Ga direct naar: Hoofdnavigatie
Ga direct naar: Inhoud

Nationaal-Socialistische Nederlandse Arbeiderspartij - Van Rappard (NSNAP-Van Rappard)

Status: Bruikleencollectie Nationaal Archief
beheersgeschiedenis/overbrenging naar het NIOD

In oktober 1956 is een eerste toegang vervaardigd door mevrouw J. Buzeman.

Geschiedenis

Tijdens zijn studie economie in Berlijn, München en Wenen kwam Ernst Herman ridder van Rappard (Banjoemas, Nederlands-Indië 30 oktober 1899 - Vught 11 januari 1953) in aanraking met het nationaal-socialistische gedachtegoed. Waarschijnlijk heeft zijn jeugdvriend M.M. Rost van Tonningen zijn interesse aangewakkerd

G.R. Zondergeld, 'Rappard, Ernst Herman ridder van (1899-1953)', in Biografisch Woordenboek van Nederland (http://www.historici.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/bwn6/rappard).

.

Samen met Adalbert Smit en Albert van Waterland (pseudoniem van Albert de Joode) richtte Van Rappard op 16 december 1931 de Nationaal-Socialistische Nederlandsche Arbeiderspartij (NSNAP) op waarvan hij partijsecretaris werd. Twee dagen eerder had Anton Mussert de NSB opgericht.

De drie initiatiefnemers raakten na enige maanden in onmin met elkaar waarna de NSNAP uiteen viel. Er ontstonden drie splinterpartijen die uitgesproken antisemitisch waren en zich spiegelden aan de NSDAP van Hitler. Als enige streefde de NSNAP-Van Rappard onder de leus 'Neder-Duitsch, Weder Duitsch' naar opname in het Duitse Rijk.

Zijn grootste aanhang kreeg Van Rappard in Arnhem maar hij bleef in de schaduw van de meer Nederlands-georiënteerde NSB van Mussert. De concurrentie sijpelde door tot in Rappards eigen familie want zijn oudste broer Oscar was zeer actief binnen de NSB.

Nadat ambtenaren zich niet meer bij zijn partij mochten aansluiten en een partijbijeenkomst in Nijmegen verboden werd, hief Van Rappard de partij op 16 juni 1939 op. Op dat moment telde zijn NSNAP nog geen vijfhonderd leden. De Duitse inval veranderde echter zijn positie. Met financiële steun van de nieuwe machthebbers blies Van Rappard zijn partij nieuw leven in. Op 15 juni 1940 al verscheen het eerste nummer van het partijorgaan "Het Nieuwe Volk". In verschillende plaatsen werden partijkantoren opgericht. Het hoofdkwartier was, evenals dat van de NSB, gevestigd in Utrecht.

Van Rappard tijdens een toespraak over een mogelijke fusie met de NSB.

Aanvankelijk stond de Duitse bezetter de felle concurrentiestrijd tussen de Nederlandse fascistische en nationaal-socialistische partijen oogluikend toe. Ook op straat werd de strijd voortgezet: een aantal maal kwam het tot vechtpartijen tussen NSB'ers en NSNAP-aanhangers. Uiteindelijk kwam in september 1941 vanuit Berlijn, op voorstel van rijkscommissaris A. Seyss-Inquart, de verordening dat de NSNAP moest opgaan in de NSB. Een paar maanden later, op 14 december, maakte Seyss-Inquart bekend dat alleen nog de NSB als politieke partij in Nederland was toegestaan. Van Rappard trad in dienst bij de SS en nam deel aan gevechten aan het Oostfront, waarvoor hij gedecoreerd werd met het IJzeren Kruis der tweede klasse, het Verwundetenabzeichen en het Sturmabzeichen.

In mei 1945 werd hij door de Canadezen gevangen genomen om bijna vier jaar later ter dood veroordeeld te worden. In hoger beroep werd het vonnis begin 1950 omgezet in een levenslange gevangenisstraf. Van Rappard overleed in januari 1953 aan een hersenbloeding in het Centrale Ziekenhuis voor het Gevangeniswezen te Vught.

Geschreven en getypte documenten, geen bijzondere handschriften
Nationaal-Socialistische Nederlandse Arbeiderspartij - Van Rappard (NSNAP-Van Rappard)
periode van ontstaan

(1936) 1940-1941(1943)

Over het archief: Organisatie, geleid door Ernst Herman Ridder van Rappard, droeg de "Groot-Duitse gedachte" uit: Nederland moest een provincie worden van het Groot-Duitse Rijk. In 1939 verboden, maar na 14 mei 1940 direct weer opgericht. In december 1941 ging de NSNAP op in de NSB (archief 123).
Openbaarheid: Deze stukken zijn beperkt openbaar. Zij zijn slechts raadpleegbaar na verkregen toestemming van de directeur van het NIOD. Voor bezoekers die deze toestemming willen hebben, ligt een formulier bij de balie van de studiezaal van het NIOD.
Ontvang onze nieuwsbrief
Tweewekelijks geven we je een overzicht van de meest interessante en relevante relevante onderwerpen, artikelen en bronnen van dit moment.
Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sportVFonds
Contact

Herengracht 380
1016 CJ
Amsterdam

020 52 33 87 0info@oorlogsbronnen.nlPers en media