Oncko Wttewaall van Stoetwegen

Ook bekend als: Oncko Quirijn Wttewaall van Stoetwegen

Oncko Wttewaall van Stoetwegen (Rotterdam, 2 maart 1914 – Laren (NH), 6 maart 1991) was een militair die meevocht tijdens de meidagen van 1940. Bij een poging met verzetsstrijder George Maduro naar Engeland te vluchten werd hij opgepakt en zat hij onder andere vast in Kamp Sachsenhausen.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Jhr. Oncko Wttewaall van Stoetwegen is op 2 maart 1914 in Rotterdam geboren. Zijn ouders wonen in de Mathenesserlaan, maar in 1930 is het gezin verhuisd naar de Statenlaan 127 in Den Haag. Datzelfde jaar overlijdt zijn moeder, in 1936 overlijdt zijn oudste zus aan tuberculose en in 1941 overlijdt zijn vader aan Parkinson. Oncko is een broer van freule Christine Wttewaall, de later bekende politica. In 1935 heeft hij eindexamen gym.α gedaan op het Vrijzinnig Christelijk Lyceum (VCL) in Den Haag, daarna is hij in Utrecht gaan studeren. In 1936 leert hij tijdens zijn militaire dienst aan de School voor Reserve-Officieren der Cavalarie George Maduro kennen. Na de meidagen van 1940 verhuist hij naar een studentenkamer in Leiden. George Maduro wordt in Leiden gearresteerd en duikt na zijn vrijlating onder in Den Haag. Samen zijn Oncko en George bij het verzet actief. Ze stelen wapens van de Duitsers en verzamelen inlichtingen. Eind december 1943 besluiten ze met een aantal geallieerde piloten via Zwitserland naar Engeland te gaan. Oncko wordt in België door Prosper Dezitter, die werkt bij de Duitse Abwehr, verraden en gearresteerd; het verraad wordt meteen duidelijk als de Gestapo wil weten wie van hen de twee Nederlanders zijn. Oncko en Maduro worden daarop afgevoerd naar de gevangenis van Saarbrücken. Daar ondernemen ze twee ontsnappingspogingen. De eerste keer mislukt doordat zij na een bombardement achterblijven om twee gewonde Polen uit te graven. Bij de tweede poging worden ze bij de poort door de directeur van de gevangenis opgepakt. Vanuit Saarbrücken gaat Oncko op transport naar Sachsenhausen. Als het kamp in april 1945 wordt ontruimd, begint hij met 1800 gevangenen aan de dodenmars. Eén van de medegevangenen is Johan Ringers (1885), de latere minister. Oncko beschermt deze oudere man door tijdens de overnachtingen aan de windzijde te gaan liggen, maar na 12 dagen raken ze elkaar kwijt. Toch bereiken Oncko en Ringers Nederland. Oncko overleeft de oorlog, maar George Maduro is aan uitputting in Dachau overleden. Na de oorlog maakt Oncko zijn studie af. Hij trouwt 22 december 1949 met Machteld Wilhelmina van Loon, hun huwelijk blijft kinderloos. Hij overlijdt op 6 maart 1991 in Laren (NH).

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders