Karel René Dahmen

Ook bekend als: Karel Rene Dahmen, Karel

Karel René Dahmen (Roermond, 23 mei 1919 - Austin (Texas, Verenigde Staten), 16 februari 2021) was één van de eerste Engelandvaarders die direct na de capitulatie op 14 mei 1940 naar Engeland vertrok. In Engeland trad hij in dienst bij de marine en werkte hij gedurende de rest van de oorlog als matroos en verbindingsofficier.

Bron: Stichting WO2Net | Oorlogsbronnen.nl

Karel René Dahmen (20), op 23 mei 1919 in Roermond geboren, studeert mijnbouw aan de Technische Hogeschool Delft. In het zicht van de capitulatie van Nederland besluit hij samen met drie studenten, Jo Bongaerts en Harry Hack uit Delft en Lou Meijers uit Groningen, naar Engeland te gaan. Met de reddingsboot De Zeemanshoop varen ze op 14 mei 1940 's avonds met 42 voornamelijk Joodse vluchtelingen vanuit de haven van Scheveningen de Noordzee op. Voor de Britse kust worden ze door de HMS Venomous opgepikt en naar Dover gebracht. In de Volkskrant vertelde Dahmen in 2015: 'Proviand was er niet. Een paar sinaasappels en wat water. En misschien een fles cognac om drenkelingen op verhaal te brengen. We wisten niet hoe groot de voorraad dieselolie was. Dat was wel een punt van zorg. Ik zat, toen we eenmaal op zee waren, te prakkiseren of ik van een stompje mast en wat dekzeilen nog een zeil kon maken waarmee we met 1 knoop een beetje hadden kunnen doorscharrelen.' De 42 opvarenden merkten Dahmen, Bongaerts, Hack en Lou Meier, een Groningse student die zich bij hen had gevoegd, aan als 'de bemanning'. 'Dat suggereerde een professionaliteit die wij niet hadden', zegt Dahmen. 'Alleen Hack kon met zijn ervaring en karakter de leiding op zich nemen, maar ik was slechts een zeilbootmannetje.' Aan boord van de Venomous dronken Dahmen, Bongaerts, Meier en Hack thee met gecondenseerde melk in de hut van de kapitein. In Londen werden de bemanningsleden en de opvarenden van elkaar gescheiden. Dahmen heeft de meesten nooit meer gezien. Hij bracht korte tijd door op Oxford en heeft suikerbieten gewied bij een boer. 'Dat was geen prettige bezigheid. Normaal trokken de Engelsen daar Ieren voor aan.' Hij werd assistent-machinist op het koopvaardijschip Jupiter, was matroos op de (gloednieuwe) kruiser Jacob van Heemskerck en was enige tijd als verbindingsofficier werkzaam bij de Britse admiraliteit in Londen. In die hoedanigheid nam hij als eerste in Londen kennis van de vernietiging van de geallieerde vloot tijdens de Slag in de Javazee (1942). 'Het was een droeve tijd', zegt Dahmen. Vooral vanwege het weinig dynamische karakter van zijn werkzaamheden. 'Gelukkig liet mijn commandant mij af en toe uit. Dan mocht ik een rondje varen op een mijnenveger of voer ik mee op de proeftocht van een nieuw schip.' Na een periode bij de marine in Dover wordt hij in 1943 overgeplaatst naar de Verenigde Staten. Daar maakt hij deel uit van een internationale groep die werkt aan de oprichting van de Reinforced Regiment of Marines. Eind 1944 komt hij terug naar Zuid-Nederland om hiervoor vrijwilligers te vinden. Na de oorlog werkte Dahmen in Indonesië, Nederland en de VS, waar hij sinds 1967 woont. Aanspraak op de status van Engelandvaarder ontleent hij niet aan de overtocht met de Zeemanshoop. 'Anders dan degenen die in latere jaren de overtocht waagden, hebben wij geen grote gevaren ondervonden. Toen we onder vrij gunstige omstandigheden Nederland verlieten, had ik nog geen Duitser gezien.' Als redder van Joden merkt hij zichzelf al helemaal niet aan. 'Die mensen waren op een gegeven moment gewoon aan boord.' De reddingsboot Zeemanshoop heeft hij sinds de overtocht nog tweemaal gezien: een keer kort na de oorlog in de Amsterdamse marinehaven en in 2015 tijdens de herdenking van de overtocht in Scheveningen - waartoe Bill Foster, zoon van een bemanningslid van de Venomous het initiatief had genomen. Hier trof Dahmen nazaten van de mensen die hij in veiligheid heeft gebracht en de enige overlevende opvarende: de 92-jarige Louis Abraham (Loet) Velmans.

Bron: Digitaal Monument Engelandvaarders