Antoon Bartmann

Ook bekend als: Antoon, Antonius Jozef Bartmann

Antonius (Antoon) Jozef Bartmann, op 12 juni 1925 in Zwolle geboren, groeit op in een rooms-katholiek milieu. Zijn vader werkt bij de Staatsspoorwegen, onder meer in de functie van onderstationschef te Rotterdam-Feijenoord en controleur 1ste klasse. Zijn moeder, Lamberta Maria Heuperman, is dochter van een Hedelse stationschef. Eerst bezoekt Antoon een internaat te Heythuysen om vervolgens op z'n 13de jaar - blijkbaar is hij bestemd voor het priesterambt - bij de Franciscanen aan het Sint-Anthonisgymnasium te Megen (N.B.) te studeren. Een jaar later breekt de Tweede Wereldoorlog uit. Als hij 18 jaar is woont Antoon in Utrecht. Hij besluit via de zuidelijke route over de Pyreneeën naar Engeland uit te wijken. Onderweg naar neutraal gebied meldt hij zich in Toulouse bij de Résistance, die vluchtelingen opvangt en naar de grens met de Spaanse Staat begeleidt. Hij wordt bij een konvooi van 24 man ingedeeld, dat bestaat uit gestrande geallieerde piloten, Joodse vluchtelingen en andere Engelandvaarders. De lokale berggidsen Henri Marot en Pierre Treillet begeleiden het konvooi. Tijdens een zware voettocht door het besneeuwde gebergte wordt het konvooi op de Col de Portet d'Aspet verraden en bij de Cabane des Evadés door een Duitse patrouille onder vuur genomen. Slechts een klein aantal vluchtelingen weet te ontkomen. Bartmann wordt gearresteerd en op 8 februari 1944 door de Duitse grenspolitie van het commissariaat Foix aan een verhoor onderworpen. Aanvankelijk is na de oorlog niets over het lot van Bartmann bekend. Men vreest dat hij in het concentratiekamp Buchenwald is overleden. Pas op 16 december 1949 wordt te Utrecht aangifte gedaan van zijn overlijden. Hij blijkt op 19-jarige leeftijd in het concentratiekamp Mauthausen te zijn omgekomen. De familie Bartmann heeft meer offers in de oorlog moeten brengen. Vader Karel Bartmann (1883) is tijdens een dienstreis op 6 november 1944 te Gouda gedood door een beschieting. Antoons oudere broer Willem (1914) is als dwangarbeider aan het spoor te werk gesteld bij de reparatiewerkplaats Opladen te Leverkusen. Het complex is veelvuldig doelwit van geallieerde bombardementen. Willem Bartmann is er op 30-jarige leeftijd om het leven gekomen en op de erebegraafplaats aldaar begraven.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders

Antoon Bartmann (Zwolle, 12 juni 1925 - Mauthausen, 14 augustus 1944) was een Engelandvaarder. Op achttienjarige leeftijd besloot Bartmann naar Engeland te reizen. Zijn reisgenootschap werd in de Pyreneeën onder vuur genomen. Bartmann werd gearresteerd en kwam uiteindelijk op 14 augustus 1944 om het leven in Mauthausen.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Antoon was scout voor de oorlog. Tijdens de oorlog probeerde hij naar Engeland te ontvluchten als Engelandvaarder, maar werd in de Pyreneeën opgepakt. Hij kwam om in een concentratiekamp.

Bron: Vereniging Scouting Nederland