Archief van de gemeente Castricum, 1938-1980

Bereik en inhoud Oorspronkelijke inleidingen en bijlagen Geschiedenis van Castricum De oorlogsjaren 1940-1945 zijn niet ongemerkt voorbij gegaan aan Castricum. In 1940 nam Castricum nog evacues op uit Den Helder, maar in de jaren 1942-1944 werd het kustgebied ontruimd op last van de Duitse bezetter. De bewoners werden ondergebracht bij naburige gemeentes als Alkmaar en Heemskerk. Op last van de Duitse bezetter werden woningen en boerderijen gesloopt, vermoedelijk om plaats te maken voor de kustverdediging. Na 1945 begon de wederopbouw, en tegelijkertijd werd ook begonnen met de uitbreiding van Castricum met nieuwe woningbouw. In de jaren ’50 nog bescheiden in de Oranjebuurt, maar in de jaren ’60 grootschaliger met Bakkum-West, de Zeeheldenbuurt en de wijk Molendijk. Noord-End volgde in de jaren ’70. Dit leverde de volgende cijfers m.b.t. de bevolkingsgroei op: 1900 1834 inwoners 1938 7138 1948 7946 1958 11896 1963 14299 1968 18197 1978 22772 Het winkelcentrum Geesterduin werd gerealiseerd in de jaren ’70. Dit werd het nieuwe centrum van Castricum. Aangrenzend aan de wijk Noord-End werd een sportcomplex met sporthal en tennisbanen gerealiseerd. De gemeente kende zelf ook een groei. Cijfers over het aantal ambtenaren zijn niet aangetroffen maar het raadhuis aan de Dorpsstraat werd uiteindelijk te klein om iedereen onder te brengen. Al vanaf het eind van de jaren ’50 werden er afdelingen ondergebracht aan de burgemeester Lommensstraat, het Overtoom en de burgemeester Mooijstraat. Geschiedenis van de archieven Het bewerkte archief van de gemeente Castricum over 1938-1980 is te splitsen in 2 blokken. Het blok 1938-1965 was in feite al voorbewerkt. In eerste instantie door een tijdelijk medewerkster van de gemeente Castricum, mevr. Ruggenberg. Daarna is het werk voortgezet door dhr. N. Machlas van Archiefbureau Den Boer. Verder bestond er een archiefblok voor de periode 1966-1990 . Het archief is voor zover bekend het complete archief van de gemeente Castricum. Er zijn geen dienstarchieven ergens (meer) aangetroffen. Er moeten wat opmerkingen gemaakt worden over de compleetheid van het archief: Vooral het blok 1938-1965 is zeer sterk opgeschoond. Vaak zijn van verordeningen etc. alleen het raadsbesluit bewaard gebleven. Stukken die inzicht geven in het hoe en wat over het opstellen of wijzigen van de verordeningen zijn niet meer aanwezig. Daarnaast zijn er wat lacunes; bijvoorbeeld bij Ruimtelijke Ordening in het onderdeel over uitbreidings- en bestemmingsplannen. En bij Sport is veel onduidelijk m.b.t. het begin van de aanleg van diverse sportcomplexen. De dossiervorming is over het algemeen redelijk te noemen. Opvallend is dat het gebruik van straatnamen of andere aanduidingen van de geografische locatie vaak achterwege werd gelaten. Een minpunt is wel dat soms totaal onduidelijk is hoe iets tot stand gekomen is en of dat iets wel werd gerealiseerd of doorgezet. Als voorbeeld noem ik de huisvesting van de openbare ULO en later Jac. P. Thijsse-mavo. In 1958 betrok deze school een nieuwbouw in de Oranjebuurt. In 1968 was de school echter gehuisvest aan de Bakkumerstraat 14a. Stukken m.b.t. de verhuizing, reden voor de verhuizing etc., zijn niet aangetroffen. In 1969 werd een archiefverordening vastgesteld waarbij kluizen in de gebouwen Dorpsstraat 65 en Overtoom 24 werden aangewezen als archiefruimte. Ruimtegebrek leidde ertoe dat in 1976 de archiefruimte van de gemeentelijke archiefdienst Alkmaar werd aangewezen als archiefbewaarplaats en dat het archief t/m 1937 daarnaar toe verhuisde (inv.nr. 530). Verantwoording van de bewerking In 2001 werd door de gemeente Castricum aan Loek Nijholt Archiefservice B.V. de opdracht gegeven om de voormalige gemeenten Castricum, Akersloot en Limmen tot en met 1980 zodanig te bewerken dat de archieven konden worden overgedragen aan het Regionaal Historisch Centrum Alkmaar. Voor de gemeente Castricum betekende dit dus het archiefblok over de jaren 1938-1980. 1938 is vermoedelijk het beginjaar omdat er in dat jaar werd begonnen met het registratuurstelsel. 1905 is afkomstig van een register van op het beheer van de strandvonderij dat in dat jaar begint (inv.nr. 641), maar er zijn meerdere registers waarvan de looptijd begint vóór 1938. De kadastrale leggers zijn nog ouder, maar niet voorzien van een datering. 1980 is een willekeurige datum. 1985 is afkomstig van een beroepsprocedure bij de Raad van State over de vaststelling van een bestemmingsplan (inv.nrs. 766 en 767). Omdat 1980 een willekeurig, achteraf gekozen jaar zijn er onvermijdelijk caesuurproblemen. Er is nadrukkelijk voor gekozen om zaken die grotendeels hebben plaatsgevonden in de periode t/m 1980 maar hun definitieve afronding hebben gehad in 1981 of 1982, te handhaven in dit blok. Bijvoorbeeld bij bestemmingsplannen geld dan dat als het raadsbesluit tot vaststelling genomen is vóór 1981, ook de stukken over de goedkeuring door G.S. en beroepsprocedure bij de Raad van State zijn opgenomen in dit blok. Buiten de bewerking vielen de series bouwvergunningen, hinderwetvergunningen en personeelsdossiers, alsmede het archief van de ambtenaar van de burgerlijke stand. In dit blok zijn wel de kadastrale leggers opgenomen. Weliswaar is met het bijhouden van de leggers begonnen in de "19e" eeuw, maar er is voor gekozen deze compleet in dit archiefblok op te nemen. De eerste fase van de bewerking was uit het bestaande archiefblok 1966-1990 een archiefblok 1966-1980 te gaan formeren. Deze werkzaamheden werden te Castricum uitgevoerd door F. Mensonides, met ondersteuning van medewerkers van de gemeente Castricum. Daarna werd het archief vervoerd naar Schaarsbergen voor de "2e" fase. Aldaar hebben H.A. Gramsma en E.W. Siepman de stukken geselecteerd en gesplitst in een te bewaren gedeelte en een te vernietigen gedeelte. Uiteindelijk heeft ondergetekende de vernietigingslijst gecontroleerd en de inventaris geschreven. De selectie tot vernietiging is gebeurd conform de “Lijst van voor vernietiging in aanmerking komende stukken in gemeentearchieven” uit 1983. Verder is er gebruik gemaakt van stukkenlijsten zoals de “Leidraad voor de selektie op vernietiging van archiefbescheiden van (inter)gemeentelijke organen” van de BASC (Brabantse Archief Selectie Commissie) en de “Handleiding opbouw bestuursarchief gemeente” van de ODRP. Het voorstel tot vernietiging is voorgelegd aan en goedgekeurd door zowel het Historisch Centrum Alkmaar als de gemeente Castricum. Na bewerking bleven ca. 39,5 meter archief in archiefdozen over, naast ca. 7,5 meter aan buitenformaten. Alle stukken zijn materieel verzorgd, d.w.z. ontijzerd en voorzien van zuurvrije omslagen en verpakt in zuurvrije dozen. De opmaak en opbouw van de inventaris is conform de huisstijl van het Regionaal Historisch Centrum Alkmaar. Het archief is openbaar, met uitzondering van enkele stukken waarvoor een openbaarheidsbeperking van 75 jaar geldt. drs. H.G.J. Gerritsen / Schaarsbergen, 2004 Aanvullingen vanaf 2010 Vanaf 2010 werd deze inventaris aangevuld met de nrs. 1378-1408. Willy Deimveld RHCA Alkmaar, 2010