten
Jewish Brigade
Joegoslavische strijdkrachten
KNIL
Luchtmacht
Ideologieën
Ideologieën
Een Ideologie is een geheel van ideeën over de mens, menselijke relaties en de inrichting van de maatschappij, dat leeft binnen een maatschappelijke groep, met name een politieke partij, een denkstroming of een sociale klasse.
Militarisme
Socialisme
Anarchisme
Neofascisme
Neonazisme
Pacifisme
Nationalisme
Nationaalsocialisme
Pangermanisme
Racisme
Radicalisme
Humanisme
Rechts-extremisme
Vrijmetselarij
Kolonialisme
Liberalisme
Action Française
Imperialisme
Conservatisme
Sociaal Democraten
Anti-Communisme
Communisme
Vrijdenkersvereniging De Dageraad
Groot-Nederlandse gedachte
Republikeinen
Zionisme
Totalitarisme
Democratie
Fascisme
Stalinisme
Dictaturen
Marxisme
Evacuaties
Evacuaties
Evacuaties zijn het wegtrekken of verplaatsen van groepen personen van een gevaarlijke of omstreden plaats naar een veiligere plaats. Grote evacuaties tijdens de Tweede Wereldoorlog waren die uit het westelijk kustgebied vanwege de bouw van de Atlantikwall en die uit Arnhem en omgeving vanwege Operatie Market Garden.
Evacuatie van Millingen
Evacuatie van Arnhem
Evacuatie van het kustgebied
Evacuatie van Zaltbommel
Evacuatie van Roermond
Kinderlandverschickung
Bureau Afvoer Burgerbevolking
Noodwoningen
Hulp
Spergebieden
Oorlogsslachtoffers
Oorlogsslachtoffers
Oorlogsslachtoffers zijn personen die tengevolge van een oorlog gedood zijn of fysieke (door bijvoorbeeld gewond te zijn geraakt), psychische en/of materiële schade hebben geleden.
Kindsoldaten
Weduwen
Zelfmoorden
Graven
Lijken
Burgerslachtoffers
Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis
Drenkelingen
Namenlijsten
Gevangenen
Gewonden
Oorlogsgetroffenen
Oorlogsinvaliden
Troostmeisjes
Vermisten
Koninklijk Huis
Koninklijk Huis
Het Koninklijk Huis is dat deel van de Nederlandse koninklijke familie dat gerechtigd is tot de troon én onder de ministeriële verantwoordelijkheid valt. Daarnaast zijn ook de afgetreden monarch en de echtgenoten van bovengenoemde personen leden van het Koninklijk Huis. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog bestond het Koninklijk Huis uit: koningin Wilhelmina, prinses Juliana en prins Bernhard en de prinsesjes Beatrix, Irene en Margriet. Gebruik voor koninklijke huizen in andere landen de term Koningshuizen.
Confiscatie Bezittingen Koninklijk Huis
Vertrek Koningin Wilhelmina
Koningsgezindheid
Vertrek Prinses Juliana
Terugkeer Prinses Juliana
Koningshuizen
Koningskwestie
Terugkeer Koningin Wilhelmina
Vervolging
Vervolging
Vervolging is het vervolgen of vervolgd worden, aantasting in vrijheid en persoon (vrijheidsberoving, mishandeling, vernedering, levensbedreiging).
Vrijmetselarij
Transporten
Terreur
Vluchtroutes
Verhoren
Wreedheden
Afscheidsbrieven
Castratie
Deportaties
Entartete Kunst
Etnische zuiveringen
Euthanasie
Sterilisatie
Zelfmoorden
Genocide
Geweldpleging
Homoseksuelen
Huiszoekingen
Jodenvervolging
Arrestaties
Lichamelijk gehandicapten
Asocialen
Moordpartijen
Ontvluchtingen
Politieke gevangenen
Rassenpolitiek
Razzia's
Verkrachtingen
Jehova's Getuigen
Executies
Sinti en Roma
Woonwagenbewoners
Economie
Economie
Economie is het geheel van de financiële middelen, de handel en de industrie van een land, stad, regio e.d.
Kartelvorming
Ruimtelijke ordening
Levensonderhoud
Mijnbouw
Oorlogseconomie
Oorlogsschade
Oorlogswinst
Verwalters
Brandstoffen
Boycot
Corruptie
Bouwnijverheid
Bankwezen
Opslag
Bedrijven
Papier
Postverkeer
Statistieken
Bouw
Onteigening
Bosbouw
Oorlogsschulden
Verzekeringen
Omnia-Treuhandgesellschaft m.b.H.
