Jan Willem Coenraads Nederveen

Student vliegtuigbouwkunde Jan Willem Coenraads Nederveen is op 15 januari 1920 in Langbroek geboren als zoon van Johannes Adrianus Coenraads Nederveen en Christina van Dijk. Jans vader is arts en het gezin verhuist in de dertiger jaren naar Noordwijk. Daar wordt Jan fervent zeiler en lid van de kustzeilvereniging. Hij maakt vanaf 1930 al drijfplanken, van triplex, en is één van de eerste surfers van Nederland. Jans vader behandelde op 18 januari 1942 de bevroren voet van Engelandvaarder Ed Barten, die uit Zandvoort was vertrokken en naar Noordwijk terug dreef. Nederveen wordt in 1943 na drie weken uit kamp Vught vrijgelaten nadat hij als student-gijzelaar door de Duitse bezetter was opgepakt. Omdat hij blijft weigeren middels een verklaring te beloven dat hij tegenover de bezetter 'loyaal' zal zijn moet hij onderduiken. Intussen helpt hij verzetsgroepen bij het verspreiden van illegaal drukwerk en het vervoeren van wapens. Met Willem Otto Beck, Joris Beekenkamp, Willem Bruyne, Frits Driessen ter Meulen, Maarten Gutteling, Nico van Hasselt, Willy Korver, Rudolf Nelemans, Eduard le Rütte, Theo Vrins, Hans en Rinus Zaaijer en Bob en Cor van Zuylen probeert hij naar Engeland te gaan. Jan haalt in Ilpendam een boot op die in de Leidse Vliet zeeklaar wordt gemaakt. Op 23 augustus 1943, de avond voor hun vertrek, komt de groep bijeen bij de familie Burgwal in de Populierstraat 19 in Den Haag. Anton Schrader, hoofd Bureau Grondstoffen bij het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Den Haag, laat hen daarna in een vrachtwagen naar de Schie brengen. Daar worden zij door schipper Kees Koole met zijn Nooit Volmaakt opgehaald en verborgen in het ruim. Hun vluchtbootje wordt verzegeld en achter de Nooit Volmaakt meegesleept, zodat het een vaartuig van de voedselvoorziening lijkt. Even na middernacht verlaten ze het Haringvliet, richting Engeland. Na een uur of twee varen krijgen ze problemen met de motor. Tijdens een poging hem te repareren glijdt de motor overboord, waarbij Nederveen wordt meegesleurd. Hij wordt aan boord getild, maar de motor zijn ze kwijt. Die nacht wordt de wind uit het zuidwesten sterker en drijven ze terug naar de Hollandse kust. Bovendien blijkt de boot overbelast en begint ze te lekken. Met man en macht - en ondanks de zeeziekte van een aantal van hen - wordt gehoosd. Op ongeveer 60 km buiten de kust worden ze door een Duits marineschip van zee gehaald en naar Den Helder gebracht. Na een verblijf in het Amsterdamse Huis van Bewaring aan de Weteringschans en in Amsterdam en het Huis van Bewaring in Scheveningen (het 'Oranjehotel') wordt de groep op 7 januari 1944 overgebracht naar kamp Vught en later de gevangenis aan de Utrechtse Gansstraat. Op 27 april veroordeelt het Duitse Marinekriegsgericht Jan Coenraads Nederveen, Rinus Zaaijer, Theo Vrins en Rudolf Nelemans wegens een poging tot Feindbegünstigung tot de dood, maar generaal Christansen, de bevelhebber van de Wehrmacht in Nederland, verleent hun gratie omdat zij reserve-officieren van het Nederlandse leger zijn. Hun straf wordt omgezet in 15 jaar tuchthuis. Hij is door de Amerikanen bevrijd. Hij is op 5 maart 1999 in Noordwijk overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders