Back to top

Thema's Tweede Wereldoorlog

Naoorlogse periode
Naoorlogse periode
Naoorlogse periode is de periode na afloop van de Tweede Wereldoorlog tot heden.
Operatie Black Tulip
Stunde Null
Republik Indonesia
Koude Oorlog
Geallieerde herbezetting
Annexatie-kwestie
International Tracing Service
Nederlandse Vereniging van Ex-Politieke Gevangenen
UNESCO
Verenigde Naties
Vereinigung der Verfolgten des Naziregimes
Stichting 1940-1945
NIOD
Pensioen- en Uitkeringsraad
Partij van de Arbeid
Parlementaire Enquetecommissie Regeringsbeleid 1940-1945
Nederlandsche Volksbeweging
Fédération Internationale des Résistants
Anne Frank Stichting
Nationale Federatieve Raad van het Voormalig Verzet Nederland
NAVO
Velser Affaire
Bevrijdingsdag
Vergangenheitsbewältigung
Nationaal Holocaust Museum
Herinneringscentrum Kamp Westerbork
Geldzuivering
Restitutie
Graven
Herstelbetalingen
Oorlogsschulden
Militaire rechtspraak
Vooroorlogse periode
Vooroorlogse periode
Met Vooroorlogse periode wordt bedoeld de periode vóór het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.
Ambtenarenverbod
Weimar Republiek
Venlo-incident
Spaanse Burgeroorlog
Rijnlandbezetting
Jordaanoproer
Volkenbond
Keizerrijk
Juliputsch
Nacht van de Lange Messen
Neutraliteit
Interbellum
Eerste Wereldoorlog
Kolonialisme
Dagelijks leven
Dagelijks leven
Dagelijks leven is het leven van alledag, het 'gewone' leven. Hier vooral gebruikt voor de zaken die bij burgers plaats of effect hadden, zowel in het openbare leven als in huiselijke kring.
Sieraden
Begrafenissen
Huwelijk
Armoede
Recreatie
Plechtigheden
Organisaties
Opvoeding
Ontruimingen
Ontmoetingen
Omstanders
Moraal
Mode
Mantelorganisaties
Liefde
Lichaamsverzorging
Klokken
Kleding
Kinderen
Jeugd
Inkwartiering
Humor
Hulpverlening
Huisvesting
Huishoudens
Hongerwinter
Gezondheidszorg
Gezinshereniging
Gezinnen
Geschenken
Geruchten
Foto's
Openbare orde
Openbare orde
Openbare orde is (het ordentelijk verloop van) het maatschappelijk verkeer in de openbare ruimte.
Misdrijven
Knokploegen
Rampen
Politie
Ordediensten
Opstanden
Marechaussee
Luchtbescherming
Grensbewaking
Diefstal
Demonstraties
Criminaliteit
Burgerwacht
Burgerbescherming
Brandweer
Branden
Vechtpartijen
Verzet
Verzet
Verzet is de verzamelnaam voor alle personen en groepen die weerstand boden aan de Duitse bezetting.
Onafhankelijkheidsfront
Contact-Commissie der Illegaliteit
Raad van Verzet
Fédération Internationale des Résistants
Conseil National de la Résistance
College van Vertrouwensmannen
Bekennende Kirche
Verzetsgroepen
Hooglerarenverzet
Verzetsstrijders
Groote Advies-Commissie der Illegaliteit
Nationaal Comité
Knokploegen
Demonstraties
Pilotenhulp
Onderduik
Artsenverzet
Kunstenaarsverzet
Koeriers
Illegaliteit
Gewapend verzet
Anti-Duitse houding
Engelandvaarders
Droppings
Dissidenten
Crossings
Widerstand
Vervalsingen
Verraad
Vermommingen
Studentenverzet
Stakingen
Internationale betrekkingen
Internationale betrekkingen
Internationale betrekkingen zijn de relaties tussen landen. Hier vooral gebruikt voor de relaties op politiek en economisch gebied.
