Alexander Cats

Alexander wordt op 5 februari 1905 geboren in Rotterdam, als zoon van het Joodse echtpaar David Elias Cats en Saartje van der Staal. Eind 1936 trouwt Alexander met de niet-Joodse Petronella Wilhelmina de Wolf en samen krijgen ze een dochter, Margaretha Wilhelmina. In juni 1937 verhuist het gezin naar Waalre, mogelijk in verband met Alexanders werk als handelsreiziger. Een jaar later verhuist het gezin naar Eindhoven. Tijdens de Duitse bezetting krijgen Joden in Nederland geleidelijk aan steeds strengere verordeningen opgelegd om hen in hun bewegingsvrijheid te beperken en te isoleren van de niet-Joodse bevolking. In november 1940 worden Joden ontslagen uit overheidsdienst en in de loop van 1941 volgt het ene na het andere verbod. Joodse artsen en advocaten mogen geen niet-Joodse cliënten meer aannemen, Joodse ondernemingen worden ‘geariseerd’, alle Joden moeten hun contant geld, banktegoeden en waardeobjecten onderbrengen bij een roofbank, Joodse kinderen kunnen alleen nog Joodse scholen bezoeken en middels verbodsborden worden Joden geweerd uit openbare voorzieningen. In mei 1942 volgt zichtbare stigmatisering door de invoering van de verplichte Jodenster. In de zomer van 1942 begint de dodelijkste fase van de Sjoa met grootschalige deportatie via Westerbork naar Auschwitz-Birkenau, waar uiteindelijk 60.000 Joodse Nederlanders worden vermoord. Nog eens 34.000 Nederlandse Joden worden in de zomer van 1943 vergast in Sobibor. De meeste bepalingen en verordeningen gelden ook voor Alexander, maar omdat hij religieus gemengd gehuwd is, is hij vrijgesteld van deportatie. Vermoedelijk heeft Alexander van zijn vrijstelling gebruikgemaakt voor verzetswerk. Hij wordt namelijk voor het begin van de deportaties gearresteerd en belandt op 21 juni 1942 in concentratiekamp Mauthausen. In dit kamp, dat vanwege zijn extreem zware regime al een beruchte reputatie heeft, belanden met name politieke tegenstanders van het naziregime en Joden die zijn gearresteerd vanwege illegale activiteiten. Op 9 juli 1942 wordt Alexander in Mauthausen ‘op de vlucht neergeschoten’, een veelgebruikt eufemisme waarmee moord wordt verhuld. Hij is 37 jaar geworden. Zijn vrouw en dochter overleven de oorlog.

Bron: Brabantse Gesneuvelden

Alexander Cats wordt op 5 februari 1905 in Rotterdam. Hij is de zoon van David Elias Cats en Saartje van der Staal.

Alexander trouwt op 30 december 1936 in Rotterdam met de vier jaar oudere Petronella Wilhelmina de Wolf. Een paar maanden later, op 14 april 1937, wordt er een dochter geboren: Margaretha Wilhelmina.

Het jonge gezin verhuist in juni naar Waalre. Wellicht voor het werk van Alexander, hij is handelsreiziger. Lang blijven ze er niet. In 1938 verhuizen Alexander, Petronella en Margaretha naar Eindhoven.

Petronella, de vrouw van Alexander, is niet-joods. In Nederland worden joden die met niet-joden getrouwd zijn meestal met rust gelaten. Maar Alexander Cats wordt toch op 9 juli 1942 in Mauthausen vermoord. Mogelijk is hij een straf gevangene, opgepakt na verzetsdaden.

Zijn vrouw en dochter hebben de oorlog overleefd.

Geen overlijdensakte gevonden.

Op de kaart van de Joodse Cartotheek staat het adres Centauriestraat 63 in Rotterdam maar die straat bestaat niet.

Bron: Herinner U de namen, Stichting 18 September.