Wirtschaftsprüfstelle
Zwarthandel
Werkgeversorganisaties
Bezit
Deutsche Revisions- und Treuhandgesellschaft A.G.
Visserij
Transport
Telegrafie
Lokale geschiedenis
Lokale geschiedenis
Lokale geschiedenis is de geschiedenis van een bepaalde stad of een bepaald dorp.
Huizen
Kerken
Parken
Stadhuizen
Standbeelden
Paleizen
Steden
Dorpen
Gebouwen
Gedenkplaatsen
Molens
Kustgebied
Forten
Woningen
Regionale geschiedenis
Oorlogvoering
Oorlogvoering
Oorlogvoering is het voeren van oorlog. Hier gebruikt als verzamelnaam voor alles wat met voeren van oorlog te maken heeft, met name de militaire zaken.
Verkenningen
Patrouilles
Forten
Oerwouden
Duitse invasie
Schemeroorlog
Aanval Pearl Harbor
Winteroorlog
Vervalsingen
Pacific-Oorlog
Wapenstilstanden
Oorlogsbuit
Oorlogen
Ontwapening
Bacteriologische oorlogvoering
Mobilisatie
Militaire operaties
Militaire oefeningen
Luchtfotografie
Luchtafweer
Inundaties
Intochten
Interventies
Gevechtshandelingen
Gedwongen prostitutie
Eindstrijd
Demobilisatie
Defensie
Decodering
Crashes
Codering
Chemische oorlogvoering
Tewerkstelling
Tewerkstelling
Tewerkstelling is de verplichting opgedragen arbeidsprestaties te leveren.
Kamp Vledder
Arbeidsdienst
Dwangarbeid
Dwangarbeiders
Arbeidsinzet
Arbeitserziehungslager
Kamp De Beetse
De Zomp
Kamp Kremboong
Kamp Molengoot
Twilhaar
Kamp De Slikken
Kamp De Fledders
Kamp Beenderribben
Kamp De Wittebrink
Kamp Het Overbroek
Werkkamp Linde
Kamp Bruinhorst
Kamp De Vecht
Kamp De Witte Peal
Werkkamp Mantinge
Werkkamp Diever A
Werkkamp Diever B
Kamp Schut
Kamp Arriën
Kamp Het Wijde Gat
Kamp Kloosterhaar
Kamp Schaarshoek
Kamp Balderhaar
Verplichte tewerkstelling van werklozen
Invoering van Arbeidsinzet
Pers
Pers
Pers is hier het middel tot overdracht en verspreiding van kennis en informatie. Gebruik voor naoorlogse perskanalen (televisie, internet) de term Media.
Algemeen Nederlandsch Persbureau
Persgilde
Radio
Publicatieverboden
Perszuivering
Persvrijheid
Persberichten
Periodieken
Omroep
Nieuwsvoorziening
Nieuwsberichten
Kranten
Journalistiek
Illegale pers
Fotografie
Film
Drukkerijen
Bioscopen
Bioscoopjournaals
Radiozenders
Voorlichting
Verordeningenbladen
Luchtfotografie
Censuur
Onderwijs
Onderwijs
Onderwijs is het systematisch, volgens aangenomen beginselen, georganiseerd overbrengen van elementaire en uitgebreide kennis en kunde door daartoe aangestelde, bevoegde leerkrachten, aan afzonderlijke of daarvoor bijeenzijnde personen, m.n. onderricht dat op scholen wordt gegeven. Ook gebruikt in de betekenis van de instellingen waaraan onderricht gegeven wordt.
Scholen
Studenten
Universiteiten
Wetenschappen
Hogescholen
Hoogleraren
Lesmateriaal
Opleidingen
Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen
Gevallenen
Gevallenen
Met Gevallenen worden hier bedoeld personen die als militair of ten gevolge van verzet zijn omgekomen door inwerking van directe oorlogshandelingen of maatregelen van de bezetters in Nederland, Nederlands-Indië of elders.
Erelijst der Gevallenen
Graven
Lijken
Politiek
Politiek
Politiek is 1) het geheel van staatkundige beginselen en regels volgens welke een staat, gewest etc., wordt of moet worden geregeerd, en 2) de handelswijze, gedragslijn van een regering ten aanzien van bepaalde objecten.
Cultuurpolitiek
Revoluties
Politieke partijen
Politieke geschiedenis
Buitenlandse politiek
Bijeenkomsten
Binnenlandse politiek
Sociale politiek
Economische politiek
Ambtenaren
Defensiepolitiek
Accomodatie
Derde Rijk
Derde Rijk
Het Derde Rijk is Duitsland in de periode van 1933 tot 1945.