Atlantic Charter
Lend-Lease Act
Koude Oorlog
Gemenebest
Expansie
Neutraliteit
Appeasement
Nationaliteiten
Oorlogsschulden
Onderhandelingen
Kolonialisme
Koloniale geschiedenis
Isolationisme
Grenzen
Geopolitiek
Gebiedsverdeling
Gebiedsuitbreiding
Diplomatie
Ambassades
Demilitarisering
Delegaties
Consulaten
Conferenties
Verdragen
Veiligheidsbeleid
Staatsbezoeken
Uitleveringen
Buitenlandse politiek
Interventies
Wapenstilstanden
Asmogendheden
Geallieerden
Recht
Recht
Recht wordt hier gebruikt als verzamelbegrip voor alles wat met recht te maken heeft: rechten, rechtspraak, wetten en andere juridische zaken. Gebruik waar mogelijk alleen de specifieke rechtstermen zoals hier aangegeven.
Vreemdelingen
Hoogverraad
Reclassering
Rechtspraak
Rechtspositie
Rechterlijke macht
Processen
Opsporing
Oorlogsrecht
Oorlogsmisdaden
Onteigening
Notariaat
Nalatenschappen
Mensenrechten
Asielrecht
Justitie
Grondwet
Gratie
Amnestie
Criminologie
Burgerrechten
Advocatuur
Militaire rechtspraak
Zuivering
Wetgeving
Wetboeken
Vrijlating
Vrederechtspraak
Volkenrecht
Verjaring
Uitzetting
Uitleveringen
Propaganda
Propaganda
Propaganda is een vorm van communicatie waarbij door de belanghebbende partij wordt getracht aanhangers voor haar gedachtengoed te winnen door het bespelen van de publieke opinie. Dit wordt bewerkstelligd door het bewust verspreiden van eenzijdige en/of verzonnen informatie.
V-acties
Anti-geallieerd
Office of War Information
Psychological Warfare Division
Mr. Prikkeldraad
Psychologische oorlogvoering
Psychologie
Massapsychologie
Werving
Taalgebruik
Straatpropaganda
Publieke opinie
Religie
Religie
Religie is (een bepaald systeem van) godsdienst.
Hindoes
Preken
Protestantisme
Occultisme
Mystiek
Kloosters
Kloosterorden
Jodendom
Islam
Antroposofie
Geestelijken
Erediensten
Aalmoezeniers
Christendom
Jehova's Getuigen
Boeddhisme
Theologie
Rooms-Katholicisme
Kerken
Bevrijding
Bevrijding
De Bevrijding is de bevrijding van de Duitse resp. Japanse bezetting/overheersing. In stricte zin vond dat op Nederlands grondgebied plaats op 5 mei resp. 15 augustus 1945. Zuidelijk Nederland werd echter al in het najaar van 1944 (12 september- 3 december) bevrijd. Hier niet alleen gebruikt voor de bevrijdingsdag maar ook voor de dagen/weken direct daarna.
Dam-incident
Binnenlandse Strijdkrachten
Hotel De Wereld
Nationale feestrokken
Feesten
Aftocht
Dolle Dinsdag
Bijltjesdag
Intochten
Arrestaties
Overgangsbewind
Bevrijdingskinderen
Derde Rijk
Derde Rijk
Het Derde Rijk is Duitsland in de periode van 1933 tot 1945.
Winterhilfswerk
Reichssicherheitshauptamt
Reichsarbeitsdienst
Ordnungspolizei
Nationalsozialistische Volkswohlfahrt
Kraft durch Freude
Deutsche Arbeitsfront
Nacht van de Lange Messen
Nazificatie
Lebensborn
Arisering
Hitlergroet
Hakenkruis
Führerstaat
Führerprincipe
Rijkskanselarij
Nationaalsocialisme
Politiek
Politiek
Politiek is 1) het geheel van staatkundige beginselen en regels volgens welke een staat, gewest etc., wordt of moet worden geregeerd, en 2) de handelswijze, gedragslijn van een regering ten aanzien van bepaalde objecten.
Revoluties
Politieke partijen
Politieke geschiedenis
Buitenlandse politiek
Bijeenkomsten
Sociale politiek
Economische politiek
Ambtenaren
Defensiepolitiek
Cultuurpolitiek
Accomodatie
Binnenlandse politiek
Gevallenen
Gevallenen
Met Gevallenen worden hier bedoeld personen die als militair of ten gevolge van verzet zijn omgekomen door inwerking van directe oorlogshandelingen of maatregelen van de bezetters in Nederland, Nederlands-Indië of elders.
