Ga direct naar: Hoofdnavigatie
Ga direct naar: Inhoud

Dam, J. van en J.H. van Dam

Dam, J. van en J.H. van Dam
#guid:
periode van ontstaan

Het merendeel van het archief is gevormd van 1940-1948. Als uitvloeisel van persoonsgebonden activiteiten zijn er enige documenten van voor 1940 en na 1948 aanwezig.

Het archief bestaat voornamelijk uit processen-verbaal uit hoofde van zijn functie bij de Politieke Opsporingsdienst en stukken die betrekking hebben op de organisatie van de Utrechtse politie in oorlogstijd. Dit zijn voornamelijk orders, telexberichten en formulieren ten behoeve van het landelijk berichten- en alarmeringssysteem (Labas). In het archief zijn ook stukken betreffende de publicatie van J. van Dam ''De Utrechtse politie in de oorlogsjaren 1940 - 1945''.
Over het archief: De Utrechtse politieagent Johannes van Dam moest tijdens bezetting onderduiken omdat hij weigerde Duitse orders op te volgen. Na de bevrijding werkte hij voor het Bureau Opsporing Oorlogsmisdrijven. Zijn zoon Johannes Hendricus diende vanaf eind 1946 als korporaal-rechercheur bij het Korps Militaire Politie van het KNIL.
Openbaarheid: Enkele inventarisnummers van dit archief zijn beperkt openbaar. Details staan vermeld in de rubriek "openbaarheid".
Levensloop

Joseph van Dam werd geboren te Utrecht op 12 december 1892. Hij is getrouwd op 11 augustus 1915 te Utrecht met Wilhelmina Versluis. Uit het huwelijk zijn negen kinderen geboren. Op 15 januari 1920 trad hij in dienst bij de Utrechtse politie. In de R.K. kerken is op zondag 21 februari 1943 een herderlijk schrijven voorgelezen waarin geprotesteerd werd tegen de Jodenvervolging en tegen het wegvoeren van Nederlanders naar Duitsland. Dit is de hoofd-commissaris ter ore gekomen en die heeft zijn medewerkers verzocht zich te melden wanneer iemand zou weigeren joden en jeugdige personen te arresteren. Joseph heeft zich gemeld en werd met ingang van 25 februari 1943 on-eervol ontslagen. De Sicherheitspolizei heeft bevolen tot arrestatie van Joseph en zijn collega's die ook weigerden. Hij is toen gaan onderduiken. Toen duidelijk was dat Joseph en zijn collega's waren ondergedoken werd bevel gegeven tot arrestatie van de vrouwen en kinderen van de mannen.

Zijn vrouw en zeven kinderen zijn ook gaan onderduiken op verschillende plekken. Twee dochters bleven achter. De een was ziek en de ander bleef om haar te verzorgen. Ze zijn diezelfde avond nog door de Sicherheitsdienst meegenomen en als gijzelaars in kamp Vught gevangen gezet. Een van de dochters wist op een of andere manier een briefje bij haar vader te krijgen waarin stond: ’Als jij je aangeeft, zal ik nooit meer met je praten’. Beiden hebben de oorlog overleefd. Tijdens de onderduikperiode heeft Joseph zich aangesloten bij het verzet. Na de oorlog is Van Dam teruggekomen bij de politie en ging werken met de rang adjudant en later chef bij de recherche waar hij onder andere processen-verbaal opmaakte bij het Bureau Opsporing Oorlogsmisdrijven. Toen hij gepensioneerd was heeft hij de orders en richtlijnen uit de tijd van de Duitse bezetting van Nederland gebundeld en van teksten voorzien in zijn werk ''De Utrechtse politie in de oorlogsjaren 1940 - 1945''. Joseph is overleden te Amersfoort op 18 april 1973.

Zoon Johannes Hendricus van Dam is geboren te Utrecht op 11 augustus 1925. Johan trad op 9 juli 1945 in dienst bij de Utrechtse gemeentepolitie als bode. Eind 1946 ging hij tijdens zijn militaire dienst naar Indonesië. In Indonesië heeft hij processen-verbaal opgemaakt uit hoofde van zijn functie als korporaal rechercheur bij het Korps Militaire Politie van het Koninklijk Nederlands Indonesisch Leger (KNIL). Terug in Nederland bekleedde hij diverse functies bij de politie.

Status: NIOD-KNAW collectie - private schenking
beheersgeschiedenis/overbrenging naar het NIOD

Het archief is in 2017 geschonken aan het NIOD.

Ontvang onze nieuwsbrief
Tweewekelijks geven we je een overzicht van de meest interessante en relevante onderwerpen, artikelen en bronnen van dit moment.
Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sportVFonds
Contact

Herengracht 380
1016 CJ
Amsterdam

020 52 33 87 0info@oorlogsbronnen.nlPers en media