Führerprincipe
Nacht van de Lange Messen
Winterhilfswerk
Reichssicherheitshauptamt
Reichsarbeitsdienst
Lebensborn
Nazificatie
Deutsche Arbeitsfront
Kraft durch Freude
Nationalsozialistische Volkswohlfahrt
Hitlergroet
Nationaalsocialisme
Rijkskanselarij
Führerstaat
Ordnungspolizei
Arisering
Hakenkruis
Bevrijding
Bevrijding
De Bevrijding is de bevrijding van de Duitse resp. Japanse bezetting/overheersing. In stricte zin vond dat op Nederlands grondgebied plaats op 5 mei resp. 15 augustus 1945. Zuidelijk Nederland werd echter al in het najaar van 1944 (12 september- 3 december) bevrijd. Hier niet alleen gebruikt voor de bevrijdingsdag maar ook voor de dagen/weken direct daarna.
Intocht Koningin Wilhelmina in Den Haag
Twentol-drama
Bevrijding Nederland door Geallieerde strijdkrachten
Dam-incident
Binnenlandse Strijdkrachten
Hotel De Wereld
Nationale feestrokken
Feesten
Aftocht
Dolle Dinsdag
Bijltjesdag
Intochten
Arrestaties
Overgangsbewind
Bevrijdingskinderen
Terugkeer Prinses Juliana
Terugkeer Koningin Wilhelmina
Religie
Religie
Religie is (een bepaald systeem van) godsdienst.
Theologie
Erediensten
Aalmoezeniers
Antroposofie
Mystiek
Occultisme
Protestantisme
Preken
Hindoes
Shinto
Islam
Christendom
Jehova's Getuigen
Jodendom
Geestelijken
Boeddhisme
Kerken
Rooms-Katholicisme
Kloosterorden
Kloosters
Propaganda
Propaganda
Propaganda is een vorm van communicatie waarbij door de belanghebbende partij wordt getracht aanhangers voor haar gedachtengoed te winnen door het bespelen van de publieke opinie. Dit wordt bewerkstelligd door het bewust verspreiden van eenzijdige en/of verzonnen informatie.
Psychologische oorlogvoering
Mr. Prikkeldraad
Psychological Warfare Division
Office of War Information
Political Warfare Executive
Anti-geallieerd
V-acties
Publieke opinie
Straatpropaganda
Taalgebruik
Werving
Massapsychologie
Psychologie
Recht
Recht
Recht wordt hier gebruikt als verzamelbegrip voor alles wat met recht te maken heeft: rechten, rechtspraak, wetten en andere juridische zaken. Gebruik waar mogelijk alleen de specifieke rechtstermen zoals hier aangegeven.
Berechting
Daders
Staatsrecht
Vreemdelingen
Hoogverraad
Reclassering
Rechtspraak
Rechtspositie
Rechterlijke macht
Processen
Opsporing
Oorlogsrecht
Oorlogsmisdaden
Vrederechtspraak
Onteigening
Notariaat
Nalatenschappen
Mensenrechten
Asielrecht
Justitie
Grondwet
Gratie
Amnestie
Criminologie
Straffen
Vrijlating
Burgerrechten
Strafrecht
Adatrecht
Transitional justice
Uitleveringen
Wetboeken
Verzet
Verzet
Verzet is de verzamelnaam voor alle personen en groepen die weerstand boden aan de Duitse bezetting.
Herderlijk schrijven van 21 februari 1943
Vluchtroutes
Represailles
Hulp
V-mannen
Illegale pers
Sabotage
Schoolverzet
Stakingen
Studentenverzet
Vermommingen
Verraad
Vervalsingen
Widerstand
Crossings
Dissidenten
Droppings
Engelandvaarders
Anti-Duitse houding
Gewapend verzet
Illegaliteit
Koeriers
Kunstenaarsverzet
Artsenverzet
Onderduik
Pilotenhulp
Demonstraties
V-vrouwen
Contact-Commissie der Illegaliteit
Fédération Internationale des Résistants
Conseil National de la Résistance
College van Vertrouwensmannen
Dagelijks leven
Dagelijks leven
Dagelijks leven is het leven van alledag, het 'gewone' leven. Hier vooral gebruikt voor de zaken die bij burgers plaats of effect hadden, zowel in het openbare leven als in huiselijke kring.
Ontmoetingen
Registratie
Accomodatie
Moreel
Schaarste
Inbeslagneming
Watervoorziening
Bijeenkomsten
Publieke opinie
Taalgebruik
Luchtbescherming
Schuilkelders
Seksualiteit
Sociale voorzieningen
Sport
Straatbeelden
Symboliek
Textiel
Verduistering
Verenigingen
Verlichting
Verwarming
Verzuiling
Voedselvoorziening
Volksgezondheid
Winter
Vrijheidsinperkingen
Brieven
Bevolkingsgroepen
Dagboeken
Dieren
Discriminatie
Vluchtelingen
Vluchtelingen
Vluchtelingen zijn mensen die uit hun land of woonplaats vluchten of gevlucht zijn voor lijfsgevaar of geweld, of voor dreiging daarvan of bedreiging daarmee.
