Ga direct naar: Hoofdnavigatie
Ga direct naar: Inhoud

Collectie Nederlandse regering in Londen

Status: Bruikleencollectie Nationaal Archief
Collectie Nederlandse regering in Londen
Geschiedenis

De oorlogskabinetten Tijdens de Tweede Wereldoorlog verblijft de Nederlandse regering in ballingschap in Londen. De meeste leden van het tweede kabinet-De Geer vertrekken op 13 mei 1940, evenals Koningin Wilhelmina, naar Londen. Er zijn drie kabinetten geweest in deze periode. Het tweede kabinet-De Geer dient op 26 augustus 1940 zijn ontslag in, nadat Koningin Wilhelmina het vertrouwen in de op vredesbesprekingen met Duitsland aansturende minister-president De Geer had opgezegd. Prof.mr. P.S. Gerbrandy wordt aangesteld als formateur. Op 3 september 1940 treedt het eerste kabinet-Gerbrandy aan. Dit kabinet valt op 12 juni 1941 als gevolg van een conflict tussen de koningin en minister Dijxhoorn over diens beleid inzake het Bureau Bijzondere Aangelegenheden. Het tweede kabinet-Gerbrandy treedt aan op 27 juli 1941. Een radiorede gehouden door minister Burger en de daaropvolgende ontslagprocedure ingesteld door Gerbrandy, leidt tot de val van dit kabinet op 23 februari 1945. Op 23 februari 1945 treed het derde kabinet-Gerbrandy aan. Dit kabinet regeert nog vanuit Londen, maar enkele ministers, onder wie Dr. L.J.M. Beel, bevinden zich in het bevrijde deel van Nederland. Dit kabinet dient op 5 mei 1945 zijn ontslag in. Op 24 juni 1945 wordt dit ontslag verleend. De regering houdt zich, naast de strijd tegen Duitsland, vooral bezig met het voorbereiden van het naoorlogse bestuur. Er worden plannen gemaakt voor de berechting van 'foute' Nederlanders, het herstel van de democratie en van de economie. Ook houdt men zich bezig met staatkundige hervormingen in Nederlands-Indië.

Tweede kabinet-De Geer

Tweede kabinet-De Geer (1939-1940): Algemene Zaken: minister a.i. Jhr.Mr. D.J. de Geer (CHU) Buitenlandse Zaken: minister Mr. E.N. van Kleffens (partijloos) Justitie: minister Mr. P.S. Gerbrandy (ARP) Binnenlandse Zaken: minister H. van Boeijen (CHU) Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen: minister G. Bolkestein (VDB) Financiën: minister Jhr.Mr. D.J. de Geer (CHU) Defensie: minister A.Q.H. Dijxhoorn (partijloos) Waterstaat: minister Ir. J.W. Albarda (SDAP)

Economische Zaken: minister Mr. M.P.L. Steenberghe (RKSP) (10 augustus 1939 - 9 mei 1940) Handel, Nijverheid en Scheepvaart: minister Mr. M.P.L. Steenberghe (RKSP) (9 mei 1940 - 3 september 1940) Landbouw en Visserij: minister Mr.dr. A.A. van Rhijn (CHU) (9 mei 1940 - 3 september 1940) Sociale Zaken: minister Dr. J. van den Tempel (SDAP) Koloniën: minister Ch.J.I.M. Welter (RKSP)

Eerste kabinet-Gerbrandy (3 september 1940 - 27 juli 1941): Algemene Zaken: minister a.i. H. van Boeijen (CHU) Buitenlandse Zaken: minister Mr. E.N. van Kleffens (partijloos) Justitie: minister Mr. P.S. Gerbrandy (ARP) Binnenlandse Zaken: minister H. van Boeijen (CHU) Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen: minister G. Bolkestein (VDB) Financiën: minister a.i. Ch.J.I.M. Welter (RKSP) Defensie: minister A.Q.H. Dijxhoorn (partijloos) (3 september 1940 - 12 juni 1941) en Minister a.i. H. van Boeijen (CHU) (12 juni 1941 - 27 juli 1941) Waterstaat: minister Ir. J.W. Albarda (SDAP)

Handel, Nijverheid en Scheepvaart: minister Mr. M.P.L. Steenberghe (RKSP) Landbouw en Visserij: minister Mr.dr. A.A. van Rhijn (CHU) (3 september 1940 - 1 mei 1941) en Minister a.i. Mr. M.P.L. Steenberghe (RKSP) (1 mei 1941 - 27 juli 1941) Sociale Zaken: minister Dr. J. van den Tempel (SDAP) Koloniën: minister Ch.J.I.M. Welter (RKSP)

Tweede kabinet-Gerbrandy

Tweede kabinet-Gerbrandy (27 juli 1941 - 23 februari 1945): Algemene Zaken: minister a.i. H. van Boeijen (CHU) (27 juli 1941 - 31 mei 1944) en minister H. van Boeijen (CHU) (31 mei 1944 - 23 februari 1945) Algemene Oorlogsvoering: minister Mr. P.S. Gerbrandy (ARP) (21 mei 1942 - 23 februari 1945) Buitenlandse Zaken: minister Mr. E.N. van Kleffens (partijloos)

Justitie: minister Mr. P.S. Gerbrandy (ARP) (27 juli 1941 - 21 februari 1942), minister Mr. J.R.M. van Angeren (RKSP) (21 februari 1942 - 11 juli 1944) en minister Dr. G.J. van Heuven Goedhart (partijloos) (11 juli 1944 - 23 februari 1945) Binnenlandse Zaken: minister H. van Boeijen (CHU) (27 juli 1941 - 31 mei 1944), minister Mr. J.A.W. Burger (SDAP) (31 mei 1944 - 27 januari 1945) en minister a.i. H. van Boeijen (CHU) (27 januari 1945 - 23 februari 1945) Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen: minister G. Bolkestein (VDB)

Financiën: minister a.i. Mr. M.P.L. Steenberghe (RKSP) (27 juli 1941 - 17 november 1941), minister a.i. Ir. J.W. Albarda (SDAP) (17 november 1941 - 9 december 1942) en minister Ir. J. van den Broek (lib.-partijloos) (9 december 1942 - 23 februari 1945) Oorlog: minister a.i. H. van Boeijen (CHU) (27 juli 1941 - 15 september 1942) en minister Jhr.Ir. O.C.A. van Lidth de Jeude (LSP) (15 september 1942 - 23 februari 1945) Marine: minister J.Th. Furstner (lib.-partijloos)

Waterstaat: minister Ir. J.W. Albarda (SDAP) Handel, Nijverheid en Landbouw: minister a.i. Ir. J. van den Broek (lib.-partijloos) (31 mei 1944 - 23 februari 1945) Handel, Nijverheid en Scheepvaart: minister Mr. M.P.L. Steenberghe (RKSP) (27 juli 1941 - 17 november 1941), minister a.i. Dr. J. van den Tempel (SDAP) (17 november 1941 - 8 januari 1942) en minister P.A. Kerstens (RKSP) (8 januari 1942 - 31 mei 1944) Scheepvaart en Visserij: minister J.M. de Booy (lib.-partijloos) (31 mei 1944 - 23 februari 1945) Landbouw en Visserij: minister a.i. Mr. M.P.L. Steenberghe (RKSP) (27 juli 1941 - 17 november 1941), minister a.i. Dr. J. van den Tempel (SDAP) (17 november 1941 - 8 januari 1942) en minister P.A. Kerstens (RKSP) (8 januari 1942 - 31 mei 1944)

Sociale Zaken: minister Dr. J. van den Tempel (SDAP) Koloniën: minister Ch.J.I.M. Welter (RKSP) (27 juli 1941 - 17 november 1941), minister a.i. Mr. P.S. Gerbrandy (ARP) (17 november 1941 - 21 februari 1942), minister Mr. P.S. Gerbrandy (ARP) (21 februari 1942 - 21 mei 1942) en minister Dr. H.J. van Mook (partijloos) (21 mei 1942 - 23 februari 1945) Zonder portefeuille Minister voor Buitenlandse Zaken Mr. E.F.M.J. baron Michiels van Verduynen (lib.-partijloos) (31 december 1941 - 23 februari 1945) Minister voor Overzeese Gebiedsdelen: Pangeran Adipati Soejono (partijloos) (9 juni 1942 - 5 januari 1943) Minister voor terugkeerbeleid: Mr. J.A.W. Burger (SDAP) (11 augustus 1943 - 31 mei 1944)

Derde kabinet-Gerbrandy (23 februari 1945-24 juni 1945): Algemene Oorlogsvoering: minister Mr. P.S. Gerbrandy (ARP) Buitenlandse Zaken: minister Mr. E.N. van Kleffens (partijloos) Justitie: minister a.i. Mr. P.S. Gerbrandy (ARP) Binnenlandse Zaken: minister Dr. L.J.M. Beel (RKSP) Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen: minister G. Bolkestein (VDB) Financiën: minister Dr. G.W.M. Huysmans (RKSP)

Oorlog: minister a.i. J.M. de Booy (lib.-partijloos) (23 februari 1945 - 4 april 1945) en minister Dr. J.E. de Quay (RKSP) (4 april 1945 - 24 juni 1945) Marine: minister J.M. de Booy (lib.-partijloos) Waterstaat: minister a.i. Ir. F.C.M. Wijffels (RKSP) (23 februari 1945 - 4 april 1945) en minister Ir. Th.Ph. Tromp (lib.-partijloos) (4 april 1945 - 24 juni 1945) Handel, Nijverheid en Landbouw: minister J.H. Gispen (ARP) Scheepvaart en Visserij: minister J.M. de Booy (lib.-partijloos) Sociale Zaken: minister Ir. F.C.M. Wijffels (RKSP) Overzeese Gebiedsdelen: minister Dr. J.I.J.M. Schmutzer (RKSP) Zonder portefeuille: Minister voor Buitenlandse Zaken: Mr. E.F.M.J. baron Michiels van Verduynen (lib.-partijloos)

Zie voor meer informatie over de oorlogskabinetten www.parlement.com kabinet-De Geer II (1939-1940) kabinet-Gerbrandy I en II (1940-1945) kabinet-Gerbrandy III (1945)

Openbaarheid: Enkele inventarisnummers van dit archief zijn beperkt openbaar. Details staan vermeld in de rubriek "openbaarheid".
Het materiaal is door L. de Jong verzameld t.b.v. zijn geschiedwerk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, deel 9, Londen, en is zeer divers. De collectie bevat naast stukken afkomstig van het Ministerie van Algemene Oorlogsvoering van het Koninkrijk, stukken die afkomstig zijn van diverse ministers, zowel van hun departement als hun eigen naoorlogse memoires. De collectie bevat rapporten, correspondentie, memoires, nota's etc.
periode van ontstaan

1935-1979

Ontvang onze nieuwsbrief
Tweewekelijks geven we je een overzicht van de meest interessante en relevante relevante onderwerpen, artikelen en bronnen van dit moment.
Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sportVFonds
Contact

Herengracht 380
1016 CJ
Amsterdam

020 52 33 87 0info@oorlogsbronnen.nlPers en media