Erelijst der Gevallenen
Lijken
Graven
Onderwijs
Onderwijs
Onderwijs is het systematisch, volgens aangenomen beginselen, georganiseerd overbrengen van elementaire en uitgebreide kennis en kunde door daartoe aangestelde, bevoegde leerkrachten, aan afzonderlijke of daarvoor bijeenzijnde personen, m.n. onderricht dat op scholen wordt gegeven. Ook gebruikt in de betekenis van de instellingen waaraan onderricht gegeven wordt.
Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen
Opleidingen
Lesmateriaal
Hoogleraren
Hogescholen
Wetenschappen
Universiteiten
Studenten
Scholen
Pers
Pers
Pers is hier het middel tot overdracht en verspreiding van kennis en informatie. Gebruik voor naoorlogse perskanalen (televisie, internet) de term Media.
Algemeen Nederlandsch Persbureau
Persgilde
Radio
Publicatieverboden
Perszuivering
Persvrijheid
Persberichten
Periodieken
Omroep
Nieuwsvoorziening
Nieuwsberichten
Kranten
Journalistiek
Illegale pers
Fotografie
Film
Drukkerijen
Bioscopen
Bioscoopjournaals
Radiozenders
Voorlichting
Verordeningenbladen
Luchtfotografie
Censuur
Tewerkstelling
Tewerkstelling
Tewerkstelling is de verplichting opgedragen arbeidsprestaties te leveren.
Arbeitserziehungslager
Arbeidsinzet
Dwangarbeiders
Dwangarbeid
Arbeidsdienst
Oorlogvoering
Oorlogvoering
Oorlogvoering is het voeren van oorlog. Hier gebruikt als verzamelnaam voor alles wat met voeren van oorlog te maken heeft, met name de militaire zaken.
Winteroorlog
Aanval op Pearl Harbor
Schemeroorlog
Duitse invasie
Patrouilles
Verkenningen
Bevoorradingen
Kamikaze
Veldhospitalen
Tweede Wereldoorlog
Militaire geschiedenis
Eerste Wereldoorlog
Oorlogvoorbereiding
Radar
Plunderingen
Pacific-Oorlog
Oorlogsverklaringen
Oorlogsbuit
Oorlogen
Ontwapening
Bacteriologische oorlogvoering
Mobilisatie
Militaire operaties
Militaire oefeningen
Luchtfotografie
Luchtafweer
Inundaties
Intochten
Interventies
Gevechtshandelingen
Gedwongen prostitutie
Eindstrijd
Collaboratie
Collaboratie
Collaboratie is samenwerking met een (buitenlandse) vijand waarbij men zich keert tegen eigen bevolking en overheid.
Vichy
Nederlandsche Volksdienst
Landstorm
Knokploegen
Winterhulp
Verraad
Opleidingskampen
Oostkolonisatie
Oostinzet
Collaborateurs
NSB
Oorlogsvrijwilligers
Lokale geschiedenis
Lokale geschiedenis
Lokale geschiedenis is de geschiedenis van een bepaalde stad of een bepaald dorp.
Woningen
Regionale geschiedenis
Parken
Paleizen
Molens
Kustgebied
Kerken
Huizen
Gedenkplaatsen
Gebouwen
Dorpen
Steden
Standbeelden
Stadhuizen
Economie
Economie
Economie is het geheel van de financiële middelen, de handel en de industrie van een land, stad, regio e.d.
Verzekeringen
Oorlogsschulden
Onteigening
Statistieken
Postverkeer
Papier
Bedrijven
Opslag
Bankwezen
Oorlogswinst
Oorlogsschade
Oorlogseconomie
Mijnbouw
Levensonderhoud
Landbouw
Kartelvorming
Jacht
Inflatie
Industrieën
Inbeslagneming
Handel
Grondstoffen
Arbeid
Fraude
Fondsen
Financiën
Energie
Economische politiek
Corporatisme
Brandstoffen
Boycot
Bouwnijverheid
Vervolging
Vervolging
Vervolging is het vervolgen of vervolgd worden, aantasting in vrijheid en persoon (vrijheidsberoving, mishandeling, vernedering, levensbedreiging).
