Back to top

Het Netwerk Oorlogsbronnen maakt iedere editie van het digitale blad WO2 Onderzoek Uitgelicht de rubriek 'Oorlogsbron uitgelicht'. Hierin staan één of meer WO2-bronnen centraal die meer vertellen over het thema van de uitgave, dit keer 'Omgaan met zwarte bladzijden'. We gaan in op de gevolgen van de Amerikaanse aanwezigheid in de toenmalige Nederlandse koloniën Suriname en de Antillen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Nadat Nederland in mei 1940 door Duitsland was bezet, werden ook de Nederlandse koloniën meegesleept in de Tweede Wereldoorlog. Toen Japanse troepen Nederlands-Indië in maart 1942 innamen, hadden de Amerikanen zich al over Suriname en de Antillen ontfermd. Beide koloniën bezaten bodemschatten die van groot belang waren voor de geallieerde oorlogsindustrie: de Antillen hadden olie en Suriname had bauxiet, grondstof voor aluminium om vliegtuigen van te maken. Vanaf eind 1941, vlak voor de aanval op Pearl Harbor, werden Amerikaanse militairen ingezet om deze cruciale industrieën te bewaken.

Nationaal Archief
Fotocollectie Anefo
Collectie
Nationaal Archief
trefwoorden
  • soldaten
  • bewaking
  • raffinaderijen
  • tweede wereldoorlog
beschrijving
Amerikaanse soldaten op wacht bij de raffinaderij van de Lago Oil and Transport Company te Sint Nicolaas
http://www.gahetna.nl/collectie/afbeeldingen/fotocollectie/zoeken/weergave/detail/q/id/ad954718-d0b4-102d-bcf8-003048976d84

Misbaar

De aanwezigheid van Amerikaanse militairen bracht nogal wat teweeg. Al voor hun komst waarschuwde minister-president Gerbrandy via Radio Oranje dat de nazipropaganda hierover “zonder den minsten twijfel groot misbaar [zal] maken. Zij zal u voorhouden dat Nederland bezig is het erfdeel zijner vaderen uit te leveren aan Amerika.” De waarschuwing van Gerbrandy bleek terecht. Anton Mussert zette een propagandacampagne op met de boodschap dat Suriname en de Antillen “nu verraden en verkwanseld” waren. De Amerikaanse aanwezigheid zou het einde van deze Nederlandse koloniën betekenen: “Amerika heeft Suriname bezet!”. De integriteit van het grondgebied moest met man en macht worden verdedigd, dus de campagne riep op: “Strijdt met Mussert!”

NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (december 1941)
Plakkaat: 'Mussert heeft het voorspeld, Amerika h[...] (december 1941)
Vervaardiger, datum
A. Hustinx, december 1941
Collectie
NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies
trefwoorden
  • anti-geallieerd
  • propaganda
  • affiches
beschrijving
Plakkaat: 'Mussert heeft het voorspeld, Amerika heeft Suriname bezet, strijdt met Mussert'
http://beeldbankwo2.nl/nl/beelden/detail/bd8e125c-025a-11e7-904b-d89d6717b464/media/9a2fde49-3fa9-93c1-8c2f-f761e60221aa

Verder lezen

... Het artikel helemaal lezen? Ga dan naar: