Josepha Mendels

Ook bekend als: Josepha Judica Mendels, Jos

Josepha Mendels (Groningen, 18 juli 1902 - Eindhoven, 10 september 1995) was onderwijzer, schrijver, actrice en Engelandvaarder. Vanwege haar Joodse afkomst mocht ze tijdens de bezetting niet meer publiceren en besloot, via de zuidelijke route, naar Engeland te vluchten. Daar aangekomen werd Mendels ingezet om voor de inlichtingsdiensten Franse berichten te beluisteren.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Josepha Judica Mendels is op 18 juli 1902 in Groningen geboren. Voor de oorlog werkte ze in Parijs als correspondent voor Nederlandse kranten. Na de Duitse inval in Frankrijk krijgt ze te horen dat ze niet meer onder haar eigen (Joodse) naam mag schrijven. Ze weigert daaraan mee te werken en stopt met werken. Met valse identiteitspapieren vertrekt ze naar het dan nog onbezette deel van Frankrijk. Op 7 november 1942 bereikt ze Perpignan, waar ze midden december ondanks de koude begint aan de tocht over de Pyreneeën. Haar gids blijkt echter geen goede bedoelingen te hebben en berooft haar van alles, inclusief het manuscript van haar eerste roman. Bij aankomst in Spanje wordt ze gearresteerd en naar de gevangenis van Figueres gebracht. Op 15 januari 1943 wordt ze vrijgelaten, zodat ze de reis kan voortzetten, nu legaal. In mei 1943 heeft ze haar visum en mag ze door naar Lissabon. Koket als zij is, laat ze in deze stad eindelijk een deux pièces maken. Maar dit mantelpakje is niet klaar op de dag dat zij naar Londen zal vliegen, dus mist zij deze vlucht en ontsnapt daarmee aan de dood omdat dit toestel wordt neergehaald. Op 11 juni 1943 vliegt ze naar Engeland. Ze wordt verhoord op de Patriotic School en krijgt een baan in Stratton House op de Franse afdeling van de Rijksvoorlichtingsdienst; daar moet ze berichten afluisteren. In Oranjehaven ontmoet ze de 30-jarige matroos Sadi de Gorter, met wie ze zich erg verbonden voelt. Ze lezen gedichten en delen hun liefde voor Parijs. Vanaf april 1945 is zij werkzaam op de persafdeling van de Nederlandse ambassade in Parijs. Met Sadi de Gorter maakt zij het weekblad Nouvelles de Hollande, een informatieblad voor Franstaligen. Ze wordt een van de eerste 'bewust ongehuwde moeders' en krijgt op 46-jarige leeftijd een zoon met Sadi. Josepha Mendels publiceerde in 1946 haar eerste roman: 'Rolien en Ralien'; ze schreef vele romans en een kinderboek. Haar oeuvre werd een aantal keren bekroond met een literaire prijs, w.o. de Anna Bijns prijs voor vrouwelijke auteurs.Ze is op 10 september 1995 in Eindhoven overleden.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders