Ga direct naar: Hoofdnavigatie
Ga direct naar: Inhoud
Alle bronnen

Oorlog in Blik - Het nieuwe gemaal der Zuiderzeewerken bij Lemmer (acte 1)

Deze film maakt als eerste acte onderdeel uit van een filmreeks over de bouw door de firma Heemaf in Hengelo van drie enorme elektromotoren voor een nieuw gemaal bij Lemmer in het kader van de Zuiderzeewerken, van 1939 tot 1950. Dit deel volgt de assemblage van de eerste motor, bestaande uit een cirkelvormig statorhuis en een daarin passende wielvormige rotor. Beschrijving: 00.02.21 Tekst: “Het nieuwe gemaal der Zuiderzeewerken bij Lemmer. Een nationaal product der moderne techniek. De electrische uitrusting werd door Heemaf geleverd.” 00.02.36 Tekst: “Bouw en montage der drie verticale synchrone hoofdmotoren, elk 850 pk, 88 omw./min, 3000 volt.” 00.02.44 Beeld: Een arbeider snijdt met een op afstand bediende autogeen lasbrander platen voor de elektromotoren. 00.02.49 Tekst: “Het autogeen uitsnijden der platen” 00.02.53 Beeld: Meer opnames van de snijwerkzaamheden. 00.03.35 Tekst: “Uit deze platen wordt het statorhuis geheel in elkaar gelascht” 00.03.41 Beeld: Het aan elkaar lassen van de platen bij de constructie van het statorhuis. 00.04.04 Tekst: “Pas- en steunvlakken worden geschaafd, gefraisd en geboord” 00.04.11 Beeld: Het hele statorhuis beweegt heen en weer op de vlakbank. 00.04.29 De slede van de vlakbank wordt gefreesd met behulp van een heen en weer bewegende, vierkante freesbeitel. 00.04.32 Het schaven van een steunvlak met een verticale, roterende schaaf. 00.04.49 Het boren van gaten in het statorhuis met een langzaam draaiende kolomboor. 00.05.47 Tekst: “Het blik wordt in segmentvorm in den stator ‘gepakt’” 00.05.22 Beeld: Twee technici staan in de ring van de stator, die een doorsnede heeft van circa 7 meter, en leggen de statorplaten op elkaar. 00.06.21 Tekst: “De statorspoelen worden in dubbelen vorm gewikkeld en dan doorgeknipt; de spoelknoppen daarna omgebogen” 00.06.31 Beeld: Het wikkelen van de statorspoelen, die op een langzaam roterende arm bevestigd zijn, waarheen het van een haspel afrollende draad geleid wordt. 00.06.53 De statorspoelen worden met een zware draadschaar doorgeknipt, waarna het rondlopende uiteinde, de spoelkop, wordt omgebogen. 00.07.31 Het klaarleggen van de statorspoelen op een werktafel. 00.07.38 Tekst: “De statorspoelen worden omwikkeld en daarna in den compoundketel geïmpregneerd” 00.07.43 Beeld: Jonge vrouwen omwikkelen de U-vormige statorspoelen met linnen. 00.08.08 Het opstapelen van de omwikkelde spoelen op een trekkar, die naar de compoundketel geduwd wordt, waarin de spoelen, hangend in een rek, worden neergelaten. 00.09.11 Het bolvormige deksel wordt gesloten. 00.09.26 Tekst: “Gedurende enkele uren blijven de spoelen onder hoogen druk in den ketel” 00.09.33 Beeld: Het scharnierende deksel gaat weer omhoog en de nu zwart geworden spoelen worden opgehesen en opgestapeld. 00.10.15 Tekst: “Na het impregneeren worden de spoelen van micabuisisolatie voorzien en ‘gebakken’” 00.10.24 Beeld: Kijkje in de assemblagehal, waar een buis van mica wordt gevormd. 00.11.21 Een voorgevormde platte buis van mica wordt op de benen van de statorspoel geschoven, die vervolgens in een etage-oven gelegd wordt. De wijzer van de drukmeter wijst 50 kg per cm2 aan. 00.11.50 Tekst: “Het aanbrengen van de statorspoelen in de blikgleuven” 00.11.55 Beeld: Het monteren van de statorspoelen in het statorhuis, waarbij een man de gleuven in de pakken openhoudt en en ander de benen van de statorspoel in de gleuven schuift. 00.12.53 Verwijderen van overtollige impregneerlak. 00.13.06 Tekst: “De vrije einden der spoelen worden omgebogen, samengesoldeerd en daarna afgeïsoleerd” 00.13.13 Beeld: Monteurs werken aan het statorhuis, waarvan de twee helften in een S-vorm zijn neergelegd ten behoeve van een betere bereikbaarheid aan beide kanten. Draadeinden van de statorspoelen worden omgebogen, aan elkaar gesoldeerd en afgeïsoleerd. 00.14.06 Tekst: De bovendraagbalk, uit profielbanken en plaat samengelascht, wordt op de steun- en pasvlakken bewerkt” 00.14.15 Beeld: De bovendraagbalk, geconstrueerd uit profielen bekleed met plaatijzer, is onder bewerking op de pasvloer. 00.14.38 Tekst: “Bewerken van de verticale flensas” 00.14.43 Tekst: “En afdraaien van het gegoten motorhuis” 00.14.46 Beeld: Een langzaam ronddraaiende beitelmachine tijdens het afdraaien van het motorhuis. 00.15.29 Tekst: “Ook het rotorblik wordt in segmentvorm ‘gepakt’” 00.15.32 Beeld: Het opbouwen van de rotor, waarbij de rotorblikken (dunne, getande, platen van sterk geleidend materiaal, bv. van koper) over de verticale pinnen geschoven worden. 00.16.15 Tekst: “De dubbele rotorwikkeling wordt in de gleuven geschoven” 00.16.19 Beeld: De reusachtige rotor is nu op een horizontale as geschoven, met daarachter het motorhuis, eveneens in verticale stand. In de gleuven van de rotor worden stangen, de dubbele rotorwikkelingen, geschoven en aan het uiteinde aan elkaar gesoldeerd. 00.17.42 Tekst: “De ‘gewikkelde’ rotor wordt van een bandage voorzien” 00.17.45 Beeld: Op de langzaam rond bewogen rotor wordt een dunne bandage gewonden, die met hamer en beitel voorzichtig wordt aangeklopt, waarna het winden weer voortgaat. 00.19.14 Tekst: “De spoelkoppen van den rotor worden verder afgeïsoleerd” 00.19.18 Beeld: Jonge vrouwen zijn bezig met het afisoleren van de spoelkoppen aan beide zijden van de rotor. 00.19.58 Einde

Ontvang onze nieuwsbrief
Tweewekelijks geven we je een overzicht van de meest interessante en relevante onderwerpen, artikelen en bronnen van dit moment.
Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sportVFonds
Contact

Herengracht 380
1016 CJ
Amsterdam

020 52 33 87 0info@oorlogsbronnen.nlPers en media
Deze website is bekroond met:Deze website is bekroond met 3 DIA awardsDeze website is bekroond met 4 Lovie awards