Ga direct naar: Hoofdnavigatie
Ga direct naar: Inhoud
Bron delenBron delen

Apeldoorn, monument aan de synagoge

Het monument aan de synagoge in Apeldoorn is opgericht ter nagedachtenis aan de joodse medeburgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter zijn gedeporteerd en omgebracht. In de nacht van 1 op 2 augustus 1941 staken NSB’ers de synagoge aan de Paslaan in brand. Hierbij werd het gebouw grotendeels verwoest. De meeste wetsrollen, veel kerksieraden en enkele glas-in-loodramen konden worden gered. De brand bleek het startsein voor de gewelddadige vervolging van de joden in Apeldoorn. In oktober 1941 werden tijdens een totaal onverwachte bliksemactie van de bezetter de eerste joden uit Apeldoorn weggevoerd. Dertien joden werden op transport gezet naar het Oostenrijkse concentratiekamp Mauthausen. Vanaf april 1942 moesten joden een davidster op hun kleren dragen. Dit maakte het traceren en oppakken van joodse inwoners eenvoudiger. In november 1942 werden 67 joden uit Apeldoorn op transport gesteld naar het doorgangskamp Westerbork. Op 20 januari 1943 vertrokken 33 gezinnen naar het vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau, samen met joodse patiënten en personeelsleden van de psychiatrische inrichting 'Het Apeldoornsche Bosch' (in totaal ruim 1200 mensen). Eind maart 1943 werden zeven joden naar Vught en acht naar Westerbork gedeporteerd. In Apeldoorn keerden na de bevrijding omstreeks 150 joden terug. Circa 1450 Apeldoornse joden hebben de oorlog niet overleefd. Na de oorlog hield de kleine joodse gemeente sjoeldiensten in woonhuizen en ook in het kerkgebouw van de remonstranten aan de Paslaan. Pas in 1959 begon men, met steun van het rijk, aan de bouw van de nieuwe synagoge. In het ontwerp zijn enkele van de oude glas-in-loodramen verwerkt. Bijzonder is dat men gebruik kon maken van de wetsrollen en kerksieraden die de oorlog overleefd hadden. Oprichting Het toevoegen van het monument aan de nieuwe synagoge was een initiatief van de toenmalige burgemeester Des Tombe. Deze stelde de benodigde financiën beschikbaar opdat er een herinnering aan de tijdens de bezetting omgekomen Apeldoornse joden in de synagoge aanwezig zou zijn. Onthulling Op 28 februari 1960 werd de sjoel, en daarmee ook het monument, ingewijd.
Ontvang onze nieuwsbrief
Tweewekelijks geven we je een overzicht van de meest interessante en relevante relevante onderwerpen, artikelen en bronnen van dit moment.
Ministerie van volksgezondheid, welzijn en sportVFonds
Contact

Herengracht 380
1016 CJ
Amsterdam

020 52 33 87 0info@oorlogsbronnen.nlPers en media