Nico Jan [Frits] Broertjes

Ook bekend als: Frits

Nico Jan Broertjes is op 5 november 1915 in Langsa op Sumatra geboren als zoon van Pieter Broertjes, sinds 1914 officier van gezondheid bij de Geneeskundige Dienst van het KNIL. Nico wordt Frits genoemd. Frits gaat in 1928 naar Nederland. Zijn ouders en jongere zusje volgen in 1932. Dr Pieter Broertjes wordt radioloog in een ziekenhuis in Hilversum en het hele gezin gaat in Utrecht wonen, waar Frits eindexamen HBS doet. Daarna volgt hij de 21ste cursus SROC en treedt hij toe tot het Eerste Regiment Huzaren. Zijn relaas (door journalist Martin Schouten in 1995 in diens boek 'Bevrijd' opgetekend): "Ik zat in mei 1940 in Den Haag bij de bereden cavalerie in de Alexanderkazerne. Daar is 's morgens vroeg, om vier uur, een bombardement geweest. Hebben ze een barak van ons kapot gegooid - een hoop paarden gesneuveld - en de kop van de kok lag in de soepketel. Toen zijn we te velde getrokken en hebben we verschillende Duitse parachutisten te pakken gekregen, daar in de duinen bij de Wassenaarse Slag. Die zijn op schepen gezet naar Engeland, want dat hielden we hier toch niet, dus weg met die zooi." Na de capitulatie wordt de dan 24-jarige Frits overgeplaatst naar de marechaussee. Hij helpt het verzet en wordt in 1941 gearresteerd. Zijn dochter Arendine Slingenberg-Broertjes schrijft ons: "Hij werd opgepakt in februari 1941, omdat hij naar Engeland wilde vluchten. Helaas werd hij verraden. Hij wist door wie, maar heeft de naam nooit willen noemen. Wel heeft hij zijn hele leven een gruwelijke hekel aan bepaalde mensen gehad. Daarna zat hij ruim 6 maanden in de gevangenis van Scheveningen, het 'Oranjehotel', kamp Vught en in kamp Amersfoort. Daarna werd hij op transport gesteld naar kamp Sachsenhausen/Oraniënburg ten noorden van Berlijn. Daar heeft hij veel meegemaakt. Op 22 april 1945 werd hij door de Amerikanen bevrijd. De verhalen heeft hij ons verteld toen hij er met zijn drie kinderen in 1995 naartoe terugkeerde. Niet omdat hij dat graag wilde, maar omdat moeder het belangrijk vond dat zijn gezin er meer van hoorde en zag. Zijn huid en stem veranderden toen hij het voormalige kamp binnenkwam." Frits krijgt kampnummer 39760 in Oraniënburg. Hij zit daar met onder meer met Freek Bischoff van Heemskerck, Just Koch en een Franse arts. Nadat hij door de Russen is bevrijd, moet hij als assistent van die Franse arts nog achterblijven. Pas in juni mag hij vertrekken; als ze merken dat de auto naar het Oosten rijdt, ontsnapt hij met Bergmann en Bischoff in Berlijn. Ze vluchten de ondergrondse in, nemen de trein naar de Amerikanen en komen behouden in Nederland terug. Op 24 augustus 1946 gaat hij aan boord van de Kota Inten naar Indië. In september 1947 wordt hij bevorderd tot eerste luitenant. Op 11 augustus 1949 gaat hij terug naar Nederland. In 1962 bereikt hij de rang van luitenant-kolonel. In 1971 wordt hij commandant van de Bernhard Kazerne en in 1973 wordt hij eervol ontslagen. Frits Broertjes is op 14 januari 2004 in Baarn overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders