Ga direct naar: Hoofdnavigatie
Ga direct naar: Inhoud
Bron delenBron delen

Den Haag, 'Indisch monument'

Het 'Indisch monument' in Den Haag is opgericht ter nagedachtenis aan alle Nederlandse burgers en militairen die het slachtoffer zijn geworden van de Japanse bezetting (1941-1945) van het voormalige Nederlands-Indië. Tevens worden met het gedenkteken de honderdduizenden Romusha's herdacht die tijdens de bezetting zijn omgekomen. Dit waren Indonesische dwangarbeiders die onder valse voorwendselen werden geronseld en werden ingezet voor slavenarbeid. De titel van het gedenkteken luidt: 'De Geest Overwint'. Hoewel de capitulatie van Duitsland op 5 mei 1945 meestal gezien wordt als het einde van de Tweede Wereldoorlog, was Nederland ook na die datum nog altijd in oorlog. Sinds het begin van 1942 was het voormalige Nederlands-Indië immers bezet door Japan. Pas toen Japan op 15 augustus 1945 capituleerde, was de Tweede Wereldoorlog voor Nederland officieel ten einde. Tussen 1942 en 1945 zijn in totaal circa 16.800 burgergevangenen en 8.500 krijgsgevangenen uit het voormalige Nederlands-Indië omgekomen in interneringskampen of tijdens de dwangarbeid aan spoorlijnen in heel Zuidoost Azië. Talloze anderen werden voor het leven getekend door de ontberingen. Oprichting In het voorjaar van 1986 werd door enkele vooraanstaande Nederlanders het plan opgevat om een monument op te richten 'dat tot uitdrukking brengt wat de toenmalige Nederlands-Indische bevolking in Zuidoost-Azië, zowel burgers als militairen, in de strijd en tijdens de Japanse bezetting, heeft doorgemaakt. De initiatiefnemers waren de heren Verhey, oud-verzetsstrijder en wethouder in Amsterdam', en wijlen de heer Samkalden, burgemeester van Amsterdam. De heer Samkalden had als ambtenaar van het Binnenlands Bestuur in verschillende Japanse kampen gezeten. Hun voorstel tot oprichting van een Indisch monument werd spoedig door een groot aantal prominenten en Indische organisaties gesteund. De Stichting Indisch Monument werd opgericht, onder voorzitterschap van de heer Samkalden. De heer Verhey werd voorzitter van het comité van uitvoering. De betekenis van dit monument voor de Indische gemeenschap in Nederland werd al gauw duidelijk: 'Dat op nationale schaal aandacht wordt geschonken aan het oorlogsgebeuren in die jaren 1942-1945 in de meest ruime zin; dat de overlevenden, die de oorlog nog dagelijks meedragen in hun bestaan, een vast punt van erkenning en herkenning krijgen, dat van bijzonder grote morele waarde wordt geacht; dat een monument verrijst dat recht doet aan het respect en de waardering voor de moed, de standvastigheid en het vaste vertrouwen dat tienduizenden in Nederlands-Indië hebben getoond in de overwinning op een wrede onderdrukking; dat de opgeroepen solidariteit tussen hen die in Nederland de oorlog beleefden, en hen die dat in Nederlands-Indië deden, een grondslag legt met toekomstwaarde.' Uit 33 inzendingen werd in het najaar van 1987 zowel door de Stichting Indisch Monument als door de gemeente Den Haag gekozen voor het ontwerp van beeldhouwster Jaroslawa Dankowa. Over deze keuze ontstond enige beroering. Enkele Indische organisaties prefereerden een beeldhouwer met een Indische achtergrond. De stichting deelde dit standpunt niet. Door verscheidene organisaties en particulieren was inmiddels een bedrag van hfl. 330.000,- ingezameld. Deze geldsom werd door het ministerie van WVC aangevuld tot het benodigde bedrag van hfl. 480.000,-. Publieke omroep de AVRO heeft ook aan deze som bijgedragen, door zijn programma’s af te sluiten met de ondertiteling 'een bijdrage te storten ten behoeve van het Indisch Monument'. Deze inzamelingsactie heeft circa hfl. 70.000,- opgebracht. Onthulling Het monument is onthuld op 15 augustus 1988 door Hare Majesteit Koningin Beatrix. Aan de voet van het gedenkteken liggen elke dag bloemen. De Indische klok is geplaatst op 11 juli 1995 en werd voor het eerst geluid op de Lustrum-herdenking van 15 augustus 1995, in aanwezigheid van H.M. Koningin Beatrix. De luidklok is vervaardigd door de 'Royal Bell- Foundry en Petit Fransen' te Aarle-Rixtel. Dit is de oudste en een van de bekendste klokkenmakers ter wereld. Op 27 juli 2005 is in Madurodam een miniatuur van het Indisch monument onthuld ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van de Japanse capitulatie en de viering van de Indische Zomer in Den Haag. Dit miniatuur is onthuld door de heer Wim de Haas, weduwnaar van de ontwerpster van het monument en de heer Marc Albers, burgemeester van Madurodam.
Type
  • Monument
Plaats
Vervaardiger
  • Mevr. Jaroslawa Dankowa
Collectie
  • Oorlogsmonumenten
Ontvang onze nieuwsbrief
Tweewekelijks geven we je een overzicht van de meest interessante en relevante onderwerpen, artikelen en bronnen van dit moment.
Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sportVFonds
Contact

Herengracht 380
1016 CJ
Amsterdam

020 52 33 87 0info@oorlogsbronnen.nlPers en media