
Tekeningen en spotprenten (digitaal) van Andries Frederiks.
Tekeningen en spotprenten (digitaal) van Andries Frederiks. Andries Frederiks (1907-1999), werkzaam bij de Nederlandse Spoorwegen, werd tijdens de oorlog een zeer actief tekenaar voor de illegale pers. In het begin van de oorlog maakte hij anti-Duitse karikaturen en plakte die op lantaarnpalen en bij stations. Later maakte hij werk voor illegale bladen als Ons Vrije Nederland, Ons Volk en Oranje-Bulletin. bezetter te hekelen. De prentjes plakt hij op stations en lantaarnpalen in Utrecht. Vanaf 1943 begint Frederiks tekeningen te maken voor de illegale bladen Geïllustreerd Vrij Nederland, Ons Volk en het Oranje-Bulletin. Verder maakt hij enkele boekjes en een kalender voor de illegale drukkerij 't Stichtse Pepertje. Frederiks omschrijft het tekenen in de oorlog als een obsessie. ,,Ik tekende dag en nacht door, ik kon niet stoppen. Niet omdat ik heldhaftig wilde zijn, maar omdat ik me moest ontladen. Het was een ziekte.'' De honderden tekeningen werden op allerlei manieren het huis uit gesmokkeld, zijn vrouw leende soms de kinderwagen van de buren om in de holle buizen ervan een aantal tekeningen te kunnen vervoeren. Frederiks zelf hield zich niet bezig met de praktische kant van zijn verzetswerk. ,,Ik wist vaak niet eens waar de tekeningen terecht kwamen. Het enige waar ik me de tijd voor gunde was het produceren van tekeningen. Het meeste van wat ik heb getekend is overigens nooit gepubliceerd.'' De bekendste tekening van Frederiks is die van een ezel die zich bij het arbeidsbureau meldt, terwijl hij zegt: "Ik geef mij ook op voor Duitschland, ze zeggen dat het gras daar veel beter is dan hier!" Dit affiche werd in de nacht van 7 op 8 januari overal in Utrecht opgeplakt. Op een andere prent worden mensen door een gevaarlijk uitziende nazi de trein in geduwd, met het onderschrift: "Spoorwegmannen, houdt vol! Niet voor onze voedselvoorziening, maar voor mensenroof willen de nazi's u gebruiken". Verder maakt Frederiks een groot aantal karikaturen van Hitler in allerlei benarde situaties. Hitlertjes bungelend aan een galg, Hitlertjes verdrinkend in een sloot. In veel gevallen zijn de armen of benen gestrekt in de vorm van de letter v, een verwijzing naar de `V van Victorie'-propaganda van de Duitsers.
- Frederiks, A.
- Prenten en tekeningen
- 18446
- Oorlogshumor
- Uitgeverijen, Clandestien/Illegaal, Het Stichtse Pepertje
- Utrecht
- Frederiks, A.
- Pers, Illegaal, Ons Volk
Bij bronnen vindt u soms teksten met termen die we tegenwoordig niet meer zouden gebruiken, omdat ze als kwetsend of uitsluitend worden ervaren.Lees meer