Mishandeling
Psychiatrische patiënten
Eugenetica
Psychiatrische inrichtingen
Geestelijk gehandicapten
Woonwagenbewoners
Sinti en Roma
Executies
Jehova's Getuigen
Verkrachtingen
Razzia's
Rassenpolitiek
Politieke gevangenen
Ontvluchtingen
Moordpartijen
Asocialen
Lichamelijk gehandicapten
Arrestaties
Jodenvervolging
Huiszoekingen
Homoseksuelen
Geweldpleging
Genocide
Euthanasie
Etnische zuiveringen
Entartete Kunst
Deportaties
Castratie
Afscheidsbrieven
Wreedheden
Vrijmetselarij
Verhoren
Vormaanduiding
Vormaanduiding
Vormaanduiding is de verzamelnaam voor de uiterlijke gedaanten van objecten; hoe inhoud of idee uitgedrukt is. NB: Gebruik de term Vormaanduiding als zodanig NIET, maar kies een specifieke term uit de vormaanduidingenlijst. Veel vormaanduidingstermen zijn zowel vormaanduiding als onderwerpsaanduiding, bijvoorbeeld: Cartoons (een boek gaat over cartoons, of een boek ìs een cartoon), Kinderboeken (een boek gaat over kinderboeken, of ìs een kinderboek). In dit onderscheid wordt hier niet voorzien.
Bidprentjes
Preken
Overheidspublicaties
Plaquettes
Kruisen
Zuilen
Archiefinventarissen
Voorschriften
Vergelijkende studies
Reisverslagen
Redevoeringen
Recensies
Rapporten
Portretten
Plattegronden
Personalia
Pamfletten
Naslagwerken
Maquettes
Manifesten
Luisterrapporten
Luchtpamfletten
Karikaturen
Kalenders
Kaartmateriaal
Jaarverslagen
Jaarboeken
Interviews
Inventarissen
Illustraties
Herinneringen
Handschriften
Koninklijk Huis
Koninklijk Huis
Het Koninklijk Huis is dat deel van de Nederlandse koninklijke familie dat gerechtigd is tot de troon én onder de ministeriële verantwoordelijkheid valt. Daarnaast zijn ook de afgetreden monarch en de echtgenoten van bovengenoemde personen leden van het Koninklijk Huis. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog bestond het Koninklijk Huis uit: koningin Wilhelmina, prinses Juliana en prins Bernhard en de prinsesjes Beatrix, Irene en Margriet. Gebruik voor koninklijke huizen in andere landen de term Koningshuizen.
Koningskwestie
Koningshuizen
Koningsgezindheid
Oorlogsslachtoffers
Oorlogsslachtoffers
Oorlogsslachtoffers zijn personen die tengevolge van een oorlog gedood zijn of fysieke (door bijvoorbeeld gewond te zijn geraakt), psychische en/of materiële schade hebben geleden.
Burgerslachtoffers
Lijken
Graven
Zelfmoorden
Weduwen
Vermisten
Troostmeisjes
Oorlogsinvaliden
Oorlogsgetroffenen
Namenlijsten
Kindsoldaten
Gewonden
Gevangenen
Drenkelingen
Evacuaties
Evacuaties
Evacuaties zijn het wegtrekken of verplaatsen van groepen personen van een gevaarlijke of omstreden plaats naar een veiligere plaats. Grote evacuaties tijdens de Tweede Wereldoorlog waren die uit het westelijk kustgebied vanwege de bouw van de Atlantikwall en die uit Arnhem en omgeving vanwege Operatie Market Garden.
Kinderlandverschickung
Noodwoningen
Hulp
Spergebieden
Ideologieën
Ideologieën
Een Ideologie is een geheel van ideeën over de mens, menselijke relaties en de inrichting van de maatschappij, dat leeft binnen een maatschappelijke groep, met name een politieke partij, een denkstroming of een sociale klasse.
Groot-Nederlandse gedachte
Anti-Communisme
Sociaal Democraten
Action Française
Liberalisme
Kolonialisme
Vrijmetselarij
Rechts-extremisme
Radicalisme
Racisme
Pangermanisme
Pacifisme
Neonazisme
Neofascisme
Nationalisme
Nationaalsocialisme
Militarisme
Marxisme
Imperialisme
Humanisme
Antifascisme
Fascisme
Extremisme
Anarchisme
Dictaturen
Democratie
Conservatisme
Communisme
Zionisme
Totalitarisme
Stalinisme
Socialisme
Strijdkrachten
Strijdkrachten
Strijdkrachten zijn de gezamenlijke manschappen waarover voor een strijd kan worden beschikt.
SAS
ELAS
Ukrai͏̈n'ska Povstans'ka Armija
Vrijwillig Vrouwen Hulpcorps
Franse strijdkrachten
Amerikaanse strijdkrachten
Zwitserse strijdkrachten
Zweedse strijdkrachten
Zuid-Afrikaanse strijdkrachten
Waffen-SS
Vreemdelingenlegioen
Turkse strijdkrachten
Tunesische strijdkrachten
Tsjechische strijdkrachten
Thaise strijdkrachten
Surinaamse strijdkrachten
Spaanse strijdkrachten
Slowaakse strijdkrachten
Sikhs
Russische strijdkrachten
Roemeense strijdkrachten
Portugese strijdkrachten
Poolse strijdkrachten
Peta
Oostenrijkse strijdkrachten
Noorse strijdkrachten
Nieuw Zeelandse strijdkrachten
Nederlandse strijdkrachten
Mongoolse strijdkrachten
Litouwse strijdkrachten
Libische strijdkrachten
Letse strijdkrachten
Cultuur
Cultuur
De term Cultuur wordt hier gebruikt in twee betekenissen: 1) het geheel van manifestaties van kunst, ontspanning en vermaak; 2) het geheel van normen, waarden, omgangsvormen e.d.
Muziek
Kleinkunst
Cabaret
Variété
Mode
Foto's
Folklore
Intellectuelen
Verzuiling
Symboliek
Taalgebruik
Volkskunde
Fotografie
Film
Reclame
Kunsthandel
Auteurs
Kunstenaars
Artiesten
Architecten
Landschappen
Entartete Kunst
Masculiniteit
Vaandels
Bellettrie
Beeldende kunst
Musea
Modernisme
Miniatuurboekjes
Astrologie
Lichaamscultuur
Letterkunde
Bestuur
Bestuur
Bestuur is het besturen, het leiden en regelen van zaken en personen. Hier vooral in de context van (gemeentelijk) overheid.
Vichy
Ministers
Secretarissen-generaal
Organisaties
Sociale politiek
Belastingen
Economische politiek
Benoemingen
Regering
Referenda
Proclamaties
Parlement
Overheidsinstellingen
Overheden
Ministeries
Koninklijke besluiten
Kabinetten
Ambtenaren
Defensiepolitiek
Cultuurpolitiek
Corruptie
Commissies
Accomodatie
Burgemeesters
Bezettingsbestuur
Regering in ballingschap
Binnenlandse politiek
Volksvertegenwoordiging
Verkiezingen
Bevolkingsregisters
Sultanaten
Bestuursorganen
Kampen
Kampen
Kampen is het verzamelbegrip voor de verblijfplaatsen, meestal in de vorm van barakken, die worden gebruikt om mensen (gedwongen) te verzamelen.
Arbeitserziehungslager
Interneringskampen (Europese)
Werkkampen (Tewerkstelling)
Appèlplaatsen
Strafkampen
Barakken
Bewarings- en verblijfskampen
Kampkranten
Dwangarbeiders
Ontvluchtingen
Doorgangskampen
Concentratiekampen
Vernietigingskampen
Transporten
Krijgsgevangenkampen
Kampgeld
Kampcommandanten
Kampadministratie
Interneringskampen
Goelags
Gijzelaarskampen
Gevangenissen
Geïnterneerden
Buitenkampers
Werkkampen (Buitenkampen)
Vluchtelingenkampen
Bewaking
Tuchthuizen
Republikeinse kampen
Opvangkampen
Vluchtelingen
Vluchtelingen
Vluchtelingen zijn mensen die uit hun land of woonplaats vluchten of gevlucht zijn voor lijfsgevaar of geweld, of voor dreiging daarvan of bedreiging daarmee.
Heimatvertriebenen
Statenlozen
Migratie
Exil
Asiel
Vreemdelingen
Uitzetting
Ballingschap
Vluchtelingenkampen
Displaced Persons
Volksverhuizingen