Vreemdelingen
Kindertehuis Bingo
Migratie
Statenlozen
Ballingschap
Vluchtelingenkampen
Heimatvertriebenen
Displaced Persons
Volksverhuizingen
Exil
Uitzetting
Asiel
Collaboratie
Collaboratie
Collaboratie is samenwerking met een (buitenlandse) vijand waarbij men zich keert tegen eigen bevolking en overheid.
Winterhulp
Technische Nothilfe
Verraad
Opleidingskampen
Oostkolonisatie
Oostinzet
Collaborateurs
NSB
Oorlogsvrijwilligers
Nederlandsche Volksdienst
Landstorm
Knokploegen
Vichy
Naoorlogse periode
Naoorlogse periode
Naoorlogse periode is de periode na afloop van de Tweede Wereldoorlog tot heden.
Verzoening
Verwerking
Bevrijdingskinderen
Uitkeringen
Tweede generatie
Terugkeer
Schuldvraag
Herinnering
Herstel
Historikerstreit
Huldigingen
Media
Militair Gezag
Atoomoorlog
Oorlogsmisdadigers
Herbezetting
Displaced Persons
Denazificatie
Dekolonisatie
Afwikkelingsbureaus
Derde generatie
Indische Nederlanders
Bersiap
Bijzondere Rechtspleging
Wiedergutmachung
Wederopbouw
Vrede
Volksverhuizingen
Vluchtroutes
Oorlogspleegkinderen
Oorlogsvrijwilligers
Oorlogsweeskinderen
Internationale betrekkingen
Internationale betrekkingen
Internationale betrekkingen zijn de relaties tussen landen. Hier vooral gebruikt voor de relaties op politiek en economisch gebied.
Demilitarisering
Ambassades
Diplomatie
Gebiedsuitbreiding
Gebiedsverdeling
Geopolitiek
Grenzen
Isolationisme
Koloniale geschiedenis
Kolonialisme
Onderhandelingen
Oorlogsschulden
Nationaliteiten
Appeasement
Neutraliteit
Expansie
Gemenebest
Koude Oorlog
Lend-Lease Act
Atlantic Charter
Wapenstilstanden
Vrede
Dekolonisatie
Besprekingen
Geallieerden
Asmogendheden
Interventies
Buitenlandse politiek
Uitleveringen
Staatsbezoeken
Veiligheidsbeleid
Verdragen
Openbare orde
Openbare orde
Openbare orde is (het ordentelijk verloop van) het maatschappelijk verkeer in de openbare ruimte.
Branden
Vechtpartijen
Misdrijven
Knokploegen
Rampen
Politie
Ordediensten
Opstanden
Marechaussee
Luchtbescherming
Grensbewaking
Diefstal
Demonstraties
Criminaliteit
Burgerwacht
Burgerbescherming
Brandweer
Vooroorlogse periode
Vooroorlogse periode
Met Vooroorlogse periode wordt bedoeld de periode vóór het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.
Kolonialisme
Rijnlandbezetting
Nacht van de Lange Messen
Volkenbond
Jordaanoproer
Spaanse Burgeroorlog
Anti-Kominternpact
Interbellum
Venlo-incident
Weimar Republiek
Juliputsch
Zaak-Oss
Poolse Corridor
Ambtenarenverbod
Keizerrijk
Eerste Wereldoorlog
Neutraliteit
Kampen
Kampen
Kampen is het verzamelbegrip voor de verblijfplaatsen, meestal in de vorm van barakken, die worden gebruikt om mensen (gedwongen) te verzamelen.
Ontvluchtingen
Dwangarbeiders
Bewaking
Geïnterneerden
Strafkampen
Interneringskampen (Europese)
Goelags
Gevangenissen
Appèlplaatsen
Arbeitserziehungslager
Gijzelaarskampen
Werkkampen (Tewerkstelling)
Doorgangskampen
Republikeinse kampen
Vluchtelingenkampen
Tuchthuizen
Werkkampen (Buitenkampen)
Concentratiekampen
Vernietigingskampen
Transporten
Kampkranten
Opvangkampen
Krijgsgevangenkampen
Kampadministratie
Buitenkampers
Bewarings- en verblijfskampen
Kampgeld
Interneringskampen
Barakken
Kampcommandanten