Gerrit Jan Deurhof

Gerrit Deurhof vertrok in april 1937 naar Spanje om zich aan te sluiten bij de Republikeinse strijders tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Tijdens zijn reis werd het schip waarop hij voer, de 'Ciudad de Barcelona', vlak voor de kust van Malgrat door een Italiaanse onderzeeboot getorpedeerd, waarbij hij een schedelfractuur opliep. Na herstel werkte hij in Albacete als hospitaalsoldaat en later, vanaf mei 1938, als sergeant-majoor aan het front bij het Ebro-offensief, waar hij administratieve taken vervulde en opnieuw licht gewond raakte. Volgens Nederlandse inlichtingendiensten was hij ook verpleger en stond bekend als een dappere en gedisciplineerde soldaat. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland zat Deurhof van december 1942 tot juli 1943 gevangen in kamp Vught en maakte deel uit van de Raad van Verzet. Na zijn vrijlating werkte hij als kelner en nam hij een café over dat een ontmoetingsplek werd voor oud-Spanjestrijders. Hij werd verdacht van het ondersteunen van communistische activiteiten, het doorsturen van jonge mannen naar militaire training in Frankrijk en betrokkenheid bij wapensmokkel. Na de oorlog probeerde Deurhof zijn Nederlandse nationaliteit terug te krijgen, die hij in 1938 had verloren. Hij exploiteerde in 1947 samen met een andere oud-strijder een kasteel in Frankrijk als familiepension met het doel vakantiekolonies te organiseren voor kinderen van verbannen Spaanse republikeinen, maar dit project stopte na een jaar wegens gebrek aan winst. Vanaf 1952 werkte hij in Amsterdam bij een nachtbewakingsdienst met politiehonden. Pas in 1975 werd hij officieel gerehabiliteerd als Nederlander. Hij bleef actief in politieke kringen en werd genoemd als deelnemer aan het Comité Vrij Spanje, dat zich inzette tegen het Franco-regime. Ondanks zijn inzet voelde hij zich na de oorlog vaak verbitterd over de erkenning van zijn strijd en zijn politieke verleden.

Bron: IISG | Nederlandse vrijwilligers in de Spaanse Burgeroorlog (tekst ingekort met behulp van AI)