Tonny Johann Bouwens

BOUWENS (Tonny Johann), geboren te Rotterdam op 13 februari 1926, als een van een tweeling en als kleinzoon van een Duitse oma. In 1940 vertrekt zijn vader naar Curaçao. In 1944 woont Tonny met zijn moeder en andere kinderen in de Rotterdamse wijk Bospolder, op het adres Rosenveldtstraat 78b. Bij de razzia van 10 november 1944 wordt Tonny opgepakt, hij is dan 18 jaar en een hulp bij een tankstation. Vermoedelijk wordt hij, net als zijn buurt- en leeftijdgenoot Johannes Nicolaas le Roij (1926-1925), per rijnaak weggevoerd, via Amsterdam en het IJsselmeer naar Kampen, waarna hij lopend naar Kamp Wezep moet, een mars van drie à vier uur. Op 19 november 1944 vertrekt een overvolle trein met 1.500 Rotterdamse razziaslachtoffers, onder wie Tonny, vanuit Wezep, met als eindbestemming Sudweyhe bij Bremen. Op 20 november 1944, ’s nachts rond 02:45 uur, botst die trein bij het station van Bad Zwischenahn (nabij Oldenburg) op een daar stilstaande locomotief. Tonny raakt lichtgewond (een schaafwond aan zijn linkerknie) maar heeft ook schurft. Hiervoor wordt hij van 20 tot 23 november 1944 opgenomen in het Peter Friedrich-Ludwig ziekenhuis in Oldenburg en van 23 november tot 8 december 1944 in een noodhospitaal in Huntlosen, dat ten zuiden van Oldenburg ligt. Uit een rapport van de Oberkreisdirektor blijkt dat Tonny later gevangen wordt gehouden in het Gestapo-Arbeitserziehungslager in Farge, in het noordwesten van Bremen. De reden hiervan is niet bekend, een mislukte vluchtpoging kan een mogelijke oorzaak zijn geweest. De gevangenen moeten helpen bij de bouw van een ondergronds brandstofdepot. De werkomstandigheden zijn, evenals de behandeling door vaak sadistische bewakers, in het algemeen even onmenselijk als die in een concentratiekamp. Het kamp in Farge geldt als één van de ergste Arbeitserziehungslager in de gehele naziperiode. Op 8 april 1945 overlijdt Tonny in het Marinelager in Neuenkirchen, gemeente Schwanewede, aan een longontsteking, 19 jaar oud. Op 12 april 1945 wordt Tonny begraven in een enkel graf in Neuenkirchen en op 16 mei 1945 wordt hij herbegraven op het Evangelisch Friedhof Rekum in Bremen-Farge. Daar wordt hij begraven in het massagraf 282-6, wellicht samen met burgers en soldaten die tijdens de gevechten, eind april 1945, in Bremen zijn omgekomen. De naam van Tonny wordt door de Oorlogsgravenstichting vermeld in haar gedenkboek 42 (een supplement op alle delen).

Bron: Stadsarchief Rotterdam