Ga direct naar: Hoofdnavigatie
Ga direct naar: Inhoud

Europese dagboeken en egodocumenten

periode van ontstaan: De collectie is na 1945 ontstaan door de activiteiten van het RIOD/NIOD.
Digitale dagboeken: De dagboeknummers 1, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 10, 16, 19, 20, 22, 24, 25, 40, 41, 44, 56, 57, 75, 77, 81, 85, 88, 92, 100, 102, 126, 127, 129, 135, 143, 153, 162, 166, 167, 183, 187, 191, 193, 197, 198, 205, 207, 208, 214, 215, 217, 219, 223, 230, 231, 232, 237, 245, 250, 251, 252, 253, 267, 270, 286, 301, 303, 306, 308, 315, 320, 332, 333, 336, 350, 351, 360, 362, 369, 370, 379, 382, 387, 397, 399, 403, 411, 414, 418, 419, 423, 425, 426, 427, 429, 430, 432, 440, 463, 465, 470, 475, 478, 479, 480, 490, 504, 507, 508, 511, 513, 516, 519, 526, 530, 547, 560, 572, 573, 574, 575, 579, 582, 586, 588, 590, 597, 615, 616, 619, 631, 642, 649, 668, 696, 704, 711, 716, 721, 722, 724, 730, 734, 736, 737, 739, 743, 744, 751, 752, 764, 768, 769, 776, 804, 810, 825, 837, 840, 842, 850, 860, 871, 877, 878, 883, 887, 888, 898, 909, 920, 921, 922, 928, 937, 953, 965, 968, 973, 985, 986, 987, 990, 993, 994, 1010, 1017, 1019, 1021, 1039, 1040, 1045, 1052, 1062, 1067, 1071, 1095, 1164, 1197, 1245, 1279, 1296, 1328, 1338, 1342, 1349, 1359, 1384, 1399, 1400, 1419, 1436, 1454, 1457, 1458, 1461, 1462, 1464, 1468, 1469, 1471, 1474, 1475, 1477, 1479, 1480, 1484, 1487, 1488, 1489, 1490, 1491, 1495, 1496, 1497, 1499, 1502, 1504, 1505, 1508, 1509, 1510, 1511, 1515, 1519, 1520, 1521, 1524, 1526, 1527, 1528, 1530, 1531, 1533, 1534, 1536, 1543, 1544, 1552, 1554, 1555, 1559, 1560, 1564, 1569, 1571, 1572, 1577, 1584, 1587, 1593, 1605, 1611, 1614, 1619, 1623, 1626, 1628, 1657, 1816, 1841, 1954 en 1966 zijn volledig digitaal beschikbaar.
Over het archief: Direct na de bevrijding is het NIOD begonnen met het verzamelen van dagboeken en andere egodocumenten. Inmiddels bestaat de collectie uit ruim 1350 exemplaren, die óf in origineel óf in fotokopie aanwezig zijn.
wettelijke status: Het collectie is eigendom van het NIOD.
materiële staat: De materiële toestand van de archiefstukken verzet zich in het algmeen niet tegen gebruikelijke raadpleging in de studiezaal van het NIOD.
Beschrijving: Een aantal dagboeken is in de loop der jaren gepubliceerd (zie de rubriek Literatuur en verwante collecties). Een deel van de collectie is gebruikt voor het samenstellen van de bloemlezing "Dagboekfragmenten 1940-1945" (1954). Veertien dagboeken die door kinderen zijn geschreven, zijn gebruikt voor het jeugdboek "Oorlog in inkt" (2020).
Openbaarheid: Enkele inventarisnummers van dit archief zijn beperkt openbaar. Details staan vermeld in de rubriek "openbaarheid".
Status: NIOD-KNAW collectie
Gepubliceerde dagboeken uit de NIOD-collectie: Bakels F.B., Nacht und Nebel: mijn verhaal uit Duitse gevangenissen en concentratiekampen (Amsterdam 1977)
selectie, vernietiging en bewerking: Met name tijdens de eerste jaren van het verzamelen heeft de toenmalige staf van het RIOD de dagboeken beoordeeld op hun wetenschappelijke waarde. Van belangwekkende dagboeken werden fotokopieen gemaakt, de overige werden aan de eigenaars geretourneerd.
reproductiebeperkingen: Vanwege de persoonlijke aard van de dagboeken is het niet mogelijk de stukken te kopiëren. In 2009 is de gehele collectie dagboeken gedigitaliseerd met subsidie van het Project Metamorfoze. De scans zijn te raadplegen in de studiezaal van het NIOD. In verband met de restricties die de Auteurswet oplegt, mogen de scans niet zonder meer via internet gepubliceerd worden. Slechts na toestemming van de auteur of diens erfgenamen is publicatie toegestaan. Dit is de reden dat niet alle dagboeken ook via de website zijn in te zien.
aard van de archiefbestanddelen: De collectie bestaat uit fotokopieën en originelen van zowel dagboeken die tijdens de bezettingsjaren zijn geschreven als van herinneringen die na de bevrijding zijn opgetekend.
Geschiedenis: "Wil het nageslacht ten volle beseffen wat wij als volk in deze jaren hebben doorstaan en zijn te boven gekomen, dan hebben wij juist de eenvoudige stukken nodig: een dagboek, brieven van een arbeider uit Duitsland, [...] toespraken van een predikant" Uitzending Radio Oranje van 28 maart 1944; NIOD archief 206a. Overige gebruikte bronnen zijn de jaarverslagen van Rijks Instituut voor Oorlogsdocumentatie 1945-1954. .
#guid:
Literatuur over oorlogsdagboeken en egodocumenten: Brink A. van den & S. Wouda, Oorlog in inkt (Amsterdam 2020)
ordening van de archiefbestanddelen: De dagboeken en herinneringsgeschriften zijn genummerd in volgorde van ontvangst. De inventaris is echter alfabetisch geordend op naam van de auteur.
aanvullingen: Tot op de dag van vandaag ontvangt het NIOD originele dagboeken en egodocumenten als schenking. Deze worden beschreven door de heer M. Wilmink.
taal van de archiefbescheiden: Het merendeel van de archiefstukken is Nederlandstalig. Een enkel dagboek is in het Duits, Engels of Fries gesteld.
Verwante archieven: Collectie 401 - Nederlands-Indische dagboeken en egodocumenten Archief 700 - Correspondentie secretariaat (diverse jaren onder het lemma "dagboeken") Archief 703 - Correspondentie dagboeken Archief 783 - Vragenformulieren Archief 784 - Dagboekanalyses Archief 257c - Collectie Onderzoekingen - dagboekfragmenten
De collectie dagboeken van het NIOD in de media: "The Lost Diaries of War" in: New York Times 15 april 2020 "Worte, die bleiben" in: Magazin der Bundeszentrale für politische Bildung 8 mei 2020 Fragmenten uit vier dagboeken zijn door Eva Jinek gepubliceerd in de reeks Lief dagboek: meelezen met Nederlanders in de oorlog. "Over de oorlog werd niet gesproken, wél geschreven" in: NRC 2 mei 2019 "Dagboek uit gewoon bezet Nederland" in: Trouw 16 december 2000
Europese dagboeken en egodocumenten
Ontvang onze nieuwsbrief
Tweewekelijks geven we je een overzicht van de meest interessante en relevante onderwerpen, artikelen en bronnen van dit moment.
Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sportVFonds
Contact

Herengracht 380
1016 CJ
Amsterdam

020 52 33 87 0info@oorlogsbronnen.nlPers en media