Ga direct naar: Hoofdnavigatie
Ga direct naar: Inhoud
Bron delenBron delen

Film met de titel 'Oorlog

Film met de titel 'Oorlog over Nederland' toont de bezettingsjaren in het Drentse Zuidlaren. De film toont onder meer diverse personen op de Kerkbrink ter hoogte van Hotel van Ess, een trouwerij met beelden van het gemeentehuis, de roof van de kerkklok van de Nederlands hervormde kerk, het bijhouden van groentetuintjes, de ouderenzorg in Huis Laarwoud, een huisslachter aan het werk, op zoek naar brandhout na een storm, de Duitse paardenroof, het geheime hoofdkwartier van de OD met onder meer de heren Roukema en Van Weringh, het verstoppen van radioapparatuur en de bevrijding op 13-5-1945. Het derde deel toont arrestaties en internering van collaborateurs, wordt er stilgestaan bij de dood van Roosevelt en zijn er de eerste herdenkingsfeesten, de nieuwe kerkklok en bijzondere kleurenbeelden van de herdenking bij de begraafplaats. Hieronder een volledige beschrijving: Vier dames, waarvan één op de fiets, lopen en fietsen langs de brink te Zuidlaren. Dezelfde dames, nu uitgebreid met een extra fietsster, op een andere locatie. Een heer remt zijn fiets af, stapt af en loopt met zijn fiets café Koops in. Overzicht van de Kerkbrink met links Hotel van Ess. Op de Kerkbrink lopen en fietsen diverse personen. Uiterst rechts rijdt een vrachtwagen voorbij. Twee dames en een klein meisje lopen op De Millystraat. Uiterst links bevindt zich het Protestants Militair Tehuis. Een groep dames steekt de Kerkbrink over. Vervolgens lopen de dames terug onder begeleiding van twee politieagenten. De dames dragen drie houten kisten. Kort fragment waarin de dames en de politieagenten uitrusten. Het gezelschap steekt de Kerkbrink weer over en loopt weer terug van waar ze kwamen. Een heer staat het tafereel te bekijken. Tekstbeeld met: ‘Trouwpartijen droegen een apart karakter.’ Een bruidspaar loopt naar een klaarstaand rijtuig. Een bruidsmeisje loopt achter de bruid. Het bruidspaar stapt in het rijtuig, dat vervolgens arriveert bij het gemeentehuis. Diverse belangstellenden, onder wie veel kinderen, slaan het tafereel gade. Het bruidspaar betreedt het gemeentehuis. Een dame in het gemeentehuis kijkt langs een gordijn door een raam naar buiten. Op de gevel van het gemeentehuis is de tekst ’19 gemeentehuis 08’ aangebracht. Een heer die een hoed draagt loopt het gemeentehuis uit. Het bruidspaar poseert voor het gemeentehuis. Vervolgens vertrekt het rijtuig met het bruidspaar. Een gezelschap, vermoedelijk bruiloftsgasten, arriveert en loopt naar een gebouw. Drie heren dragen een hoge hoed. Dan arriveert het rijtuig met het bruidspaar. Het bruidspaar stapt uit en loopt naar hetzelfde gebouw. Het bruidspaar verlaat het gebouw, en stapt onder grote belangstelling in een auto met het kenteken D12218. Een paard trekt vervolgens de auto voort. Voor een andere auto is eveneens en paard gespannen. Overzicht van de kerkbrink, waar onder grote belangstelling twee paarden ieder twee auto’s voorttrekken. Tekstbeeld met: ‘Duitsche “Cultuur-bescherming.”’ Diverse personen rollen in opdracht van de Duitse bezetter een grote kerkklok met behulp van palen een ingang van de Nederlands hervormde kerk uit. Enkele opnamen van de klok vanuit verschillende posities. Aan de onderkant van de klok staat ‘Gemeente Zuidlaren.’ De personen rollen de klok verder. Vervolgens takelt men de klok met behulp van steunpalen en katrollen op een open vrachtauto. Tekstbeeld met: ‘Voor velen onbegrijpelijk.’ Enkele opnamen van een boerenwagen waarop diverse personen zitten, die, voortgetrokken door twee paarden, door de straten van Zuidlaren rijdt. Achter de boerenwagen loopt een gezelschap. In het gezelschap bevinden zicht twee muzikanten; een violist en een accordeonist. De opnamen zijn onderbelicht. Tekstbeeld met: ‘De schrik der automobilisten.’ Een personenauto met een gasgenerator staat stil. Uit de machine stijgt een hoeveelheid stoom of rook. De opnamen zijn onderbelicht. Tekstbeeld met: ‘Zelf de hand aan de ploeg.’ Diverse oudere personen zaaien en poten groenten in een groentetuin. Elders koopt een tuinier diverse planten. De opnamen zijn onderbelicht. Enkele kippen en een haan lopen vanuit hun hok naar een grasveldje in een tuin. Tekstbeeld met: ‘Ondanks alles blijft Nederland toch de oudjes verzorgen.’ Vooraanzicht van Huis Laarwoud aan de Laarweg 6. Een dame doet administratief werk en geeft een klein hondje iets te eten. Diverse dames zitten aan een lange tafel en zijn bezig met handwerken. Aan een tafel in de hoek van een vertrek doen drie andere dames hetzelfde. Diverse ouden van dagen zitten in een tuin en het personeel voorziet hen van een kop koffie. Een dame zit in een tuin te handwerken. Een andere dame loopt met een dienblad voorbij. Enkele opnamen van de ouden van dagen en het personeel in de tuin. Een heer schrijft met krijt een aanvulling op een mededelingenbord. Op het bord staat: ‘Verkoop vleesch in het keurlokaal te Annen. 12 Augustus 1944 half 3 uur. Letters H en IJ.’ Aan de zijkant van een woonhuis staat het opengesneden karkas van een varken op een ladder opgesteld. Een slager beent het varken uit en snijdt het in tweeën. Één helft draagt hij weg. Twee dames en de slager zijn bezig worst te maken met behulp van een worstmolen; één dame draait, de andere dame stopt de bestanddelen in de worstmachine, en de slager draait telkens na een bepaalde afstand de met bestanddelen gevulde darm dusdanig zodat er afzonderlijke worsten ontstaan. Na afloop snijdt de slager de worsten los en hangt ze aan een balk. Tekstbeeld met: ‘De natuur zorgde voor brandhout.’ Diverse opnamen van omgewaaide bomen. Tekstbeeld met: ‘Alles werd geroofd, zelfs onze paarden….’ Vervolgens opnamen, vermoedelijk in het geheim gemaakt met een telelens, van paarden die zijn samengebracht op de brink. Diverse personen lopen er rond of staan te kijken. Op de opnamen staat tevens op de voorgrond een klok met wegwijzers richting Emmen en Groningen. Tekstbeeld met: ‘Geheim Hoofdkwartier O.D.’ Drie heren zitten rond een tafeltje. Één heer zit achter een schrijfmachine en typt. Op het tafeltje liggen handvuurwapens. Vervolgens vult de heer rechts vermoedelijk een revolver of een pistoolmagazijn met patronen. De heren buigen zich over diverse papieren en overleggen. Een andere heer voegt zich bij het gezelschap voor het overleg. Close-ups van (vermoedelijk) dhr. van Weringh die een pistool laat zien, dan een heer die tegen de cameraman spreekt en tenslotte burgemeester Jan Hielke Roukema. Opname van de zijkant van een bank. Een dame verwijdert een gedeelte van de stof zodat er een radio of zender verschijnt die in het bankstel is verstopt. Twee dames lopen ieder met een spade vanuit een huis naar de tuin waar ze een gat graven. Een van de dames loopt met twee schoenendozen in haar handen uit het huis en begraaft deze samen met de andere dame. Één dame stampt de grond aan en een andere dame schoffelt de grond. Tekstbeeld met: ‘Eindelijk na 5 lange jaren 13 April 1945 ’s morgens half twaalf.’ Een groot aantal inwoners van Zuidlaren heeft zich verzameld langs een weg, op de achtergrond bevindt zich de brink. Op de weg rijden diverse geallieerde militaire voertuigen zoals Jeeps en tanks. De inwoners van Zuidlaren juichen de bevrijders toe. Opname van het geallieerde konvooi van dichterbij. Drie heren poseren voor de laadkleppen van een geallieerde vrachtwagen van het Rode Kruis; links staat een heer met een stengun (vermoedelijk Arnold van Weringh, verzetsman uit Zuidlaren) en in het midden staat de Franse parachutist Georges Guérinet van de SAS, hij draagt een driekante geel-groene signaaldoek. Van Weringh heeft Guérinet in april 1945 ontmoet en hem geholpen. Hij heeft de Fransman nog bij de familie Hertz laten onderduiken. Rechts naast hem staat een Canadese militair. De heer met de stengun schudt de handen van hen. Tekstbeeld met: ‘Vanaf Huize Hamminga.’ Diverse personen lopen het gemeentehuis uit en een grote hoeveelheid personen juicht hen toe. Tekstbeeld met: ‘Direct in ons midden.’ Burgemeester Jan Hielke Roukema spreekt de aanwezigen toe vanaf het bordes van het gemeentehuis. Een hoeveelheid feestvierders rijdt voorbij op een door een paard voortgetrokken boerenwagen op de Kerkbrink. Een geallieerde militair staat in de geschutskoepel van een tank en reinigt een onderdeel van een mitrailleur. De militair drinkt vervolgens uit een fles. Tekstbeeld met: ‘President Roosevelt †.’ Diverse personen staan op het balkon van het gemeenthuis. De vlag hangt halfstok. Een heer staat stil met zijn gezicht richting gemeentehuis. Zeven heren met geweren staan voor de ingang van het gemeentehuis in de houding. Detailopname van de personen op het balkon en van de gewapende heren bij de ingang. Tekstbeeld met: ‘Van landverraad verdacht.’ Een grote hoeveelheid personen loopt voorbij. Op de achtergrond staat de Adolf van Nassaukazerne. Tekstbeeld met: ‘Een bevrijdings-tractatie.’ Enkele boeren lopen met versierde koeien voor de slagerij van M. van Dijk langs. Het gezelschap met de koeien vanuit een andere hoek. Een grote hoeveelheid personen is bijelkaar gekomen en staat in een halve kring voor een gebouw met zuilen. De tekst, in reliëf boven de zuilen aangebracht, is niet leesbaar. Voor de ingang staat een heer met een hoed in zijn rechterhand met zijn gezicht naar het publiek. Tekstbeeld met: ‘Den Vaderlant ghetrouwe Blijf ick tot in den doet….’ Vervolg van de plechtigheid. Detailopnamen van ondermeer twee Britse militairen die salueren. Tekstbeeld met: ‘God save our noble King.’ Detailopname van de twee saluerende militairen. Links naast hen staan burgemeester Roukema en zijn vrouw. Enkele militairen maken ruimte in het publiek, vermoedelijk om de stoet verslagen Duitse militairen die vervolgens voorbij komt lopen door te laten. Impressie van een tentenkamp voor Duitse krijgsgevangenen in een weiland. Enkele opnamen zijn met een telelens gemaakt. Tekstbeeld met: ‘Herdenking Nationale Feestdag 9 mei 1945.’ Opnamen in kleur: diverse personen verzamelen zich bij de Nederlands hervormde kerk. Tekstbeeld met: ‘Gode dankbaar….’ Vervolg van de herdenking. De aanwezigen lopen in een rij voorbij. Tekstbeeld met: ‘Eere wie vielen….’ De aanwezigen staan op de begraafplaats. Een dame legt een krans op een graf. Een andere dame legt een bos bloemen bij een houten kruis. Op het houten kruis staat de naam John Robertson. Een dame legt een krans op en nieuw graf waarbij tevens twee jonge coniferen zijn geplant. Enkele heren staan er bij met afgenomen hoed. Tekstbeeld met: ‘’t Is Oranje.’ De straten van Zuidlaren in de omgeving van de brink zijn versierd met Nederlandse vlaggen. Een tank rijdt voorbij. In een boom hangen enkele oranje lampionnen. Dan beelden van de feestelijke optocht met ondermeer; een door een paard voortgetrokken boerenwagen met kinderen in feestuitdossing, diverse personen te paard, een fanfareorkest in een door twee paarden voortgetrokken boerenwagen, diverse verenigingen en een door een paard voortgetrokken boerenwagen met feestvierders. Tekstbeeld met: ‘’t Is Oranje.’ Vervolg van de optocht met ondermeer diverse personen te paard en enkele door paarden voortgetrokken boerenwagens met feestvierders. Opname van burgemeester Roukema, rechts, zijn vrouw met een baby de tuin van Laarwoud. Een andere heer zit geknield en speelt met de baby. Opname van de burgemeester Roukema voor zijn ambtswoning Laarwoud. Tevens een opname van de woning. Vervolg van de optocht; een jongenman rijdt op een paard voorbij, gevolgd door drie door paarden voortgetrokken boerenwagens met feestvierders. Zes jongedames van een gymnastiekvereniging en een gymnastiekleraar staan op de voorgrond, achter hen staan jongere leden van dezelfde of een andere gymnastiekvereniging. Op de achtergrond staan diverse personen en een militair. De militair salueert. Opnamen van dezelfde situatie vanuit verschillende hoeken. Op de achtergrond zitten diverse personen op een tribune en links staan de jongedames van de gymnastiekvereniging. Burgemeester Roukema staat achter een houten spreekgestoelte en houdt een toespraak. Op de voorgrond zitten diverse jongedames van de gymnastiekvereniging. Tot slot juicht het publiek, of roept men ‘hoera.’ Diverse personen ontfermen zich over een nieuwe kerkklok voor de Nederlands hervormde kerk. De opnamen zijn gedeeltelijk onderbelicht. Close-up van de nieuwe kerkklok. Met vereende krachten duwen diverse personen de kerkklok naar binnen. Twee heren draaien aan een lier die op een open vrachtwagen is bevestigt. De kabel loopt naar boven, vermoedelijk om de kerkklok in de toren te hijsen. Opnamen van een fakkeloptocht. Alleen de fakkels zijn zichtbaar. Dan opnamen van een groot vreugdevuur. Personen met fakkels lopen er omheen. Tot slot vuurwerk en een tekstbeeld dat omhoog scrollt met: ‘Wilhelmus. Wilhelmus van Nassouwe Ben ick van Dietschen bloed; Den Vaderlant ghetrouwe Blijf ick tot in den doet. Een prince van Oranjen Ben ick vrij onverveert; den Coninck van Hispanjen Heb ick altijd gheëert. Mijn schilt en de betrouwen Sijt ghij, o God, mijn Heer! Op U so wil ick bouwen, Verlaat mij nimmer meer! Dat ick doch vroom mag blijven. U dienaer ’t aller stont, Die tyranny verdrijven, Die mij mijn hart doorwont.’ Tekstbeeld met: ’Einde.’
Datum
  • 1940-1945
Ontvang onze nieuwsbrief
Tweewekelijks geven we je een overzicht van de meest interessante en relevante onderwerpen, artikelen en bronnen van dit moment.
Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sportVFonds
Contact

Herengracht 380
1016 CJ
Amsterdam

020 52 33 87 0info@oorlogsbronnen.nlPers en media